Νέο κύμα ακρίβειας απειλεί τα ελληνικά νοικοκυριά τον Νοέμβριο, με τις αυξήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο και τις διεθνείς τιμές τροφίμων να δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η επιβάρυνση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αγοραστική δύναμη έχει ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τις συνεχείς ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, από τον Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Σεπτέμβριο του 2026 οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί συνολικά πάνω από 30%.
Εκρηκτική άνοδος στη χονδρική του ηλεκτρικού ρεύματος
Ανησυχητική είναι η εικόνα στην ενεργειακή αγορά, καθώς η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα έφτασε τα 247,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023. Η αύξηση ξεπερνά το 125% σε σχέση με τον Ιούλιο, ενώ στις βραδινές ώρες αιχμής η τιμή άγγιξε τα 406,48 ευρώ.
Η μεγάλη εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο, το οποίο συμμετέχει έως και κατά 40% στο ενεργειακό μείγμα, εντείνει τις πιέσεις. Η εξέλιξη προμηνύει σημαντικές επιβαρύνσεις στα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας του Νοεμβρίου.
Νέες πιέσεις στο καλάθι του νοικοκυριού
Ανοδικές τάσεις καταγράφονται και στις διεθνείς αγορές τροφίμων. Σύμφωνα με τον FAO, ο δείκτης τιμών τροφίμων έφτασε τον Σεπτέμβριο τις 136 μονάδες, σημειώνοντας αύξηση 1,5% σε μηνιαία και 5,8% σε ετήσια βάση.
Ιδιαίτερα αυξημένες ήταν οι τιμές των σιτηρών, της ζάχαρης και των φυτικών ελαίων. Παράλληλα, το αυξημένο μεταφορικό κόστος, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές επιβαρύνουν την εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι επιπτώσεις δεν μεταφέρονται αυτόματα και στον ίδιο βαθμό σε όλα τα προϊόντα, ωστόσο δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους για τις τιμές στο λιανεμπόριο.
Πίεση σε παραγωγούς και καταναλωτές
Η ελληνική αγροδιατροφική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο κόστος ενέργειας, λιπασμάτων και ζωοτροφών, ενώ οι εξαγωγές τροφίμων αποτελούν σημαντικό οικονομικό πυλώνα, με αξία 9,04 δισ. ευρώ.
Το πρόβλημα αφορά τόσο τους παραγωγούς όσο και τους καταναλωτές, καθώς η αύξηση του κόστους μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά στις τελικές τιμές.
Την ίδια στιγμή, η κυβερνητική πολιτική για την αντιμετώπιση της ακρίβειας βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής, με τα νοικοκυριά να περιμένουν ουσιαστικά μέτρα στήριξης και όχι μόνο έκτακτες επιδοματικές παρεμβάσεις.