Η συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ΕΡΤ έφερε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που αναμένεται να αποκτήσει ιδιαίτερο βάρος όσο η χώρα πλησιάζει στις επόμενες εκλογές: τη σύνδεση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και της εθνικής ασφάλειας με το ζήτημα της κυβερνητικής σταθερότητας.

Ο πρωθυπουργός, απαντώντας στις δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη περί κινδύνου «ντου από απέναντι» σε περίπτωση ακυβερνησίας, δεν αποστασιοποιήθηκε από τη βασική πολιτική συλλογιστική. Αντίθετα, δήλωσε ότι η ανάγκη για «σταθερή κυβέρνηση» μετά τις εκλογές είναι ιδιαίτερα σημαντική εξαιτίας της διεθνούς και περιφερειακής αναταραχής.

Η πολιτική συζήτηση, επομένως, μετακινείται από την οικονομία και την καθημερινότητα σε ένα γνώριμο πεδίο για τη Νέα Δημοκρατία: την ασφάλεια, την Τουρκία και την ανάγκη ισχυρής κυβέρνησης.

Από το «ήρεμα νερά» στη «θάλασσα που αγριεύει»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αλλαγή της ρητορικής για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πλέον δηλώσει ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, υπογραμμίζοντας ότι θα αποφασίσει η ίδια πότε και πώς θα ασκήσει το δικαίωμα αυτό.

Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία επειδή στο δημόσιο διάλογο έχει ανοίξει το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων νότια και δυτικά της Κρήτης. Ορισμένες αναλύσεις θεωρούν ότι ένα τέτοιο σενάριο έχει πλέον ωριμάσει πολιτικά, χωρίς όμως να υπάρχει επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση ότι έχει ληφθεί συγκεκριμένη απόφαση.

Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο: άλλο η επιβεβαίωση ενός κυριαρχικού δικαιώματος και άλλο η επιλογή του χρόνου και της περιοχής άσκησής του.

Ο Φλωρίδης και το μήνυμα της «ακυβερνησίας»

Η δήλωση του Γιώργου Φλωρίδη ότι σε περίπτωση ακυβερνησίας «θα γίνει το ντου από απέναντι» προκάλεσε πολιτική αντιπαράθεση.

Ο πρωθυπουργός, αντί να απορρίψει τη σύνδεση αυτή ως υπερβολική, υποστήριξε ότι ο υπουργός «με τον δικό του τρόπο» εξέφρασε μια θέση που και ο ίδιος είχε αναπτύξει στη ΔΕΘ: ότι μετά τις επόμενες εκλογές είναι απαραίτητη μια σταθερή κυβέρνηση.

Έτσι, η συζήτηση αποκτά ένα σαφές πολιτικό σχήμα:

γεωπολιτική αστάθεια → εθνικοί κίνδυνοι → ανάγκη σταθερής κυβέρνησης.

Το ερώτημα που τίθεται πολιτικά δεν είναι αν η Τουρκία αποτελεί υπαρκτό παράγοντα στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα είναι εάν η επίκληση αυτού του παράγοντα θα αποτελέσει κεντρικό μέρος της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Τα 12 μίλια και η Κρήτη

Η αναφορά στα 12 ναυτικά μίλια δημιουργεί ένα δεύτερο επίπεδο πολιτικής συζήτησης.

Η κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα επέκτασης είναι κατοχυρωμένο από το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, έχει ήδη προηγηθεί η επέκταση στο Ιόνιο, ενώ ο πρωθυπουργός έχει συνδέσει την ελληνική πολιτική στην περιοχή νότια της Κρήτης με την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Εάν στο μέλλον υπάρξει απόφαση για επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη, η κίνηση θα έχει προφανώς σημαντικό γεωπολιτικό και πολιτικό βάρος.

Μέχρι στιγμής, πάντως, ο πρωθυπουργός δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Αντίθετα, στην τελευταία συνέντευξή του επέλεξε να επαναλάβει ότι η Ελλάδα θα ασκήσει το δικαίωμα «όποτε αυτή κρίνει ότι είναι η κατάλληλη συγκυρία».

Στο φόντο ο Αντώνης Σαμαράς

Η στροφή στα εθνικά ζητήματα έχει και εσωκομματική διάσταση.

Ο Αντώνης Σαμαράς αποτελεί πλέον έναν παράγοντα που η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να αγνοήσει, καθώς η συζήτηση για πιθανό νέο πολιτικό φορέα έχει ανοίξει δημόσια. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, πάντως, στη συνέντευξή του απέφυγε να επεκταθεί περαιτέρω, παραπέμποντας ουσιαστικά στο ενδεχόμενο να υπάρξει νεότερη εξέλιξη.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάδειξη των εθνικών θεμάτων μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της ευρύτερης δεξιάς παράταξης.

Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να αποδοθεί σε μία συγκεκριμένη κυβερνητική κίνηση αποκλειστικά εκλογική σκοπιμότητα. Αυτό που είναι εμφανές είναι ότι τα ελληνοτουρκικά, η αποτρεπτική ισχύς και η κυβερνητική σταθερότητα έχουν ήδη εισέλθει στην ίδια πολιτική συζήτηση.

Και το ΠΑΣΟΚ στο κάδρο

Το άλλο ενδιαφέρον στοιχείο βρίσκεται στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα των εκλογών.

Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει αυτοδυναμία, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα συνδέσει την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης με την ύπαρξη ισχυρής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ έχει αποκλείσει τη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Η συζήτηση, ωστόσο, για το τι θα μπορούσε να συμβεί εάν δεν προκύψει αυτοδυναμία δεν εξαφανίζεται.

Αντίθετα, η αναφορά ακόμη και σε μεμονωμένους βουλευτές ή στελέχη μετά τις εκλογές θα μπορούσε να ανοίξει ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό κεφάλαιο.

Το πραγματικό πολιτικό στοίχημα

Το ζήτημα, τελικά, δεν είναι εάν η Τουρκία αποτελεί υπαρκτή απειλή ή εάν η Ελλάδα πρέπει να διαθέτει ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα.

Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα είναι εάν τα εθνικά θέματα θα μετατραπούν σε βασικό εκλογικό δίλημμα.

Η κυβέρνηση ήδη συνδέει την ανάγκη «σταθερής κυβέρνησης» με το γεωπολιτικό περιβάλλον. Ο Φλωρίδης έκανε τη σύνδεση με πολύ πιο σκληρή γλώσσα. Ο πρωθυπουργός στη συνέχεια την υιοθέτησε ως προς τον πυρήνα της, απορρίπτοντας μόνο την ερμηνεία ότι τέθηκε δίλημμα «Μητσοτάκης ή Ερντογάν».

Έτσι, όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση, το πολιτικό αφήγημα διαμορφώνεται γύρω από τρεις λέξεις:

σταθερότητα, ασφάλεια, Τουρκία.

Το αν αυτή η πολιτική στρατηγική θα περιοριστεί σε ρητορικό επίπεδο ή θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες κινήσεις στην εξωτερική πολιτική, όπως η επέκταση των χωρικών υδάτων, είναι κάτι που θα κριθεί από τις αποφάσεις της κυβέρνησης και τις εξελίξεις στην περιοχή.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το ενδιαφέρον της επόμενης περιόδου.