Μια ολοκληρωμένη και ιδιαίτερα επίκαιρη πρόταση για την επόμενη ημέρα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και, κυρίως, για το μέλλον της Σάμου καταθέτει ο πρώην δήμαρχος και δημοτικός σύμβουλος Γιώργος Στάντζος.
Με αφετηρία την αυτοδιοικητική εμπειρία και τη γνώση των πραγματικών αναγκών του νησιού, ο κ. Στάντζος αναδεικνύει ένα μοντέλο Δήμου που δεν περιορίζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας, αλλά διαθέτει τα εργαλεία, το ανθρώπινο δυναμικό και τη δυνατότητα να σχεδιάζει το μέλλον.
Στο επίκεντρο της πρότασής του βρίσκεται η ανάγκη για μια νέα σχέση Κράτους και Αυτοδιοίκησης. Έναν Δήμο με ξεκάθαρες αρμοδιότητες, επαρκείς και σταθερούς πόρους, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και ουσιαστική δυνατότητα λήψης αποφάσεων.
Για τον Γιώργο Στάντζο, η πραγματική αποκέντρωση δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική μεταρρύθμιση. Είναι η δυνατότητα της τοπικής κοινωνίας να αποφασίζει για τον τόπο της, να σχεδιάζει με βάση τις δικές της ανάγκες και να λογοδοτεί στους πολίτες.
Ιδιαίτερη θέση στην πρότασή του καταλαμβάνει το ανθρώπινο δυναμικό. Ένας σύγχρονος και αποτελεσματικός Δήμος, όπως τον περιγράφει, χρειάζεται στελεχωμένες υπηρεσίες και ανθρώπους με γνώση και εξειδίκευση, αλλά και το απαραίτητο προσωπικό για να λειτουργούν καθημερινά οι υπηρεσίες του νησιού.
Μηχανικοί, οικονομολόγοι, διοικητικοί και στελέχη πληροφορικής, αλλά και τεχνίτες, οδηγοί, χειριστές μηχανημάτων και εργαζόμενοι στην καθαριότητα αποτελούν, σύμφωνα με την προσέγγισή του, τον πραγματικό πυρήνα μιας λειτουργικής Αυτοδιοίκησης.
Η ενίσχυση των υπηρεσιών με μόνιμο προσωπικό, η κάλυψη των οργανικών κενών, η διαρκής εκπαίδευση και η αξιοποίηση της τεχνολογίας μπορούν, κατά την άποψή του, να αλλάξουν ουσιαστικά την καθημερινή λειτουργία του Δήμου και την ποιότητα των υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Παράλληλα, ο πρώην δήμαρχος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα της ίδιας της πολιτικής διοίκησης. Υποστηρίζει την ανάγκη για αιρετούς με γνώση, διοικητική επάρκεια, διάθεση συνεργασίας και στρατηγική αντίληψη, ικανούς να παίρνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να σχεδιάζουν πέρα από τον ορίζοντα μιας εκλογικής περιόδου.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαφορετική αντίληψη για τον ρόλο του Δήμου: λιγότερος παραγοντισμός, περισσότερη γνώση· λιγότερη διαχείριση, περισσότερο σχέδιο· περισσότερη διαφάνεια, λογοδοσία και μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Η πρόταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν αφορά τη Σάμο. Η νησιωτικότητα και η ακριτική θέση δημιουργούν ιδιαίτερες ανάγκες και αυξημένες απαιτήσεις. Οι αποστάσεις και το υψηλότερο κόστος λειτουργίας απαιτούν, όπως επισημαίνει, ειδικές πολιτικές και ουσιαστική στήριξη από την Πολιτεία.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της προσέγγισης του Γιώργου Στάντζου: η Σάμος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας τόπος που απλώς περιμένει λύσεις από το κέντρο.
Χρειάζεται έναν Δήμο που να μπορεί να πρωταγωνιστεί.
Έναν Δήμο που θα διαθέτει τις υπηρεσίες, τους ανθρώπους και τους πόρους για να σχεδιάζει έργα, να στηρίζει τις κοινότητες, να ενισχύει την κοινωνική συνοχή, να προστατεύει το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον και να δημιουργεί αναπτυξιακές ευκαιρίες.
Η λογική αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από το «τι δεν μπορεί να γίνει» στο «τι μπορεί να γίνει εφόσον ο Δήμος αποκτήσει τα σωστά εργαλεία».
Και αυτό είναι το βασικό θετικό μήνυμα της παρέμβασης του πρώην δημάρχου: η Σάμος έχει τις δυνατότητες να προχωρήσει, αρκεί η Αυτοδιοίκηση να αποκτήσει πραγματικές δυνατότητες, σύγχρονες υπηρεσίες, ανθρώπους με γνώση και ένα σταθερό σχέδιο.
Η ισχυρή Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Είναι το εργαλείο για μια Σάμο πιο οργανωμένη, πιο αποτελεσματική και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για το μέλλον της.
Μια πρόταση που συνδέει την αυτοδιοικητική εμπειρία με την ανάγκη για ανανέωση, σχεδιασμό και προοπτική και ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση για το πώς μπορεί η Σάμος να περάσει από τη διαχείριση των προβλημάτων στον σχεδιασμό του μέλλοντός της.