Η συζήτηση που άνοιξε για τις Θερμοπύλες δεν είναι απλώς μια ακόμη διαφωνία για τον τρόπο αξιοποίησης μιας δημοτικής ή δημόσιας περιουσίας. Και ίσως εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα της μέχρι τώρα αντιπαράθεσης.
Από τη μία πλευρά τίθεται το αίτημα να μην περάσει ένας χώρος με ιδιαίτερη ιστορική και φυσική σημασία σε ιδιώτη για μια εξαιρετικά μακρά περίοδο. Από την άλλη, η συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο φαίνεται να μετατοπίζεται προς το ποιος θα συμμετέχει στη διαχείριση της επένδυσης και με ποιους όρους.
Υπάρχει, όμως, και μια τρίτη οπτική: πριν αποφασιστεί ποιος θα διαχειριστεί τις Θερμοπύλες, θα έπρεπε να έχει αποσαφηνιστεί τι ακριβώς θέλει η τοπική κοινωνία να προστατεύσει και τι είδους αξιοποίηση θεωρεί αποδεκτή.
Γιατί οι Θερμοπύλες δεν είναι ένα οποιοδήποτε ακίνητο. Η ιαματική πηγή, το φυσικό τοπίο και ο αρχαιολογικός χώρος συνθέτουν ένα ενιαίο πολιτιστικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο. Η οικονομική αξιοποίησή του μπορεί ασφαλώς να αποτελεί στόχο, αλλά δεν μπορεί να είναι ο μοναδικός δείκτης επιτυχίας.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει ιδιώτης επενδυτής ή αν ο Δήμος θα έχει λόγο στη διαχείριση. Είναι αν η όποια επένδυση θα υπηρετεί έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την περιοχή ή αν η περιοχή θα προσαρμοστεί στις ανάγκες μιας επένδυσης.
Η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών, η προστασία του αρχαιολογικού χαρακτήρα, η διαχείριση του ιαματικού φυσικού πόρου και το πραγματικό οικονομικό όφελος για την τοπική κοινωνία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως επιμέρους «ανταλλάγματα». Θα πρέπει να αποτελούν τις προϋποθέσεις πάνω στις οποίες θα στηριχθεί οποιοδήποτε σχέδιο.
Και εδώ η στάση του δημοτικού συμβουλίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η συγκρότηση μιας διαπαραταξιακής επιτροπής μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, εφόσον δεν περιοριστεί σε μια προσπάθεια διαπραγμάτευσης καλύτερων όρων με τον επενδυτή. Θα μπορούσε να είναι η αφετηρία για μια σαφή, δημόσια και τεκμηριωμένη θέση της πόλης: τι δέχεται, τι δεν δέχεται και ποιο μοντέλο ανάπτυξης θεωρεί κατάλληλο για τις Θερμοπύλες.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να έχει ο Δήμος μια θέση στο τραπέζι. Είναι να γνωρίζει εξαρχής ποιο τραπέζι θέλει να υπάρχει.
Οι Θερμοπύλες μπορούν να αποκτήσουν ξανά οικονομική και τουριστική ζωή χωρίς να χάσουν τον χαρακτήρα τους. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι η αξιοποίηση θα ξεκινήσει από την αξία του τόπου και όχι από την αξία της επένδυσης.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το ερώτημα που αξίζει να απαντηθεί πριν από οποιαδήποτε απόφαση: τι Θερμοπύλες θέλουμε να παραδώσουμε στην επόμενη γενιά;