.
.
Νέα στοιχεία έρχονται να προσθέσουν ερωτήματα στην υπόθεση της πρότασης του Δήμου Ανατολικής Σάμου για χρηματοδότηση ύψους 20.000 ευρώ από το πρόγραμμα LEADER, μετά την απόφαση 217/2026 της Δημοτικής Επιτροπής.
Όπως είχε ήδη επισημανθεί, η απόφαση της 3ης Αυγούστου 2026 προβλέπει την υποβολή πρότασης για τέσσερις πολιτιστικές δράσεις, συνολικού προϋπολογισμού 20.000 ευρώ. Τα ποσά κατανέμονται σε 3.000 ευρώ για το Φεστιβάλ Καίτη Γκρέυ στους Μυτιληνιούς, 4.000 ευρώ για το Φεστιβάλ Νίκου Σταυρίδη στο Άνω Βαθύ, 3.000 ευρώ για Φεστιβάλ Θεάτρου Σκιών – Καραγκιόζη στο Άνω Βαθύ και 10.000 ευρώ για τη χοροθεατρική παράσταση «Αμαζόνες» του Χοροθεάτρου ART.
Μετά τη δημοσίευση της απόφασης έγινε νέα διασταύρωση των στοιχείων με το δημοσιευμένο πρόγραμμα εκδηλώσεων του Δήμου Ανατολικής Σάμου. Και εδώ προκύπτουν αναντιστοιχίες που δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν και οι οποίες χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις.
Για το Φεστιβάλ Νίκου Σταυρίδη, για το οποίο προβλέπεται δαπάνη 4.000 ευρώ, δεν προκύπτει από το δημοσιευμένο πρόγραμμα εκδηλώσεων του Δήμου η συγκεκριμένη δράση με αυτή την ονομασία. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι η εκδήλωση δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί ή ότι η σχετική δαπάνη είναι παράνομη. Δημιουργεί όμως ένα απολύτως συγκεκριμένο ερώτημα: ποια ακριβώς είναι η δράση για την οποία ο Δήμος ζητά χρηματοδότηση και περιλαμβάνεται αυτή σε διαφορετικό, αναλυτικό πρόγραμμα που έχει κατατεθεί στον φάκελο της πρότασης LEADER;
Ακόμη περισσότερα ερωτήματα προκαλεί η περίπτωση του Φεστιβάλ Θεάτρου Σκιών – Καραγκιόζη στο Άνω Βαθύ, για το οποίο προβλέπονται 3.000 ευρώ. Από το δημοσιευμένο πρόγραμμα του Δήμου προκύπτει ότι ως διοργανωτής εμφανίζεται η Κοινότητα Βαθέος, ενώ η αίτηση χρηματοδότησης στο LEADER αφορά τον Δήμο Ανατολικής Σάμου ως δικαιούχο.
Η αναφορά της Κοινότητας Βαθέος ως διοργανωτή δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη οποιασδήποτε παρατυπίας, αφού η Κοινότητα αποτελεί μέρος της δημοτικής δομής. Ωστόσο, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ποιος είναι τελικά ο φορέας διοργάνωσης και ποιος ο φορέας υλοποίησης της συγκεκριμένης δράσης. Εφόσον δικαιούχος της χρηματοδότησης είναι ο Δήμος Ανατολικής Σάμου, θα πρέπει να είναι σαφές με ποια ακριβώς ιδιότητα και διαδικασία η συγκεκριμένη δράση αποτελεί αντικείμενο της πρότασης που υποβάλλει ο Δήμος.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη ερώτημα, ίσως πιο ουσιαστικό. Πώς προέκυψε η ανάγκη να παρουσιαστεί η συγκεκριμένη δράση ως «Φεστιβάλ Θεάτρου Σκιών – Καραγκιόζη» στο Άνω Βαθύ; Πρόκειται για έναν ήδη καθιερωμένο θεσμό ή για μια νέα διοργάνωση που σχεδιάστηκε για το 2026; Πόσες προηγούμενες διοργανώσεις έχουν πραγματοποιηθεί; Ποιο είναι το αναλυτικό καλλιτεχνικό πρόγραμμα; Πόσοι καραγκιοζοπαίχτες συμμετέχουν και ποιοι είναι; Πόσες παραστάσεις προβλέπονται και ποιες ακριβώς υπηρεσίες περιλαμβάνονται στα 3.000 ευρώ;
Τα ερωτήματα αυτά δεν έχουν να κάνουν με το αν ένας Δήμος μπορεί να διοργανώσει ένα φεστιβάλ Καραγκιόζη. Φυσικά και μπορεί. Ούτε προκύπτει ότι απαιτείται υποχρεωτικά η αιγίδα του Πανελλήνιου Σωματείου Θεάτρου Σκιών για να πραγματοποιηθεί μια τέτοια διοργάνωση. Αυτό όμως δεν αναιρεί την ανάγκη να γνωρίζουμε ποιο ακριβώς φεστιβάλ χρηματοδοτείται, ποιοι συμμετέχουν και ποιο είναι το περιεχόμενο της δράσης που περιγράφεται στον φάκελο του LEADER.
Εάν πρόκειται πράγματι για νέο θεσμό, τότε το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένο: με ποια στοιχεία τεκμηριώθηκε στον φάκελο η σκοπιμότητα της δημιουργίας του συγκεκριμένου φεστιβάλ και με ποιον τρόπο περιγράφεται η δράση ώστε να αξιολογηθεί από τον φορέα του προγράμματος;
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η χρηματοδότηση δεν αφορά μια γενική πολιτιστική δραστηριότητα, αλλά συγκεκριμένη πρόταση με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και συγκεκριμένες δράσεις. Επομένως θα πρέπει να υπάρχει σαφής περιγραφή του τι ακριβώς πρόκειται να πραγματοποιηθεί.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των 10.000 ευρώ για τη χοροθεατρική παράσταση «Αμαζόνες» του Χοροθεάτρου ART. Το συγκεκριμένο ποσό αποτελεί το μισό του συνολικού προϋπολογισμού των 20.000 ευρώ. Ωστόσο, και αυτή η δράση δεν προκύπτει από το δημοσιευμένο πρόγραμμα εκδηλώσεων του Δήμου, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν διασταυρωθεί.
Και εδώ δεν χρειάζονται υποθέσεις. Χρειάζονται απαντήσεις και έγγραφα. Τι ακριβώς περιλαμβάνει η δαπάνη των 10.000 ευρώ; Αφορά αποκλειστικά την καλλιτεχνική αμοιβή ή περιλαμβάνει παραγωγή, τεχνικό εξοπλισμό, μετακινήσεις, φιλοξενία, ήχο, φωτισμό ή άλλες υπηρεσίες; Ποιος είναι ο προβλεπόμενος πάροχος; Με ποια οικονομικά στοιχεία υπολογίστηκε το ποσό; Υπάρχουν προσφορές ή άλλα συγκριτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι πρόκειται για εύλογο κόστος;
Το τελευταίο ερώτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η τεκμηρίωση του κόστους αποτελεί κρίσιμο στοιχείο στην αξιολόγηση μιας πρότασης χρηματοδότησης. Το γεγονός ότι μια δαπάνη ανέρχεται σε 10.000 ευρώ δεν την καθιστά ούτε νόμιμη ούτε παράνομη. Όμως ένα τόσο μεγάλο τμήμα του συνολικού προϋπολογισμού πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχα σαφή και ελέγξιμα στοιχεία.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και η περίπτωση του Φεστιβάλ Καίτη Γκρέυ στους Μυτιληνιούς, για το οποίο προβλέπονται 3.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη δράση φαίνεται να εντάσσεται πιο καθαρά στο δημοτικό πρόγραμμα. Αυτό κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα τη διαφορά σε σχέση με τις άλλες τρεις δράσεις: γιατί κάποιες από τις εκδηλώσεις που περιλαμβάνονται στην πρόταση LEADER δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο στο δημόσια διαθέσιμο πρόγραμμα του Δήμου;
Εδώ βρίσκεται ίσως το βασικό ζήτημα που πρέπει να διευκρινιστεί.
Η απόφαση 217/2026 αναφέρει ότι για την πρόταση έχουν εγκριθεί μελέτη, τεχνική περιγραφή, μελέτη σκοπιμότητας, αναλυτικός προϋπολογισμός, συνοπτική προμέτρηση, αναλυτικό τιμολόγιο και άλλα στοιχεία. Επομένως, εφόσον ο πλήρης φάκελος έχει πράγματι συνταχθεί, οι απαντήσεις στα περισσότερα από τα παραπάνω ερωτήματα θα πρέπει να βρίσκονται μέσα σε αυτόν.
Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: τα 20.000 ευρώ δεν θα πρέπει να παρουσιάζονται ως χρήματα που ο Δήμος Ανατολικής Σάμου έχει ήδη εισπράξει. Η απόφαση αφορά την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης. Η διαδικασία της πρόσκλησης LEADER βρίσκεται σε στάδιο υποβολής και αξιολόγησης. Συνεπώς, το δημοσιογραφικό ερώτημα αυτή τη στιγμή δεν είναι «πού πήγαν τα 20.000 ευρώ», αλλά «τι ακριβώς ζήτησε ο Δήμος να χρηματοδοτηθεί με τα 20.000 ευρώ και με ποια στοιχεία το τεκμηρίωσε».
Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η αίτηση χρηματοδότησης δεν είναι απλώς μια δήλωση πρόθεσης. Συνοδεύεται από συγκεκριμένα δικαιολογητικά και στοιχεία που επιτρέπουν την αξιολόγηση της πρότασης. Επομένως, εάν ο Δήμος έχει καταθέσει αναλυτικό πρόγραμμα, αναλυτικό προϋπολογισμό, προσφορές, στοιχεία για τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες και πλήρη τεκμηρίωση των δράσεων, τότε αυτά τα στοιχεία μπορούν να δώσουν άμεσα απαντήσεις.
Αντίστοιχα, εάν κάποια από τα στοιχεία αυτά δεν υπάρχουν, τότε αυτό επίσης αποτελεί γεγονός που πρέπει να γίνει γνωστό.
Δεν χρειάζεται, επομένως, να υπάρξει από τώρα οποιοδήποτε συμπέρασμα περί παρανομίας. Δεν υπάρχει τέτοιο στοιχείο. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένες αναντιστοιχίες ανάμεσα στην απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής και στο δημοσιευμένο πρόγραμμα εκδηλώσεων του Δήμου Ανατολικής Σάμου, οι οποίες δικαιολογούν απολύτως τον έλεγχο του πλήρους φακέλου.
Ο Δήμος Ανατολικής Σάμου θα μπορούσε να δώσει τέλος στη συζήτηση δημοσιοποιώντας την πλήρη πρόταση που κατατέθηκε για τα 20.000 ευρώ, μαζί με το αναλυτικό πρόγραμμα των τεσσάρων δράσεων, τις ημερομηνίες και τους χώρους διεξαγωγής, τους διοργανωτές, τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες και την αναλυτική κοστολόγηση κάθε εκδήλωσης.
Ιδιαίτερα για το Φεστιβάλ Θεάτρου Σκιών – Καραγκιόζη θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουμε ποιοι καραγκιοζοπαίχτες θα συμμετάσχουν, πόσες παραστάσεις προβλέπονται, ποιο είναι το συνολικό πρόγραμμα και ποια είναι η σχέση της Κοινότητας Βαθέος, η οποία εμφανίζεται ως διοργανωτής στο δημοσιευμένο πρόγραμμα, με τον Δήμο Ανατολικής Σάμου ως δικαιούχο της χρηματοδότησης.
Για τις «Αμαζόνες», αντίστοιχα, το ζητούμενο είναι να γίνει γνωστό τι ακριβώς αγοράζει ο Δήμος με τα 10.000 ευρώ και ποια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν για την κοστολόγηση.
Και για το Φεστιβάλ Νίκου Σταυρίδη, να δοθεί στη δημοσιότητα το πρόγραμμα και η αναλυτική περιγραφή της δράσης για την οποία προβλέπονται 4.000 ευρώ.
Η διαφάνεια σε μια δημόσια χρηματοδότηση δεν σημαίνει ότι κάθε δαπάνη είναι ύποπτη μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Σημαίνει ότι κάθε δαπάνη πρέπει να μπορεί να εξηγηθεί.
Στην προκειμένη περίπτωση, λοιπόν, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό και είναι πολύ συγκεκριμένο:
Ποιες ακριβώς τέσσερις δράσεις υπέβαλε ο Δήμος Ανατολικής Σάμου στο LEADER για χρηματοδότηση 20.000 ευρώ, ποιος θα τις υλοποιήσει και με ποια στοιχεία τεκμηριώθηκε κάθε μία από αυτές;
Αυτό δεν είναι κατηγορία.
Είναι ένας έλεγχος που μπορεί να απαντηθεί πολύ απλά: με τη δημοσιοποίηση του πλήρους φακέλου.
Γιάννης Νέγρης