Δέκα χρόνια μετά το ιστορικό άνοιγμα του Παναγίου Τάφου, η επιστημονική και πολιτιστική σημασία του έργου αποκατάστασης επανέρχεται στο προσκήνιο, με επίκεντρο τη διεθνή συνεργασία και την ελληνική τεχνογνωσία. Η επέτειος τιμάται στη Θεσσαλονίκη, μέσα από εκδήλωση αφιερωμένη σε ένα εγχείρημα που συνέδεσε την προστασία της θρησκευτικής κληρονομιάς με την επιστημονική καινοτομία.
Η επετειακή εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη
Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, στις 19:00, το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης φιλοξενεί την εκδήλωση για τη συμπλήρωση δέκα ετών από το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2016, στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα. Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα.
Κεντρική ομιλήτρια είναι η ομότιμη καθηγήτρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αντωνία Μοροπούλου, επικεφαλής της διεπιστημονικής ομάδας που ανέλαβε τη μελέτη και αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου. Η ίδια, μιλώντας στη «δημοκρατική», υπογράμμισε τη διαχρονική σημασία του μνημείου, χαρακτηρίζοντάς το ζωντανό σημείο επικοινωνίας με την ανθρωπότητα.
Ένα έργο που ένωσε τρεις χριστιανικές κοινότητες
Η αποκατάσταση ξεκίνησε έπειτα από ιστορική συμφωνία, στις 22 Μαρτίου 2016, μεταξύ του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, της Κουστωδίας των Φραγκισκανών και του Αρμενικού Πατριαρχείου. Η συνεργασία των τριών κοινοτήτων επέτρεψε την υλοποίηση ενός απαιτητικού έργου σε ένα μνημείο ιδιαίτερης θρησκευτικής και ιστορικής αξίας.
Η ελληνική επιστημονική ομάδα ολοκλήρωσε τις εργασίες σε οκτώμισι μήνες, παραδίδοντας το έργο στις 22 Μαρτίου 2017. Ο προϋπολογισμός ανήλθε σε 3,45 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς υπέρβαση του αρχικού κόστους, σύμφωνα με την Αντωνία Μοροπούλου.
Από την αποκατάσταση στην επιστημονική καινοτομία
Καθοριστικό ρόλο είχαν οι μη καταστροφικοί έλεγχοι και οι προηγμένες τεχνολογίες τεκμηρίωσης, που επέτρεψαν τη διερεύνηση του μνημείου και τον σχεδιασμό των επεμβάσεων με στόχο την προστασία του.
Η εμπειρία αυτή αξιοποιείται σήμερα μέσω του ερευνητικού προγράμματος «ΕΥΛΟΓΟΝ» του υπουργείου Ανάπτυξης, με προοπτική τη μεταφορά τεχνογνωσίας σε νέες εφαρμογές διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης θα παρουσιαστεί η ψηφιακή έκθεση «Ο Πανάγιος Τάφος, το Μνημείο και το Έργο», ενώ θα τιμηθούν οι τρεις χριστιανοί ηγέτες που συνέβαλαν καθοριστικά στην απόφαση αποκατάστασης.
Το μήνυμα της επετείου, όπως αναδεικνύεται από την καθηγήτρια, ξεπερνά τα όρια ενός τεχνικού επιτεύγματος: η επιστήμη, ο σεβασμός στην πολιτιστική κληρονομιά και η συνεργασία μπορούν να δημιουργήσουν κοινό έδαφος ακόμη και σε περιόδους διεθνών εντάσεων.