.
.
Μια φαινομενικά απλή διαφήμιση ενός τουριστικού πρακτορείου από την Τουρκία άνοιξε, ίσως άθελά της, μια συζήτηση που στη Λέσβο αποφεύγουμε εδώ και χρόνια να κάνουμε με ειλικρίνεια. Τι τουρισμό θέλουμε πραγματικά για το νησί;
Το μεγάλο τούρκικο τουριστικό πρακτορείο Meis Turizm, προωθώντας ημερήσια εκδρομή στη Μυτιλήνη για την περίοδο του Ramadan Eid (τη μεγάλη γιορτή που σηματοδοτεί το τέλος του Ραμαζανιού) παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που συνδυάζει περιήγηση στο ιστορικό κέντρο, επίσκεψη σε θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία και χρόνο για φαγητό και αγορές. Μέχρι εδώ, τίποτα το ασυνήθιστο για μια ημερήσια τουριστική εκδρομή.
Ωστόσο, μέσα στο πρόγραμμα ξεχωρίζουν δύο στάσεις που προκαλούν έντονο προβληματισμό: ψώνια στο Lidl και στο Jumbo.
Διότι όταν ένα μεγάλο τουριστικό πρακτορείο οργανώνει την εμπειρία του επισκέπτη από την αρχή μέχρι το τέλος, ουσιαστικά διαμορφώνει και την εικόνα του προορισμού. Και όταν αυτή η εικόνα οδηγεί τον επισκέπτη κατευθείαν σε δύο πολυεθνικές επιχειρήσεις, τότε τίθεται ζήτημα για το ποιος τελικά ωφελείται από αυτή την τουριστική ροή.
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο έντονη αν τη δει κανείς στο ευρύτερο πλαίσιο της τουριστικής ανάπτυξης του νησιού. Την ώρα που η Λέσβος περιορίζεται σε αποσπασματικές κινήσεις, άλλοι προορισμοί επενδύουν συστηματικά σε μορφές τουρισμού υψηλής αξίας.
Η Λέσβος χρειάζεται μια πραγματική συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων: της Περιφέρειας, των Δήμων, των επιμελητηρίων, της Εκκλησίας, του Πανεπιστημίου Αιγαίου, των τουριστικών επιχειρήσεων και των επαγγελματικών ενώσεων. Μόνο μέσα από έναν τέτοιο συντονισμό μπορεί να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο τουριστικό προϊόν που θα στηρίζει την τοπική οικονομία και θα αναδεικνύει την ταυτότητα του νησιού.
Διαφορετικά, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Η Λέσβος να παραμείνει ένας προορισμός σύντομων επισκέψεων, χαμηλής οικονομικής αξίας, όπου ο επισκέπτης περνά για λίγες ώρες, ψωνίζει σε πολυεθνικές αλυσίδες και επιστρέφει πίσω, αφήνοντας ελάχιστο πραγματικό όφελος στην τοπική αγορά.
Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν κάποιος επισκέπτης θα περάσει από ένα σούπερ μάρκετ ή από ένα μεγάλο κατάστημα. Αυτό συμβαίνει παντού στον κόσμο. Το πραγματικό ζήτημα είναι ποια εικόνα προβάλλει ένας τόπος για τον εαυτό του.
Και σήμερα, μέσα από αυτή τη διαφήμιση, η εικόνα που εκπέμπεται είναι μάλλον αποκαλυπτική. Η Μυτιλήνη φαίνεται να παρουσιάζεται ως ένας σταθμός σύντομης περιήγησης και γρήγορων αγορών. Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό, αλλά καθοριστικό για το μέλλον του νησιού:
Αυτός είναι τελικά ο τουρισμός που θέλουμε για τη Λέσβο;