.
.
Με αφορμή τη δημόσια παρέμβαση του δικηγόρου Δημήτρης Χούλης, επανέρχεται στο προσκήνιο ένα ζήτημα που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια: άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους στη Σάμο παραμένουν επί χρόνια στα ψυγεία του νεκροτομείου, περιμένοντας να ταφούν.
Η δημόσια καταγγελία του δικηγόρου Δημήτρης Χούλης δεν αφορά απλώς μια διοικητική εκκρεμότητα. Θέτει ένα βαθιά ανθρώπινο ερώτημα: πόσο αξίζει, τελικά, ένα κομμάτι γης για να αναπαυθεί ένας άνθρωπος;
Υπάρχουν ειδήσεις που κάνουν τον γύρο της χώρας. Και υπάρχουν ειδήσεις που πεθαίνουν μαζί με τους ανθρώπους που αφορούν.
Στα τέλη του 2023 μια γυναίκα βρέθηκε νεκρή δίπλα στη Μονή Ζωοδόχου Πηγής στη Σάμο. Ήταν άγνωστη. Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια για να βρεθεί η κόρη της στο Βέλγιο και να γίνει η ταυτοποίηση. Η κόρη της δήλωσε ότι αδυνατεί να καλύψει τα έξοδα της κηδείας και ζήτησε από τον Δήμο να αναλάβει την ταφή.
Σχεδόν τρία χρόνια μετά, η γυναίκα εξακολουθεί να βρίσκεται στο ψυγείο του νεκροτομείου.
Δεν είναι η μόνη.
Μαζί της βρίσκονται ακόμη δέκα άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους στις ακτές της Σάμου. Κάποιοι δεν έχουν ταυτοποιηθεί. Άλλοι δεν έχουν κανέναν να τους αναζητήσει. Όλοι όμως έχουν κάτι κοινό: παραμένουν άταφοι, επειδή το ελληνικό κράτος και η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορούν να συνεννοηθούν για το ποιος είναι αρμόδιος να κάνει το αυτονόητο.
Η απάντηση είναι γνωστή.
«Δεν είναι δική μας αρμοδιότητα.»
Η πιο βολική φράση της ελληνικής διοίκησης. Μια φράση που λύνει τα χέρια των υπηρεσιών και δένει τα χέρια της ανθρωπιάς.
Κι έτσι, οι επιστολές πηγαινοέρχονται από υπηρεσία σε υπηρεσία, οι υπογραφές αλλάζουν γραφεία, οι φάκελοι σκονίζονται και οι νεκροί... περιμένουν.
Περιμένουν μήνες.
Περιμένουν χρόνια.
Περιμένουν σε ένα ψυγείο.
Και το πιο εξοργιστικό; Δεν μιλάμε για εκατομμύρια. Μιλάμε για ένα ποσό που, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, δεν θα ξεπερνούσε συνολικά τις 8.000 ευρώ για να δοθεί τέλος σε αυτή την προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Την ίδια ώρα βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για πανηγύρια, συναυλίες, φωτισμούς, πυροτεχνήματα και φιέστες. Για αυτά πάντα υπάρχει κονδύλι. Για έναν τάφο, όχι.
Ακόμη και στον Όμηρο υπήρχε ένας κανόνας απαραβίαστος: ο νεκρός έπρεπε να ταφεί. Η ασέβεια προς τον νεκρό θεωρούνταν ύβρις απέναντι στους θεούς και στους ανθρώπους.
Εμείς καταφέραμε να ξεπεράσουμε ακόμη και αυτό.
Δεν σέρνουμε τα σώματα πίσω από άρματα.
Τα αφήνουμε στα ψυγεία.
Για χρόνια.
Με τη διαφορά ότι ο Αχιλλέας ενήργησε μέσα στην οργή του. Εμείς μέσα στην αδιαφορία μας.
Και η αδιαφορία είναι πολύ πιο ψυχρή από οποιοδήποτε ψυγείο νεκροτομείου.
Αγαπητοί Δήμοι Ανατολικής και Δυτικής Σάμου,
αν δεν μπορείτε να αποφασίσετε ποιος είναι αρμόδιος, αποφασίστε τουλάχιστον ποιος είναι άνθρωπος.
Δεν σας ζητά κανείς θαύματα.
Δύο επί τρία μέτρα γης ζητούν έντεκα νεκροί.
Αν λείπουν τα χρήματα, θα βρεθούν.
Αν λείπει ο χώρος, θα βρεθεί.
Αν λείπει η βούληση, τότε εκεί βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα.
Γιατί ο πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν μετριέται από τις γιορτές που διοργανώνει.
Μετριέται από το πώς φέρεται στους ανθρώπους που δεν μπορούν πλέον να διεκδικήσουν ούτε το τελευταίο τους δικαίωμα.
Το δικαίωμα σε έναν τάφο.
Γιάννης Νέγρης