.
.
* Οι μετεωρολόγοι της ΕΜΥ Παναγιώτης Σκριμιζέας και Αναστασία Παπακρίβου προβλέπουν και μιλούν στην «Ε» για τις εποχικές προγνώσεις, τη σημασία και την αξιοπιστία τους
Συνέντευξη: Νατάσα Πολυγένη
Όλα δείχνουν πως το φετινό καλοκαίρι του 2026 θα είναι θερμότερο από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή τάση των τελευταίων ετών για ολοένα πιο ζεστές θερινές περιόδους στην περιοχή της Μεσογείου. Πόσο ασφαλής όμως μπορεί να είναι μια τέτοια εκτίμηση μήνες πριν και τι ακριβώς σημαίνει μια εποχική πρόγνωση;
Οι μαθηματικοί- μετεωρολόγοι της ΕΜΥ Αναστασία Παπακρίβου και Παναγιώτης Σκριμιζέας σε συνέντευξή τους στην «Ε», επιχειρούν να φωτίσουν ένα επιστημονικό πεδίο που τα τελευταία χρόνια βρίσκεται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Εξηγούν πως οι εποχικές προγνώσεις δεν αφορούν την πρόβλεψη ενός μεμονωμένου καιρικού γεγονότος, αλλά τη γενική τάση που αναμένεται να επικρατήσει σε μια ολόκληρη εποχή, μέσα από τη μελέτη πολύπλοκων κλιματικών και ατμοσφαιρικών δεδομένων.
Οι ίδιοι υπογραμμίζουν ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χρειάζονται πάντοτε προσεκτική ανάγνωση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι στερούνται αξιοπιστίας. Αντιθέτως, όπως σημειώνουν, η πρόοδος των τελευταίων δεκαετιών στην αριθμητική πρόγνωση και στα συστήματα πολλαπλών μοντέλων έχει βελτιώσει σημαντικά την ικανότητα των επιστημόνων να αποτυπώνουν τις κλιματικές τάσεις σε βάθος μηνών. «Οι εποχικές προγνώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με σχετική επιφύλαξη, αλλά όχι απορριπτικά», τονίζουν χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη της έρευνας παραμένει ιδιαίτερα ελπιδοφόρα.
Με αφορμή την εκτίμηση ότι το φετινό καλοκαίρι στην Ελλάδα θα είναι θερμότερο από τα κανονικά επίπεδα, οι δύο επιστήμονες μιλούν για τα εργαλεία της σύγχρονης μετεωρολογίας, τη σημασία των εποχικών προγνώσεων για κρίσιμους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας, αλλά και για τη διαρκή πρόκληση της κατανόησης του κλίματος σε μια περίοδο έντονων μεταβολών.
-Τι είναι οι εποχικές προγνώσεις;
Οι εποχικές προγνώσεις είναι πρόγνωση των κλιματικών συνθηκών που προβλέπεται να επικρατήσουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, από έναν μέχρι 6 μήνες. Με την έννοια αυτή δεν προσπαθούν, αλλά και δεν μπορούν να μας πουν αν τον Δεκαπενταύγουστο η θερμοκρασία στη Λάρισα θα είναι 37 βαθμοί Κελσίου ή αν θα βρέξει. Στην πράξη επιχειρούν να περιγράψουν την γενική τάση του καιρού της χρονικής περιόδου στην οποία αναφέρονται, εστιάζοντας στο ενδεχόμενο απόκλισής του από αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως κανονικό. Δηλαδή, προσπαθούν να απαντήσουν σε ερωτήματα της μορφής «το καλοκαίρι θα είναι θερμότερο από το κανονικό;» ή «ο χειμώνας θα είναι περισσότερο ή λιγότερο βροχερός;».
-Ποιες κοινωνικές ανάγκες ώθησαν τους επιστήμονες να ασχοληθούν με τις εποχικές προγνώσεις;
Στον σύνθετο κόσμο που ζούμε οι κοινωνικές αλλά και οικονομικές δραστηριότητες εξαρτώνται από τις κλιματικές συνθήκες για μεγάλα χρονικά διαστήματα ή αν θέλετε είναι ευάλωτες σε αυτές. Η γεωργία και γενικά η παραγωγή τροφίμων, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η δημόσια υγεία, η ενέργεια, ο τουρισμός, οι μεταφορές, αλλά και η πρόληψη φυσικών καταστροφών, με καταγεγραμμένη την αύξηση της συχνότητας έντονων καιρικών φαινομένων λόγω της κλιματικής αλλαγής, ενδεικτικά είναι κάποιες από αυτές. Πρακτικά, κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα άμεσα ή έμμεσα σχετίζεται με τον καιρό και το κλίμα.
-Πόσο αξιόπιστες είναι σήμερα οι εποχικές προγνώσεις;
Η μακροπρόθεσμη/εποχική πρόγνωση προσπαθεί να περιγράψει την τάση εξέλιξης της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας σε ολόκληρες ηπείρους ή σε ολόκληρο τον πλανήτη, ενώ το αποτέλεσμα μιας τέτοιας πρόγνωσης θα αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο ποσοστό του χρόνου αναφοράς τους (40 – 60%). Συνεπώς, ναι μεν οι εποχικές προγνώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με σχετική επιφύλαξη, σε καμία όμως περίπτωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απορριπτικά, αποκλείοντας την προοπτική βελτίωσής τους.
Παρακολουθώντας μάλιστα την πορεία τους, τα αποτελέσματα κρίνονται πολύ θετικά και η εξέλιξη της έρευνας ιδιαίτερα ελπιδοφόρα.
-Πότε και γιατί αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τις εποχικές προγνώσεις και ποιες ήταν οι πρώτες αντιδράσεις;
Ουσιαστικά, από τη δημοσίευση των πρώτων αποτελεσμάτων του Copernicus. Βέβαια η σχετική γνώση προϋπήρχε, αλλά από το 2019 αποφασίσαμε να δημοσιεύουμε σε τακτική βάση, στον ιστοχώρο της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, την Εποχική Πρόγνωση. Για την ιστορία η πρώτη εποχική πρόγνωση αφορούσε τον χειμώνα 2019 -2020.Το κίνητρό μας ήταν απλό. Σαν επιστήμονες μετεωρολόγοι η εποχική πρόγνωση αποτέλεσε πρόκληση για εμάς και ακόμα αποτελεί.
Κάποιες πολύ θετικές, αλλά και πολύς σκεπτικισμός και αμφισβήτηση. Μετά όμως από όλα αυτά τα χρόνια, το σημαντικό είναι ότι η εποχική πρόγνωση έχει εδραιωθεί και η συζήτηση πλέον περιορίζεται κάθε φορά, στο αν επαληθευτεί ή όχι. Άλλωστε δεν έχει γραφτεί τυχαία η πρόταση με την οποία κλείνουμε κάθε εποχική πρόγνωση που εκδίδουμε: «…οι εποχικές προγνώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με σχετική επιφύλαξη, σε καμία όμως περίπτωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απορριπτικά αποκλείοντας την προοπτική βελτίωσής τους».
-Για το φετινό καλοκαίρι τι προβλέπεται;
Το φετινό καλοκαίρι στην Ελλάδα θα είναι ζεστό. Οι μέσες θερμοκρασίες του θερινού τριμήνου γενικά θα κυμαίνονται 0,5-1 βαθμό Κελσίου πάνω από τις μέσες για την εποχή, ενώ στη βορειοδυτικά μπορεί να φθάσουν και 1-2 βαθμούς πάνω. Από πλευράς βροχοπτώσεων, δεν φαίνονται σημαντικές αποκλίσεις από την κανονικότητα.
πηγή:eleftheria.gr