Η Τροχαία Σάμου βρέθηκε χθες κοντά στη μαθητική κοινότητα, στο πλαίσιο των δράσεων για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2026, μεταφέροντας στους μαθητές ένα μήνυμα πρόληψης, υπευθυνότητας και ασφαλούς συμπεριφοράς στον δρόμο. Στελέχη του Τμήματος Τροχαίας Σάμου επισκέφθηκαν το 1ο Δημοτικό Σχολείο Πόλεως Σάμου και το Μουσικό Γυμνάσιο, μιλώντας στους μαθητές για τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, τη συμπεριφορά των πεζών και την ανάγκη σεβασμού των κανόνων που έχουν ως τελικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Πρόκειται αναμφίβολα για μια χρήσιμη δράση κυκλοφοριακής αγωγής. Η ενημέρωση των παιδιών για τους κινδύνους που υπάρχουν στον δρόμο και η καλλιέργεια υπεύθυνης οδικής συμπεριφοράς από μικρή ηλικία αποτελούν σημαντικό μέρος της πρόληψης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δημιουργεί ταυτόχρονα ένα εύλογο ερώτημα, το οποίο δεν αφορά προσωπικά τον εκάστοτε διοικητή ή κάποιο στέλεχος της υπηρεσίας, αλλά τον ίδιο τον θεσμικό ρόλο της Τροχαίας Σάμου.
Την ώρα που η υπηρεσία εξηγεί στους μαθητές ότι η ασφάλεια στον δρόμο είναι υπόθεση όλων, ποιος ασχολείται με την ασφάλεια των ίδιων των δρόμων στους οποίους καθημερινά κινούνται οι μαθητές, οι γονείς τους, οι ηλικιωμένοι και όλοι οι πολίτες της Σάμου;
Η οδική ασφάλεια δεν εξαντλείται στην τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Δεν αφορά μόνο τον οδηγό που παραβιάζει μια απαγόρευση, δεν αφορά μόνο τη χρήση κράνους ή ζώνης και ασφαλώς δεν αφορά μόνο την επιβολή προστίμων. Η οδική ασφάλεια συνδέεται άμεσα με την ποιότητα και την κατάσταση του οδικού περιβάλλοντος: με τη σήμανση, τις διαγραμμίσεις, τις διαβάσεις, την ορατότητα, τα πεζοδρόμια και γενικότερα με το κατά πόσο ένας δρόμος είναι σχεδιασμένος και συντηρημένος ώστε να περιορίζει τους κινδύνους.
Το ζήτημα δεν τίθεται θεωρητικά. Το ίδιο το Aegeo.gr έχει αναδείξει επανειλημμένα προβλήματα που σχετίζονται με την κυκλοφορία και την οδική ασφάλεια στη Σάμο. Σε πρόσφατο δημοσίευμα, με αφορμή τους τροχονομικούς ελέγχους, τέθηκαν ερωτήματα για την κατάσταση του οδικού δικτύου, την ελλιπή ή δυσδιάκριτη σήμανση, προβλήματα με STOP, αλλά και την απουσία πεζοδρομίων σε σημεία όπου οι πολίτες αναγκάζονται να κινούνται μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν μπορεί εύκολα να χαρακτηριστεί ασφαλές.
Την ίδια στιγμή, η Τροχαία Σάμου έχει βρεθεί στο επίκεντρο σειράς δημοσιευμάτων για την υπόθεση του «Γεφυρακίου» και την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί γύρω από τη λειτουργία και τη στάση λεωφορείων του ΚΤΕΛ. Στην υπόθεση υπάρχουν αυτοψίες, φωτογραφικό υλικό, υπηρεσιακά έγγραφα και αλληλογραφία μεταξύ αρμόδιων φορέων, ενώ έχει υπάρξει και παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη.
Το γεγονός ότι σε μια σειρά ζητημάτων απαιτούνται έγγραφα, αυτοψίες και παρεμβάσεις διαφορετικών υπηρεσιών δεν σημαίνει ότι η Τροχαία είναι υπεύθυνη για κάθε πρόβλημα του οδικού δικτύου. Οι αρμοδιότητες είναι κατανεμημένες και οι δήμοι, οι περιφέρειες και άλλοι φορείς έχουν τη δική τους ευθύνη. Όμως ακριβώς επειδή η Τροχαία αποτελεί την κατεξοχήν υπηρεσία που βρίσκεται καθημερινά στους δρόμους και διαπιστώνει στην πράξη τις κυκλοφοριακές συνθήκες, έχει ιδιαίτερη σημασία να γνωρίζουμε ποια προβλήματα καταγράφει, ποιες εισηγήσεις υποβάλλει και ποια συνέχεια έχουν αυτές οι εισηγήσεις.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η δημόσια συζήτηση χρειάζεται περισσότερα στοιχεία και λιγότερες γενικότητες. Πόσα επικίνδυνα σημεία έχει καταγράψει η Τροχαία Σάμου μέσα στο 2026; Πόσες προτάσεις ή εισηγήσεις έχουν διαβιβαστεί προς τους αρμόδιους φορείς για διαγραμμίσεις, σήμανση, πεζοδρόμια, διαβάσεις και άλλα προβλήματα οδικής ασφάλειας; Πόσες από αυτές υλοποιήθηκαν και πόσες παραμένουν σε εκκρεμότητα;
Τα ερωτήματα αυτά δεν στρέφονται εναντίον των τροχονομικών ελέγχων. Οι έλεγχοι είναι απαραίτητοι και η τήρηση του ΚΟΚ αποτελεί υποχρέωση κάθε οδηγού. Η επιβολή κυρώσεων, όμως, αποτελεί μόνο ένα μέρος της οδικής ασφάλειας. Η πρόληψη, την οποία τόσο σωστά προβάλλει η σημερινή δράση στα σχολεία, προϋποθέτει και την έγκαιρη αντιμετώπιση των συνθηκών που μπορούν να προκαλέσουν ένα ατύχημα.
Είναι εύκολο να ζητάμε από έναν μαθητή να διασχίζει τον δρόμο με προσοχή. Είναι πολύ πιο δύσκολο, αλλά εξίσου απαραίτητο, να εξασφαλίσουμε ότι ο δρόμος διαθέτει σωστή σήμανση, ευδιάκριτες διαγραμμίσεις και ασφαλή χώρο για τον πεζό. Η κυκλοφοριακή αγωγή αποκτά πραγματικό περιεχόμενο όταν το μήνυμα που διδάσκεται μέσα στην τάξη συναντά ένα οδικό περιβάλλον που το υπηρετεί.
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας είναι συνεπώς μια καλή αφορμή όχι μόνο για ενημερώσεις στα σχολεία, αλλά και για έναν συνολικό απολογισμό της οδικής ασφάλειας στη Σάμο. Η Τροχαία, ο Δήμος, η Περιφέρεια και όλοι οι συναρμόδιοι φορείς οφείλουν να παρουσιάσουν στους πολίτες τι έχει καταγραφεί, τι έχει προταθεί, τι έχει υλοποιηθεί και τι εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα.
Γιατί η ασφάλεια στον δρόμο είναι πράγματι υπόθεση όλων. Και αν θέλουμε τα παιδιά να μάθουν να σέβονται τον δρόμο, οφείλουμε πρώτα να τους προσφέρουμε έναν δρόμο που να μπορεί να σεβαστεί και τα ίδια.
Ιωάννης Μ.Νέγρης