Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και ως επιστροφή μέρους του δημοσιονομικού αποτελέσματος στην κοινωνία. Το ΚΚΕ, από την άλλη, χαρακτηρίζει τα μέτρα «πρόκληση», υποστηρίζοντας ότι δεν αντισταθμίζουν τη φορολογική επιβάρυνση, την ακρίβεια και τις απώλειες εισοδήματος των προηγούμενων ετών.

Υπάρχει όμως και μια τρίτη ανάγνωση: δεν αρκεί να εξετάζεται το συνολικό ύψος των μέτρων, αλλά το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα για κάθε κοινωνική ομάδα.

Τα 2,2 δισ. ευρώ ακούγονται ως ένα μεγάλο ποσό. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσα από αυτά μεταφράζονται σε ουσιαστική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος ενός μισθωτού, ενός συνταξιούχου, ενός ελεύθερου επαγγελματία ή ενός αγρότη και πόσα απορροφώνται από το αυξημένο κόστος ζωής.

Για μια οικογένεια που πληρώνει ακριβότερα τρόφιμα, ενέργεια, ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο, μια φορολογική ελάφρυνση μπορεί να είναι σημαντική. Αν όμως την ίδια στιγμή οι τιμές εξακολουθούν να αυξάνονται, το πραγματικό όφελος μπορεί να είναι πολύ μικρότερο από αυτό που δείχνει ο ονομαστικός αριθμός.

Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις. Η κυβερνητική λογική είναι ότι η μείωση επιβαρύνσεων και η ενίσχυση των επενδύσεων μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερη ανάπτυξη, απασχόληση και τελικά υψηλότερα εισοδήματα. Η κριτική του ΚΚΕ αμφισβητεί ακριβώς αυτή την αλυσίδα, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων δεν μετατρέπεται αυτόματα σε αντίστοιχη βελτίωση της ζωής των εργαζομένων.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της αντιπαράθεσης.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν η οικονομία παράγει περισσότερα, αλλά ποιος καρπώνεται το αποτέλεσμα της ανάπτυξης.

Η κυβέρνηση μπορεί να δείχνει τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τα 2,2 δισ. ευρώ των μέτρων. Το ΚΚΕ μπορεί να αντιπαραθέτει τους φόρους άνω των 74 δισ. ευρώ, το πρωτογενές πλεόνασμα και το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Ο πολίτης όμως ενδιαφέρεται τελικά για κάτι πολύ απλούστερο:

Τι μένει πραγματικά στο τέλος του μήνα στην τσέπη του;

Αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό κριτήριο για να αξιολογηθούν οι εξαγγελίες. Όχι μόνο το ύψος των μέτρων, αλλά η σχέση τους με τους μισθούς, τις συντάξεις, τις τιμές, τη φορολογία, τη στέγη και το συνολικό κόστος ζωής.

Και αυτή η σύγκριση είναι που μπορεί να δείξει αν πρόκειται πράγματι για ένα «μέρισμα ανάπτυξης» ή για μια δημοσιονομική παρέμβαση που απλώς περιορίζει μέρος των απωλειών που έχουν ήδη υποστεί τα νοικοκυριά.