Τελικά, τι ακριβώς πήγαν να κάνουν στην Αθήνα ο βουλευτής Σάμου Χριστόδουλος Στεφανάδης, ο δήμαρχος Ανατολικής Σάμου Πάρης Παπαγεωργίου, ο αντιπεριφερειάρχης Ελισσαίος Μαυρατζώτης και ο δήμαρχος Δυτικής Σάμου Θεμιστοκλής Παπαθεοφάνους;

Πήγαν για να συναντήσουν τον υπουργό, να ακούσουν τις κυβερνητικές θέσεις και να μεταφέρουν, υποτίθεται, την αγωνία και την αντίδραση της τοπικής κοινωνίας. Έγινε λοιπόν το ταξίδι, έγινε η συνάντηση, ακούστηκαν οι διαμαρτυρίες και προφανώς δόθηκαν και οι απαραίτητες διαβεβαιώσεις. Και μετά; Η Σάμος βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τη μεταφορά 320 μεταναστών από την Κρήτη.

Αν αυτό είναι το αποτέλεσμα της πολιτικής παρέμβασης, τότε πραγματικά οι πολίτες δικαιούνται να αναρωτηθούν ποιος ήταν ο λόγος όλης αυτής της παρουσίας στην Αθήνα. Γιατί ο πολίτης δεν κρίνει έναν βουλευτή, έναν δήμαρχο ή έναν αντιπεριφερειάρχη από το πόσο εύκολα κλείνει μια συνάντηση με έναν υπουργό. Τους κρίνει από το τι κατάφεραν να αλλάξουν μετά τη συνάντηση. Και μέχρι αυτή τη στιγμή, η απάντηση είναι απογοητευτική: η μεταφορά γίνεται κανονικά.

Την ίδια ώρα υπάρχει και ένα στοιχείο που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο σοβαρή. Το Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου, στις 27 Αυγούστου, πήρε ομόφωνη απόφαση, με 34 ψήφους υπέρ, ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν μπορούν να δεχθούν καμία επιπλέον επιβάρυνση με μεταφορές μεταναστών και προσφύγων από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Και όχι μόνο αυτό. Το ίδιο το Περιφερειακό Συμβούλιο δήλωσε ότι, εφόσον η κυβέρνηση προχωρήσει σε αποφάσεις αντίθετες προς τις θέσεις του, θα προχωρήσει σε κινητοποιήσεις και κάθε πρόσφορη ενέργεια για την προάσπιση των συμφερόντων των νησιών.

Και τώρα έχουμε 320 ανθρώπους που μεταφέρονται στη Σάμο.

Τότε ποιος ακριβώς ακούει την Αυτοδιοίκηση; Ποιος λαμβάνει υπόψη τις αποφάσεις της; Ή μήπως οι αποφάσεις των αιρετών έχουν πλέον αξία μόνο για να καταγράφονται στα πρακτικά και να ανακοινώνονται στους πολίτες, ενώ οι πραγματικές αποφάσεις λαμβάνονται αλλού και απλώς ανακοινώνονται εκ των υστέρων;

Και εδώ υπάρχει ένα ακόμη ερώτημα που αφορά ευθέως τους τέσσερις εκπροσώπους της Σάμου. Ο Χριστόδουλος Στεφανάδης είναι κυβερνητικός βουλευτής. Ο Πάρης Παπαγεωργίου και ο Θεμιστοκλής Παπαθεοφάνους είναι οι δύο δήμαρχοι του νησιού. Ο Ελισσαίος Μαυρατζώτης είναι αντιπεριφερειάρχης. Πήγαν όλοι μαζί στην Αθήνα. Είδαν τον υπουργό. Μίλησαν μαζί του. Τι ακριβώς εξασφάλισαν;

Γιατί μέχρι σήμερα ο πολίτης βλέπει μόνο το αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα είναι ότι η Σάμος χρησιμοποιείται ξανά ως σταθμός στη διαχείριση των μετακινήσεων από την Κρήτη.

Ας αφήσουμε λοιπόν τις φωτογραφίες, τις συναντήσεις και τις γενικόλογες διαβεβαιώσεις. Ας μιλήσουμε με συγκεκριμένα στοιχεία. Υπήρξε δέσμευση της κυβέρνησης ότι δεν θα υπάρξουν νέες μεταφορές; Υπήρξε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα; Υπήρξε συμφωνία για το τι ακριβώς θα γίνει στη Σάμο; Αν υπήρξε, γιατί σήμερα πραγματοποιείται νέα μεταφορά;

Και αν η απάντηση είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί έρχονται μόνο για καταγραφή και στη συνέχεια θα μεταφερθούν στην ενδοχώρα, τότε ας το πουν καθαρά στους πολίτες. Ας εξηγήσουν ποιο είναι το κόστος αυτής της διαδικασίας, ποιος το πληρώνει και γιατί για ακόμη μία φορά τα νησιά καλούνται να λειτουργήσουν ως ενδιάμεσος σταθμός ενός προβλήματος που αφορά ολόκληρη τη χώρα.

Γιατί κάπου εδώ αρχίζει να γίνεται δύσκολο να πειστεί ο πολίτης ότι όλα αυτά δεν ήταν τελικά μια προσπάθεια πολιτικής διαχείρισης των αντιδράσεων. Πήγαν στην Αθήνα, άκουσαν τον υπουργό, επέστρεψαν στη Σάμο και η κυβερνητική πολιτική συνεχίζεται κανονικά. Αν αυτό δεν είναι αποτυχία της συγκεκριμένης παρέμβασης, τότε τι είναι;

Και ιδιαίτερα για τον κυβερνητικό βουλευτή, το ερώτημα είναι ακόμη πιο πιεστικό. Ο Χριστόδουλος Στεφανάδης δεν βρίσκεται απέναντι από την κυβέρνηση ως εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης. Είναι βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και έχει θεσμική πρόσβαση στην κυβέρνηση. Επομένως οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν τι ακριβώς ζήτησε, τι ακριβώς απάντησε η κυβέρνηση και ποια συγκεκριμένη δέσμευση απέσπασε.

Το ίδιο ισχύει και για τους δύο δημάρχους και τον αντιπεριφερειάρχη. Η αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν ρόλο διαμαρτυρόμενου θεατή. Όταν υπάρχει ομόφωνη απόφαση της Περιφέρειας και αυτή παρακάμπτεται στην πράξη, τότε έρχεται η ώρα των πράξεων. Άλλωστε, η ίδια η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου μιλά για κινητοποιήσεις και κάθε πρόσφορη ενέργεια εφόσον η κυβέρνηση κινηθεί αντίθετα.

Οι πολίτες της Σάμου δεν χρειάζονται άλλες διαβεβαιώσεις ότι «το θέμα τέθηκε». Το έχουν ακούσει πολλές φορές. Δεν χρειάζονται να μάθουν ότι «υπήρξε κατανόηση». Θέλουν να ξέρουν τι άλλαξε.

Γιατί μέχρι σήμερα η εικόνα είναι ξεκάθαρη: η κυβέρνηση αποφασίζει, οι αιρετοί ταξιδεύουν στην Αθήνα, οι συναντήσεις πραγματοποιούνται, οι διαβεβαιώσεις δίνονται και τελικά η μεταφορά γίνεται.

Αν λοιπόν όλη αυτή η διαδικασία ήταν απλώς για να μπορεί ο καθένας να πει ότι «έκανε το καθήκον του», τότε πράγματι μιλάμε για μια πολιτική παρουσία περισσότερο για τα μάτια του κόσμου παρά για την ουσία.

Η Σάμος όμως δεν χρειάζεται άλλες παραστάσεις. Χρειάζεται εκπροσώπους που να μπορούν να διεκδικήσουν και, κυρίως, να πετύχουν αποτέλεσμα. Γιατί στο τέλος δεν θα κριθούν από το ποιος πήγε στην Αθήνα και ποιος φωτογραφήθηκε με τον υπουργό. Θα κριθούν από το αν κατάφεραν να προστατεύσουν αυτό που οι ίδιοι λένε ότι υπερασπίζονται.

Και σήμερα, μπροστά στη νέα μεταφορά των 320 μεταναστών, η ερώτηση είναι απλή και δεν χωράει υπεκφυγές:

Τελικά, τους ακούει κανείς στην Αθήνα ή απλώς τους αφήνουν να μιλούν;

Ιωάννης Μ.Νέγρης