Ο Δήμος που έπαιζε με τη φωτιά
Θεσμική ανευθυνότητα, διαχρονική αδράνεια και έκθεση ανθρώπινων ζωών στον Δήμο Ανατολικής Σάμου

Υπάρχουν στιγμές που τα έγγραφα μιλούν πιο δυνατά από κάθε καταγγελία. Το υπηρεσιακό έγγραφο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Σάμου, προϊόν ελέγχου που διενεργήθηκε κατόπιν καταγγελιών, αποκαλύπτει μια πραγματικότητα που σοκάρει και ταυτόχρονα εξοργίζει: δημοτική εγκατάσταση εκπαιδευτικού χαρακτήρα λειτουργούσε χωρίς τα στοιχειώδη μέτρα πυροπροστασίας, κατά πλήρη παράβαση της νομοθεσίας και της κοινής λογικής.

Δεν μιλάμε για μια τεχνική λεπτομέρεια. Μιλάμε για απουσία εγκεκριμένης μελέτης πυροπροστασίας, για μη τήρηση φακέλου στην αρμόδια υπηρεσία, για έλλειψη βασικών υποδομών ασφάλειας σε χώρο όπου καθημερινά βρίσκονται παιδιά, εκπαιδευτικοί και προσωπικό. Μιλάμε, δηλαδή, για έναν Δήμο που είτε δεν γνώριζε — πράγμα αδιανόητο — είτε γνώριζε και δεν έπραξε — πράγμα ασυγχώρητο.

Τα ευρήματα του ελέγχου δεν αφήνουν κανένα περιθώριο υπεκφυγών:

Πυροσβεστήρες υπήρχαν, αλλά χωρίς συντήρηση από τον Ιανουάριο του 2025, καθιστώντας τους πρακτικά άχρηστους.

Απουσία απλού υδροδοτικού δικτύου, δηλαδή βασικού μέσου κατάσβεσης σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Χειροκίνητο σύστημα αναγγελίας πυρκαγιάς εκτός λειτουργίας, με καμένο πίνακα ελέγχου.

Επικίνδυνοι χώροι όπως λεβητοστάσιο και αποθήκη καυσίμων, χωρίς επαρκή προστασία.

Μία και μοναδική τελική έξοδος, μικρού πλάτους, σε χώρο με θεωρητικό πληθυσμό δεκάδων ατόμων.

Καμία ανάρτηση οδηγιών πρόληψης, καμία σήμανση εκκένωσης, καμία πρόβλεψη ενημέρωσης του προσωπικού.

Όλα αυτά δεν είναι απλώς παραλείψεις. Είναι αλυσιδωτές παραβιάσεις της νομοθεσίας, που συνθέτουν μια εικόνα πλήρους διοικητικής εγκατάλειψης. Και το πιο ανησυχητικό: οι παραβάσεις αυτές δεν μπορούν να δημιουργηθούν από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι το αποτέλεσμα χρόνιου εφησυχασμού, αδιαφορίας και απουσίας ελέγχου.

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία, με θεσμική σοβαρότητα, κατέταξε την εγκατάσταση σε χαμηλή συμμόρφωση αλλά υψηλή επικινδυνότητα, χορηγώντας προθεσμία 30 ημερών για συμμόρφωση. Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο:

 Πώς είναι δυνατόν ένας Δήμος να επιτρέπει τη λειτουργία εκπαιδευτικού χώρου χωρίς εγκεκριμένη μελέτη πυροπροστασίας;
 Πού ήταν οι τεχνικές υπηρεσίες; Πού ήταν η διοικητική ιεραρχία; Πού ήταν η πολιτική ευθύνη;

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι γενικόλογη. Δεν μπορεί να χαθεί μέσα σε ανακοινώσεις, επιτροπές και «θα». Διότι εδώ δεν μιλάμε για χαρτιά — μιλάμε για ανθρώπινες ζωές. Αν είχε συμβεί το παραμικρό περιστατικό, οι ευθύνες θα ήταν βαρύτατες και μη αναστρέψιμες.

Η κοινωνία της Ανατολικής Σάμου δεν χρειάζεται άλλες διαβεβαιώσεις. Χρειάζεται:

σαφή απόδοση ευθυνών,

πλήρη διαφάνεια για το ποιοι γνώριζαν,

άμεση αποκατάσταση όλων των ελλείψεων,

και κυρίως, τέλος στην κουλτούρα της αδράνειας.

Γιατί η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση. Και όταν αυτή η υποχρέωση αγνοείται, τότε η σιωπή των υπευθύνων μετατρέπεται σε συνενοχή.