.
.
Κατά τη διάρκεια του Μυστηρίου του Μεγάλου Ευχελαίου αναγιγνώσκονται επτά Ευαγγελικά αποσπάσματα και επτά ευχές. Με τον τρόπο αυτό ευλογείται το λάδι, με το οποίο ο ιερέας σταυρώνει τους πιστούς στο μέτωπο, στο πηγούνι, στα μάγουλα και στις παλάμες
Κάθε Μεγάλη Τετάρτη, πριν από την Τελετή του Νιπτήρος, τελείται σε όλους τους ναούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας το Ιερό Ευχέλαιο, ένα από τα σημαντικότερα μυστήρια της εκκλησιαστικής παράδοσης.
Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στη μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας που μεταμελήθηκε, πίστεψε στον Χριστό και άλειψε με μύρο τα πόδια Του. Το πρωί τελείται ο Εσπερινός της Μεγάλης Τετάρτης μαζί με την Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία. Το απόγευμα ακολουθεί η Ακολουθία του Ευχελαίου και στη συνέχεια η Τελετή του Νιπτήρος, η οποία αποτελεί τον Όρθρο της Μεγάλης Πέμπτης και αναφέρεται σε τέσσερα σημαντικά γεγονότα: τον Ιερό Νιπτήρα, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον Ιησού Χριστό, τον Μυστικό Δείπνο, την προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών και την προδοσία του Ιούδα, γεγονότα που σηματοδοτούν την αρχή των Παθών του Χριστού.
Κατά τη διάρκεια του Μυστηρίου του Μεγάλου Ευχελαίου αναγιγνώσκονται επτά Ευαγγελικά αποσπάσματα και επτά ευχές. Με τον τρόπο αυτό ευλογείται το λάδι, με το οποίο ο ιερέας σταυρώνει τους πιστούς στο μέτωπο, στο πηγούνι, στα μάγουλα και στις παλάμες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κάθε Μεγάλη Τετάρτη, πριν από την Τελετή του Νιπτήρος, τελείται σε όλες τις εκκλησίες το Ιερό Ευχέλαιο. Η συγκεκριμένη ακολουθία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την Εκκλησία και γι’ αυτό συγκαταλέγεται στα ιερά της μυστήρια. Αν και σήμερα το Ευχέλαιο τελείται στους ναούς, πολλοί πιστοί συνηθίζουν να το πραγματοποιούν και στα σπίτια τους κατά τη διάρκεια του έτους.
Η πρώτη αναφορά στη σημασία του Ευχελαίου συναντάται στην επιστολή του Ιάκωβος ο Αδελφόθεος. «Ασθενεί τις εν υμίν; Προσκαλεσάσθω τους πρεσβυτέρους της εκκλησίας και προσευξάσθωσαν επ’ αυτόν, αλείψαντες αυτόν ελαίω εν τω ονόματι αυτού. Και η ευχή της πίστεως σώσει τον κάμνοντα και εγερεί αυτόν ο Κύριος, καν αμαρτίας η πεποιηκώς αφεθήσεται αυτώ» (Επιστολή Ιακώβου ε΄ 14-15).
Δηλαδή: «Είναι κάποιος από εσάς άρρωστος; Να καλέσει τους πρεσβυτέρους της εκκλησίας για να προσευχηθούν γι’ αυτόν και να τον αλείψουν με λάδι στο όνομα του Κυρίου. Και η προσευχή που γίνεται με πίστη θα σώσει τον ασθενή. Ο Κύριος θα τον θεραπεύσει. Και αν έχει διαπράξει αμαρτίες, θα του συγχωρεθούν». Σύμφωνα λοιπόν με το συγκεκριμένο χωρίο της Αγίας Γραφής, βασικός σκοπός του ιερού μυστηρίου του Ευχελαίου είναι, πρωτίστως, η θεραπεία της σωματικής ασθένειας.
Το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης, όταν στους ναούς ψάλλεται ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης, η Εκκλησία παρουσιάζει τον Μυστικό Δείπνο, κατά τον οποίο ο Χριστός παρέδωσε στους μαθητές και αποστόλους Του το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Εκείνος που μετανοεί και αγωνίζεται να απελευθερωθεί από τα δεσμά της αμαρτίας αξιώνεται να γίνει συνδαιτυμόνας στο Θεϊκό τραπέζι. Αξιώνεται να κοινωνήσει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, να ξεδιψάσει πνευματικά και να ανακτήσει την προοπτική της αθανασίας και της αφθαρσίας, αποκτώντας ξανά τη δυνατότητα να είναι παιδί του Θεού, κατά χάριν θεός. Όλα αυτά αποτελούν δώρα που πηγάζουν από τον Σταυρό και το κενό μνημείο του Θεανθρώπου.
Η ιεροτελεστία του Ευχελαίου
Στην ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση το Ευχέλαιο αποτελεί μία ιδιαίτερη λειτουργική τελετή και συγκαταλέγεται στα επτά μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Στο παρελθόν συνδεόταν συχνά με το μυστήριο της εξομολόγησης, ενώ στη λειτουργική τάξη της Εκκλησίας χαρακτηρίζεται ως «Ακολουθία του Ευχελαίου».
Ο όρος Ιερός Νιπτήρ, στον χριστιανισμό, αναφέρεται στην πράξη κατά την οποία ο Ιησούς Χριστός έπλυνε τα πόδια των δώδεκα Αποστόλων μετά τον Μυστικό Δείπνο. Η πράξη αυτή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό και συνδέεται με το τελετουργικό που τηρείται σε διάφορες χριστιανικές παραδόσεις τη Μεγάλη Πέμπτη.
Η συνήθεια του πλυσίματος των ποδιών έχει τις ρίζες της σε αρχαία έθιμα φιλοξενίας, ιδιαίτερα σε κοινωνίες όπου τα σανδάλια αποτελούσαν το συνηθέστερο υπόδημα. Ο οικοδεσπότης προσέφερε νερό στους επισκέπτες για να καθαρίσουν τα πόδια τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχε υπηρέτης που αναλάμβανε αυτή τη φροντίδα ή ακόμη και ο ίδιος ο οικοδεσπότης προχωρούσε σε αυτή την πράξη. Το έθιμο καταγράφεται σε διάφορα σημεία της Παλαιάς Διαθήκης, όπως στη Γένεση (ιη΄ 4, κδ΄ 32, μγ΄ 24), στο Α΄ Βασιλειών (κε΄ 41) και σε άλλα βιβλικά και ιστορικά κείμενα. Η πράξη αυτή πραγματοποιούνταν συνήθως αμέσως μετά την υποδοχή των επισκεπτών.
Το χωρίο στο Α΄ Βασιλειών (κε΄ 41) αποτελεί την πρώτη βιβλική αναφορά όπου ένα πρόσωπο που τιμάται εκφράζει την προθυμία να πλύνει τα πόδια των επισκεπτών, ως ένδειξη ταπεινότητας. Παράλληλα, στο δωδέκατο κεφάλαιο του Κατά Ιωάννην Ευαγγελίου, η Μαρία από τη Βηθανία αλείφει με μύρο τα πόδια του Χριστού, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη της για την ανάσταση του αδελφού της, του Λαζάρου, προαναγγέλλοντας ταυτόχρονα συμβολικά την ταφή του ίδιου του Ιησού. Αργότερα, η πρακτική του πλυσίματος των ποδιών καταγράφεται και στη ζωή της πρώτης Εκκλησίας, όπως αναφέρεται στην Α΄ Επιστολή προς Τιμόθεο.
πηγή:neakriti.gr