Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα απορρίπτει την κίνηση, επιμένοντας ότι δεν μεταβάλλει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα ούτε τη νομική θέση της συμφωνίας.

Παράλληλα με την έγκριση του μνημονίου, η ανατολική λιβυκή Βουλή αποφάσισε να άρει τους περιορισμούς στις πολιτικές σχέσεις με την Τουρκία, οι οποίοι ίσχυαν από το 2020. Η εξέλιξη σηματοδοτεί αλλαγή στάσης από την πλευρά της ανατολικής Λιβύης και δημιουργεί νέα δεδομένα για τις διπλωματικές ισορροπίες στην περιοχή.

Η θέση της Αθήνας και η αντίδραση του ΥΠΕΞ

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την απόφαση, χαρακτηρίζοντας το μνημόνιο «παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο». Σύμφωνα με την Αθήνα, η συμφωνία αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.

Το ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ότι οι μονομερείς κοινοβουλευτικές αποφάσεις δεν αλλάζουν τη γεωγραφία ούτε δημιουργούν από μόνες τους νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης με την Αίγυπτο και την Ιταλία.

Στο επίκεντρο οι έρευνες νότια της Κρήτης

Η αντιπαράθεση αποκτά μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας των ελληνικών σχεδιασμών για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης. Η λιβυκή πλευρά έχει εκφράσει αντιρρήσεις για τις ελληνικές πρωτοβουλίες, υποστηρίζοντας ότι αφορούν περιοχές χωρίς συμφωνημένη οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Η Αθήνα δηλώνει ότι θα αξιοποιήσει κάθε ενδεδειγμένο διπλωματικό και νομικό μέσο για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Το επόμενο διάστημα, η στάση των δύο λιβυκών πλευρών και οι επαφές με διεθνείς εταίρους αναμένεται να επηρεάσουν την πορεία της αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.