Τι υποστηρίζει ανάλυση του Ισμαήλ Σαχίν για τις ελληνοτουρκικές διαφορές – Οι αναφορές στις NAVTEX, το Καστελόριζο, την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία και την «ασυμμετρία κόστους» των drones

Μια ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu επαναφέρει στο προσκήνιο την τουρκική προσέγγιση για τις ελληνοτουρκικές διαφορές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, θέτοντας στο επίκεντρο την έννοια της «δίκαιης κατανομής» των πόρων και της «κοινής διαχείρισης».

Το κείμενο υπογράφει ο καθηγητής Ισμαήλ Σαχίν, πρόεδρος του Κέντρου Διεθνών Ερευνών Κρίσεων και μέλος του διδακτικού προσωπικού του Πανεπιστημίου Bandırma Onyedi Eylül. Δημοσιεύθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 με τίτλο «Από το Καστελόριζο στην Ανατολική Μεσόγειο: Η πολιτική “διαρκούς κρίσης” της Αθήνας».

Το Anadolu διευκρινίζει ότι οι απόψεις που διατυπώνονται ανήκουν στον αρθρογράφο και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκη την εκδοτική πολιτική του πρακτορείου.

«Δίκαιη κατανομή» και «κοινή διαχείριση»

Στο συμπέρασμα της ανάλυσης, ο Σαχίν υποστηρίζει ότι η Αθήνα θα πρέπει να εγκαταλείψει, όπως αναφέρει, τις «ιστορικές φιλοδοξίες» και τις «δυσλειτουργικές συμμαχίες» και να επιλέξει τον διάλογο με την Άγκυρα.

Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο κάνει λόγο για τακτικές διαβουλεύσεις, «δίκαιη κατανομή» των πόρων και «κοινή διαχείριση» στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η προσέγγιση που παρουσιάζεται δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, αλλά επεκτείνεται στη διαχείριση και αξιοποίηση των πόρων.

Η ελληνική πλευρά, όπως επισημαίνεται στην ανάλυση που συνοδεύει το τουρκικό δημοσίευμα, αντιμετωπίζει διαφορετικά το ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι προηγείται η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και ο προσδιορισμός των δικαιωμάτων των δύο χωρών σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Στο επίκεντρο το Καστελόριζο

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Καστελόριζο. Ο Τούρκος αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί τη γεωγραφική θέση του νησιού για να διεκδικήσει εκτεταμένη θαλάσσια περιοχή.

Στην ανάλυση γίνεται επίσης επίκληση του λεγόμενου «Χάρτη της Σεβίλλης», τον οποίο η Τουρκία δεν αποδέχεται και ο οποίος, σύμφωνα με το ίδιο το άρθρο, δεν αποτελεί δεσμευτικό έγγραφο για την Ευρωπαϊκή Ένωση ή το Διεθνές Δίκαιο.

Το ελληνικό επιχείρημα, από την άλλη πλευρά, είναι ότι τα νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες και ότι η τελική επήρεια ενός νησιού αποτελεί ζήτημα οριοθέτησης, το οποίο εξετάζεται με βάση τη γεωγραφία και τις ειδικές περιστάσεις.

NAVTEX και «τετελεσμένα»

Σημαντικό τμήμα της τουρκικής ανάλυσης αφορά τις NAVTEX και τις επιστημονικές δραστηριότητες του τουρκικού σκάφους TÜBİTAK MAM στην περιοχή του Καστελόριζου.

Ο Σαχίν υποστηρίζει ότι μέσω των συγκεκριμένων ενεργειών η Τουρκία επιβεβαίωσε στην πράξη τις θέσεις της και περιόρισε, όπως αναφέρει, τις ελληνικές διεκδικήσεις.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτυπώνει μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία η παρουσία στο πεδίο αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ενίσχυση μιας κρατικής θέσης.

Ωστόσο, μια NAVTEX από μόνη της δεν αποτελεί πράξη οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών ούτε δημιουργεί αυτομάτως κυριαρχικά δικαιώματα. Οι σχετικές ανακοινώσεις αποτελούν, μεταξύ άλλων, μέσο ενημέρωσης για δραστηριότητες στη θάλασσα και, όταν αφορούν αμφισβητούμενες περιοχές, μπορούν να συνδέονται με τις εκατέρωθεν διεκδικήσεις.

Οι αναφορές στην Ελλάδα–Ισραήλ

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται από τον Τούρκο αρθρογράφο και στην αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ.

Η συνεργασία χαρακτηρίζεται στο άρθρο ως «περιορισμένη» και «δυσλειτουργική», ενώ γίνεται αναφορά σε αυτό που ο Σαχίν περιγράφει ως «τεχνολογική υποδούλωση» της Ελλάδας σε ξένο κράτος.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η απόκτηση ισραηλινών αμυντικών συστημάτων, η ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», η μεταφορά τεχνολογίας και η δυνατότητα διασύνδεσης ελληνικών και ισραηλινών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η αναφορά καταδεικνύει ότι η συγκεκριμένη αμυντική συνεργασία αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος στην τουρκική επιχειρηματολογία.

Το «όπλο» των φθηνών drones

Ένα ακόμη σημείο της ανάλυσης αφορά τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με τον Σαχίν, η μαζική χρήση σχετικά φθηνών UAV και επιθετικών drones μπορεί να δημιουργήσει σημαντική διαφορά κόστους για την ελληνική αεράμυνα, εφόσον απαιτείται η αντιμετώπισή τους με ακριβότερα αναχαιτιστικά μέσα.

Πρόκειται για τη λογική της λεγόμενης «ασυμμετρίας κόστους»: το κόστος παραγωγής και χρήσης ενός drone μπορεί να είναι σημαντικά χαμηλότερο από το κόστος ενός πυραύλου ή άλλου συστήματος που χρησιμοποιείται για την αναχαίτισή του.

Στην ελληνική πλευρά, πάντως, έχουν αναπτυχθεί και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μεταξύ αυτών και το σύστημα «Κένταυρος», γεγονός που δείχνει ότι η αντιμετώπιση της απειλής των drones δεν βασίζεται αποκλειστικά σε χρήση πυραύλων.

Οι αναφορές στην επίσκεψη Μητσοτάκη

Η τριήμερη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελόριζο, τη Ρω και στρατιωτικές εγκαταστάσεις παρουσιάζεται από τον Σαχίν ως πολιτική κίνηση που συνδέεται με το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας και τις εκλογές του 2027.

Παράλληλα, το Anadolu παρουσιάζει την παρουσία της ελληνικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας στο Καστελόριζο ως «πρόκληση» και «πολιτικό σόου».

Στο ίδιο σημείο, ωστόσο, το δημοσίευμα δεν παραθέτει συγκεκριμένες δηλώσεις κατοίκων του Καστελόριζου που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό ότι υπάρχει δυσαρέσκεια για την παρουσία της ελληνικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

Αντίστοιχα, αναφέρεται δημοσκόπηση σύμφωνα με την οποία το 48% των Ελλήνων θεωρεί την ακρίβεια σημαντικότερο πρόβλημα, έναντι 2,1% που αναφέρεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, χωρίς να προσδιορίζονται στο συγκεκριμένο κείμενο η εταιρεία, ο χρόνος και η μεθοδολογία της μέτρησης.

Τι σημαίνει η τουρκική επιχειρηματολογία

Η συγκεκριμένη ανάλυση παρουσιάζει μια συνολική τουρκική οπτική για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, στην οποία ο διάλογος συνδέεται με την κατανομή πόρων, την παρουσία στο πεδίο, τις αμυντικές συνεργασίες και την τεχνολογική ισορροπία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η «κοινή διαχείριση» εμφανίζεται ως μέρος της προτεινόμενης λύσης, ενώ παράλληλα το άρθρο υποστηρίζει ότι οι τουρκικές κινήσεις μέσω NAVTEX και επιστημονικών δραστηριοτήτων έχουν ήδη ενισχύσει τις τουρκικές θέσεις.

Έτσι, η συζήτηση που ανοίγει η ανάλυση του Anadolu δεν αφορά μόνο την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Αγγίζει και το ευρύτερο ερώτημα για το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ένας ελληνοτουρκικός διάλογος, καθώς και για το ποια ζητήματα θεωρεί κάθε πλευρά ότι μπορούν ή δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Το άρθρο του Σαχίν αποτελεί, επομένως, μία καταγραφή της συγκεκριμένης τουρκικής οπτικής. Οι αναφορές σε «δίκαιη μοιρασιά», «κοινή διαχείριση», NAVTEX και οικονομική πίεση μέσω drones αποτυπώνουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο μέρος της τουρκικής ανάλυσης αντιλαμβάνεται την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο.