.
.
Η σημερινή συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου στη Μυτιλήνη για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο ανέδειξε μια σκληρή πραγματικότητα: η κρίση που βιώνει σήμερα το νησί δεν αποτελεί απρόβλεπτο γεγονός, αλλά – σύμφωνα με την Περιφερειακή Παράταξη «Νέα Δυναμική» – αποτέλεσμα σοβαρών παραλείψεων στην πρόληψη, τον έλεγχο και τον συντονισμό.
Η παράταξη στην τοποθέτησή της θέτει ευθέως ζήτημα ευθυνών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, υπογραμμίζοντας ότι υπήρχαν συγκεκριμένες οδηγίες και εργαλεία που δεν αξιοποιήθηκαν εγκαίρως. Ήδη από τις 19 Μαΐου 2025, με Υπουργική Απόφαση, είχε θεσπιστεί πρόγραμμα επιτήρησης για σοβαρά ζωονόσα, μεταξύ των οποίων και ο αφθώδης πυρετός. Ακολούθησε, στις 11 Αυγούστου 2025, νέα απόφαση για τη λήψη μέτρων λόγω επιβεβαιωμένων εστιών στην Τουρκία, ενώ στις 23 Δεκεμβρίου 2025 εκδόθηκε εγκύκλιος μετά από κρούσμα στην Κύπρο, συνοδευόμενη μάλιστα από χάρτη που αποτύπωνε την εκτεταμένη διασπορά της νόσου στην ευρύτερη περιοχή.
Παρά το σαφές αυτό πλαίσιο προειδοποιήσεων, η «Νέα Δυναμική» καταγγέλλει ότι η Περιφέρεια περιορίστηκε σε τυπικές ενέργειες, όπως ανακοινώσεις, διαβίβαση εγγράφων και αποσπασματικούς ψεκασμούς, χωρίς να προχωρήσει σε ουσιαστική εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας και εντατικών ελέγχων. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν υπήρξε πραγματικός μηχανισμός επιτήρησης ή απλώς μια διοικητική διαχείριση «στα χαρτιά».
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται ενισχύουν την εικόνα αυτή. Σύμφωνα με την ενημέρωση της αρμόδιας Αντιπεριφερειάρχη, πραγματοποιήθηκαν περίπου 800 έλεγχοι το 2025 και το 2026 σε ένα ζωικό κεφάλαιο που φτάνει τα 450.000 ζώα. Πρόκειται για έναν αριθμό που, όπως επισημαίνεται, δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής για την έγκαιρη ανίχνευση και αποτροπή μιας τόσο μεταδοτικής νόσου. Παράλληλα, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής Π.Ε. Λέσβου λειτουργεί με ελάχιστους κτηνιάτρους, χωρίς διοικητικό προσωπικό και χωρίς επαρκή μέσα, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά επιχειρησιακά κενά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η αναφορά σε συγκεκριμένη εισήγηση της 6ης Φεβρουαρίου 2026, με την οποία προτεινόταν η δημιουργία σταθερών και σύγχρονων σημείων απολύμανσης στο επαρχιακό οδικό δίκτυο της Λέσβου και της Λήμνου. Η πρόταση αυτή δεν υλοποιήθηκε, με αποτέλεσμα – όπως καταγγέλλεται – να φτάσουμε στο σημείο οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι να δημιουργούν αυτοσχέδιες τάφρους απολύμανσης σε δημόσιους δρόμους, καλύπτοντας μάλιστα οι ίδιοι το κόστος για τα απαραίτητα υλικά.
Ακόμη και τα μέτρα που εφαρμόστηκαν εκ των υστέρων, όπως η δημιουργία απολυμαντικής τάφρου στο επιβατικό λιμάνι της Μυτιλήνης και οι ψεκασμοί, χαρακτηρίζονται καθυστερημένα. Τίθεται μάλιστα ευθέως το ερώτημα αν έπρεπε να προηγηθεί η κρίση για να ενεργοποιηθούν τέτοιες βασικές υποδομές, ενώ επισημαίνεται ότι αντίστοιχα μέτρα θα έπρεπε να έχουν ήδη εφαρμοστεί και στο εμπορικό λιμάνι καθώς και στις πύλες εισόδου των γειτονικών νησιών.
Στο πεδίο της διαχείρισης της κρίσης μετά το πρώτο κρούσμα, η παράταξη καταγγέλλει έλλειψη συντονισμού και απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αντιμετώπισης. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι δεν δόθηκε η δυνατότητα ουσιαστικής συζήτησης στο Περιφερειακό Συμβούλιο, παρά το γεγονός ότι αυτό ζητήθηκε από την πρώτη στιγμή, γεγονός που, σύμφωνα με την παράταξη, επιβάρυνε περαιτέρω την κατάσταση.
Προτάσεις
Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής της, η «Νέα Δυναμική» καταθέτει ένα εκτενές πλαίσιο προτάσεων, εστιάζοντας στην άμεση στήριξη της κτηνοτροφίας και στη διαχείριση των συνεπειών της κρίσης. Κεντρικό αίτημα αποτελεί η άμεση ενίσχυση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας με προσλήψεις κτηνιάτρων, είτε μέσω συμβάσεων με ιδιώτες, είτε με αξιοποίηση κτηνιάτρων του Στρατού, είτε με μετακίνηση προσωπικού από άλλες δημόσιες υπηρεσίες, όπως είχε συμβεί και το 2017 στην περίπτωση της ευλογιάς.
Παράλληλα, προτείνεται η μόνιμη στελέχωση της υπηρεσίας με προσωπικό όλων των ειδικοτήτων, καθώς και η ενίσχυσή της με σύγχρονα οχήματα, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες ελέγχου. Στον τομέα της βιοπροστασίας, ζητείται η δημιουργία οργανωμένων υποδομών απολύμανσης σε όλο το οδικό δίκτυο και στις πύλες εισόδου, με πλήρη κάλυψη του κόστους από δημόσιους πόρους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη άμεσων αποζημιώσεων για τους κτηνοτρόφους των οποίων τα ζώα οδηγήθηκαν σε σφαγή, αλλά και στην ουσιαστική στήριξη για την ανασύσταση των κοπαδιών, καθώς η απλή οικονομική αποζημίωση δεν αρκεί για την επανεκκίνηση της παραγωγής. Παράλληλα, ζητείται αποζημίωση των τυροκόμων, ώστε να συνεχιστεί η παραλαβή του γάλακτος και να αποφευχθεί η κατάρρευση της παραγωγικής αλυσίδας.
Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται η εξέταση της δυνατότητας ελεγχόμενης μεταφοράς παστεριωμένου γάλακτος εκτός νησιού για επεξεργασία, καθώς και η αξιοποίηση των ΠΟΠ προϊόντων μέσω κοινωνικών δομών, όπως τα Κοινωνικά Παντοπωλεία, ώστε να απορροφηθεί η παραγωγή που δεν μπορεί να διατεθεί στην αγορά. Επιπλέον, ζητείται να δοθεί η δυνατότητα διάθεσης των αποθεμάτων που έχουν παραχθεί το 2025, ιδιαίτερα της φέτας που βρίσκεται σε στάδιο ωρίμανσης.
Σημαντικές είναι και οι προτάσεις για τη λειτουργία των σφαγείων, με δυνατότητα σφαγής ζώων εκτός ζώνης προστασίας υπό αυστηρές προϋποθέσεις, καθώς και για την αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων των παραγωγών και των επιχειρήσεων. Παράλληλα, προτείνεται η αγορά και δωρεάν διανομή ζωοτροφών σε κτηνοτρόφους που δεν μπορούν να διαθέσουν την παραγωγή τους.
Σε στρατηγικό επίπεδο, τίθεται η ανάγκη για απευθείας χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω της γεωγραφικής θέσης της Λέσβου και της γειτνίασης με περιοχές όπου δεν εφαρμόζονται τα ίδια πρότυπα βιοασφάλειας. Προτείνεται επίσης η δημιουργία κτηνιατρικού εργαστηρίου στο νησί, ώστε να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις που προκαλεί η αποστολή δειγμάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Τέλος, γίνεται αναφορά στην ανάγκη για εκπόνηση ολοκληρωμένων σχεδίων δράσης τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση κρίσεων, καθώς και στην ανάγκη ενημέρωσης των πολιτών για την ασφάλεια των προϊόντων, προκειμένου να περιοριστεί η ζημιά στην αγορά.
Η ανακοίνωση καταλήγει με σαφή προειδοποίηση ότι η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται σε οριακό σημείο και ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες συνέπειες για την τοπική οικονομία και την κοινωνική συνοχή του νησιού.
Το κείμενο υπογράφεται από τους Περιφερειακούς Συμβούλους της παράταξης «Νέα Δυναμική»: Θεόδωρος Βαλσαμίδης (Επικεφαλής), Καλλιόπη Γόμου – Πρωτογεράκη, Ελένη Μακρή, Παντελής Μπουγδάνος, Φιλόδωρος Βιτέλας, Ιωάννης Μανάρας, Ιωάννης Κατσούλης, Κωνσταντίνος Αδαμίδης και Συμεών Χαραλάμπους
ΠΗΓΗ https://www.lesvosnews.net/