.
.
Η υπόθεση των 37.000 κυβικών από τέσσερα υδατορέματα της Σάμου περνά πλέον από το «κόσκινο» της τεχνικής και νομικής τεκμηρίωσης
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων Π.Ε. Σάμου και ο προϊστάμενός της κ.Νίκος Ζαφείρης, καθώς σειρά εγγράφων θέτει πλέον με πολύ συγκεκριμένο τρόπο το ζήτημα της προέλευσης, του χαρακτηρισμού και της πραγματικής ποσότητας των υλικών που συνδέονται με το έργο «ΕΘΝΙΚΗ ΟΔΟΣ ΣΑΜΟΥ – ΚΑΡΛΟΒΑΣΙ».
Μιλάμε για 37.000 κυβικά μέτρα υλικού από τέσσερα υδατορέματα:
15.000 κ.μ. από το Κερκήτειο Καρλοβασίου,
2.000 κ.μ. από τις Πεταλίδες,
5.000 κ.μ. από τα Πλατανάκια Αγίου Κωνσταντίνου,
15.000 κ.μ. από τον Φουρνιώτη Καρλοβασίου.
Η Κτηματική Υπηρεσία Σάμου, με έγγραφό της στις 13 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι «δεν έχει αντίρρηση» για τη λήψη πλεονάζοντος λίθινου υλικού από τα συγκεκριμένα ρέματα, παραπέμποντας παράλληλα στο υπ’ αριθ. 13383/06-02-2026 έγγραφο της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Π.Ε. Σάμου.
Μέχρι εδώ, θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει ότι πρόκειται απλώς για μια διαδικασία αξιοποίησης υλικών στο πλαίσιο ενός δημόσιου έργου.
Όμως το δεύτερο έγγραφο που έχει κατατεθεί στην υπόθεση βάζει το δάκτυλο ακριβώς στο σημείο που απαιτεί τη μεγαλύτερη προσοχή.
Καθαρισμός ρέματος ή απόληψη υλικού;
Η διάκριση αυτή δεν είναι λεπτομέρεια.
Το έγγραφο επικαλείται το άρθρο 4 του Ν. 4258/2014 και επισημαίνει ότι οι εργασίες καθαρισμού και άρσης προσχώσεων αφορούν την απομάκρυνση φερτών υλικών ή άλλων εμποδίων που δυσχεραίνουν την ελεύθερη απορροή των υδάτων, ενώ εξαιρούνται οι αμμοληψίες.
Επομένως, η ουσία της υπόθεσης βρίσκεται σε μία κρίσιμη διαπίστωση:
Δεν αρκεί να χαρακτηριστεί ένα υλικό «πλεονάζον» για να τελειώσει η συζήτηση. Πρέπει να προκύπτει τι ακριβώς είναι, από πού προέρχεται και με ποια εργασία απομακρύνεται.
Αν πρόκειται για ήδη συσσωρευμένα φερτά υλικά που απομακρύνονται για να καθαριστεί η κοίτη, πρόκειται για μία συγκεκριμένη κατηγορία εργασίας.
Αν όμως απαιτείται εκσκαφή, αποκοπή, εμβάθυνση ή άλλη επέμβαση στο φυσικό υπόβαθρο της κοίτης προκειμένου να ληφθεί υλικό και να χρησιμοποιηθεί ως αδρανές στο οδικό έργο, τότε μιλάμε για διαφορετική δραστηριότητα.
Και αυτή ακριβώς η διάκριση πρέπει να αποδεικνύεται από τον τεχνικό και διοικητικό φάκελο.
Το πραγματικό βάρος πέφτει στα 37.000 κυβικά
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της υπόθεσης.
Δεν αμφισβητείται απλώς μια γενική περιγραφή. Έχουν αναφερθεί τέσσερις συγκεκριμένες ποσότητες, συνολικά 37.000 κυβικά μέτρα.
Το νέο έγγραφο ζητά να αποκαλυφθεί με ποια τεχνική μεθοδολογία προέκυψαν οι αριθμοί αυτοί: τοπογραφικές αποτυπώσεις, διατομές, μηκοτομές, υψομετρικές μετρήσεις, υπολογισμοί όγκων, επιμετρήσεις επί τόπου ή άλλη τεχνική μέθοδος. Ζητά επίσης τα στοιχεία «πριν» και «μετά», ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί η πραγματικά αφαιρεθείσα ποσότητα.
Και εδώ το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο απλό:
Πού είναι η τεχνική αλυσίδα που οδηγεί από την κοίτη στα 37.000 κυβικά;
Θέση του ρέματος → εργασία → υπολογισμός ποσότητας → αυτοψία → επιμέτρηση → έλεγχος → παραλαβή.
Εάν αυτή η αλυσίδα υπάρχει, τότε τα στοιχεία της πρέπει να βρίσκονται στον φάκελο.
Εάν δεν υπάρχει, τότε δημιουργείται ένα απολύτως εύλογο ζήτημα ως προς το πώς τεκμηριώθηκαν και έγιναν αποδεκτές οι συγκεκριμένες ποσότητες.
Και εδώ εμφανίζεται το ζήτημα των «αφανών εργασιών»
Το πρώτο έγγραφο δεν ζητά τυχαία στοιχεία.
Απευθύνεται στην Επιτροπή Αφανών Εργασιών του έργου και ζητά να διευκρινιστεί εάν οι εργασίες που συνδέονται με τη λήψη ή απομάκρυνση των υλικών από τα τέσσερα ρέματα έχουν χαρακτηριστεί ως αφανείς εργασίες, εάν ελέγχθηκαν πριν καταστούν μη ελέγξιμες και εάν υπάρχουν δηλώσεις, εκθέσεις ελέγχου ή πρωτόκολλα παραλαβής.
Αυτό προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό επίπεδο στην υπόθεση.
Γιατί δεν αρκεί να ξέρουμε ότι αναφέρονται 37.000 κυβικά.
Πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί τι πραγματικά αφαιρέθηκε από κάθε σημείο και τι τελικά επιμετρήθηκε και πιστοποιήθηκε στο δημόσιο έργο.
Το έγγραφο ζητά ακόμη και την περιβαλλοντική τεκμηρίωση
Η απαίτηση δεν περιορίζεται στην επιμέτρηση.
Ζητούνται η ισχύουσα περιβαλλοντική αδειοδότηση, τυχόν περιβαλλοντικές μελέτες, υδραυλικές, υδρολογικές, γεωλογικές και γεωμορφολογικές μελέτες, καθώς και κάθε στοιχείο που να τεκμηριώνει ότι η αφαίρεση των συγκεκριμένων ποσοτήτων δεν επηρεάζει δυσμενώς την υδραυλική λειτουργία, τη σταθερότητα της κοίτης, τη φυσική μορφολογία ή την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, μόνο για θέμα λογιστικής καταγραφής κυβικών.
Πρόκειται για υλικά που προέρχονται από φυσικά υδατορέματα.
Και γι’ αυτό η τεχνική τεκμηρίωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ο Νίκος Ζαφείρης βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω της υπηρεσιακής του θέσης
Η αναφορά στο όνομα του Νίκου Ζαφείρη πρέπει να συνδέεται με τον υπηρεσιακό του ρόλο και όχι με αυθαίρετη απόδοση προσωπικής ευθύνης.
Ο ίδιος είναι ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Π.Ε. Σάμου, ενώ το έγγραφο με αριθμό 13383/06-02-2026 της συγκεκριμένης Διεύθυνσης αποτελεί βασικό κρίκο στην αλληλογραφία που αφορά την υπόθεση.
Γι' αυτό ακριβώς η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να μετατραπεί σε προσωπική αντιπαράθεση.
Το ζητούμενο είναι ο φάκελος της Υπηρεσίας να μιλήσει.
Οι μελέτες.
Οι αυτοψίες.
Οι αποτυπώσεις.
Οι επιμετρήσεις.
Τα πρωτόκολλα.
Οι περιβαλλοντικές και υδραυλικές τεκμηριώσεις.
Και κυρίως, η βάση πάνω στην οποία τα 37.000 κυβικά χαρακτηρίστηκαν ως πλεονάζον υλικό.
Η υπόθεση έχει πλέον και θεσμική διάσταση
Στην υπόθεση εμφανίζεται και ο Συνήγορος του Πολίτη, ενώ τα έγγραφα κοινοποιούνται, μεταξύ άλλων, στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Σάμου, στην Κτηματική Υπηρεσία, στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού και στη Διεύθυνση Υδάτων Βορείου Αιγαίου.
Παράλληλα, έχει ζητηθεί πλήρης πρόσβαση στον διοικητικό, τεχνικό και περιβαλλοντικό φάκελο.
Αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μια απλή υπηρεσιακή ανταλλαγή εγγράφων.
Το συμπέρασμα είναι ένα
Τα 37.000 κυβικά μέτρα είναι το νούμερο που πρέπει να αποδειχθεί.
Όχι με μια γενική αναφορά.
Με τεχνικά στοιχεία.
Και το ακόμη σημαντικότερο:
Πρέπει να αποδειχθεί ότι πρόκειται πράγματι για υλικά που προέκυψαν από νόμιμο καθαρισμό και άρση προσχώσεων και όχι για υλικό που ελήφθη από την κοίτη στο πλαίσιο διαφορετικής δραστηριότητας.
Αυτή είναι η ουσία.
Και μέχρι να παρουσιαστεί ο πλήρης φάκελος που να συνδέει τα τέσσερα ρέματα, τις συγκεκριμένες ποσότητες, τις εργασίες, τις επιμετρήσεις και την τελική χρήση του υλικού, τα 37.000 κυβικά παραμένουν ένα ζήτημα που δικαιολογεί πλήρη και διαφανή διοικητικό και δημοσιογραφικό έλεγχο.
Γιατί στα δημόσια έργα δεν αρκεί να ξέρουμε πόσα κυβικά γράφει ένα έγγραφο. Πρέπει να μπορούμε να δούμε πώς αυτά τα κυβικά μετρήθηκαν, από πού προήλθαν και πώς τελικά πιστοποιήθηκαν.
Ιωάννης Μ.Νέγρης