Το ερώτημα που ζητά απάντηση: γιατί Κρήτη–Σάμος–ενδοχώρα και όχι απευθείας ενδοχώρα;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο κρίσιμο ερώτημα γύρω από τις μεταφορές μεταναστών από την Κρήτη προς τη Σάμο και τη Λέσβο.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες μετακινήσεις γίνονται προσωρινά για λόγους καταγραφής και διοικητικής διαχείρισης και ότι στη συνέχεια οι μεταφερόμενοι οδηγούνται σε δομές της ενδοχώρας. Αυτό ακριβώς, όμως, γεννά ένα εύλογο ερώτημα:
Αφού ο τελικός προορισμός είναι η ενδοχώρα, γιατί πρέπει να προηγηθεί ένα ταξίδι εκατοντάδων ναυτικών μιλίων από την Κρήτη προς τη Σάμο ή τη Λέσβο;
Και ακόμη περισσότερο: ποιο ακριβώς διοικητικό ή επιχειρησιακό κώλυμα δεν επιτρέπει να πραγματοποιηθεί η αντίστοιχη διαδικασία απευθείας σε κατάλληλη δομή της ενδοχώρας;
Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Στις 10 Σεπτεμβρίου μεταφέρθηκαν 365 άνθρωποι από την Κρήτη στη Σάμο και, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ΕΡΤ, οδηγήθηκαν στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή προκειμένου να πραγματοποιηθεί η καταγραφή τους πριν αναχωρήσουν άμεσα για την ενδοχώρα.
Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, στις 16 Σεπτεμβρίου, άλλοι 197 μεταφέρθηκαν από το Ηράκλειο και την Ιεράπετρα στη Σάμο, όπου επίσης προβλεπόταν προσωρινή παραμονή για την ολοκλήρωση της καταγραφής και στη συνέχεια μετακίνησή τους προς την ενδοχώρα.
Και εδώ αρχίζει η πραγματική συζήτηση.
Δεν αρκεί η κυβέρνηση να λέει ότι «θα φύγουν». Πρέπει να εξηγήσει γιατί χρειάζεται να έρθουν πρώτα.
Γιατί να μετακινηθούν άνθρωποι από την Κρήτη στη Σάμο, να χρησιμοποιηθούν πλοία, λεωφορεία, αστυνομικές και λιμενικές δυνάμεις, να οδηγηθούν σε δομή του νησιού για τις προβλεπόμενες διαδικασίες και στη συνέχεια να μεταφερθούν ξανά στην ενδοχώρα;
Ποιο είναι το πραγματικό διοικητικό όφελος αυτής της διαδρομής;
Πόσο κοστίζει;
Πόσες μετακινήσεις απαιτούνται;
Πόσο προσωπικό και πόσα μέσα δεσμεύονται;
Και κυρίως: γιατί η διαδικασία δεν οργανώνεται εξαρχής με τελικό προορισμό την ενδοχώρα, εφόσον εκεί πρόκειται τελικά να καταλήξουν;
Η κυβέρνηση επικαλείται τη διαδικασία καταγραφής. Το ίδιο το Υπουργείο αναφέρει ότι οι μεταφορές από την Κρήτη προς τη Σάμο πραγματοποιούνται αποκλειστικά για καταγραφή και διοικητική διαχείριση και ότι συνοδεύονται από μετακινήσεις προς δομές της ενδοχώρας.
Αυτό όμως δεν απαντά στο βασικό ερώτημα.
Απαντά στο τι κάνει η κυβέρνηση. Δεν απαντά στο γιατί το κάνει με αυτόν τον τρόπο.
Και αυτό είναι που πρέπει να εξηγηθεί στους κατοίκους των νησιών.
Γιατί η Σάμος και η Λέσβος δεν είναι απλώς σημεία πάνω στον χάρτη που μπορούν να χρησιμοποιούνται ως ενδιάμεσοι σταθμοί ενός διοικητικού δρομολογίου.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ισοζύγιο στη Σάμο παραμένει αρνητικό, καθώς μέχρι τις 31 Αυγούστου καταγράφηκαν περίπου 2.400 αφίξεις και περίπου 2.900 αποχωρήσεις.
Ακόμη κι αν δεχθεί κανείς αυτή την εξήγηση, παραμένει αναπάντητο το ουσιαστικό ερώτημα:
Γιατί να δημιουργείται εξαρχής μια επιπλέον μετακίνηση Κρήτη → Σάμος → ενδοχώρα, όταν η ίδια η κυβέρνηση λέει ότι η παραμονή στη Σάμο είναι προσωρινή;
Αυτό δεν είναι ζήτημα συνθημάτων. Είναι ζήτημα σχεδιασμού, κόστους, αποτελεσματικότητας και διοικητικής λογικής.
Και η κυβέρνηση οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις.
Ποιος σχεδίασε αυτή τη διαδρομή; Γιατί επιλέχθηκε; Πόσο κοστίζει; Και ποιο ακριβώς πρόβλημα λύνει που δεν θα μπορούσε να λυθεί απευθείας στην ενδοχώρα;
Γιατί όταν οι μεταφορές γίνονται διαρκώς σε δύο στάδια, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πού μεταφέρονται.
Είναι γιατί μεταφέρονται δύο φορές.
Ιωάννης Μ.Νέγρης