Με τον μανδύα της «κάλυψης υδρευτικών αναγκών» και της «πυροπροστασίας», η Δημοτική Επιτροπή Ανατολικής Σάμου ενέκρινε τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με την Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής. Στην πράξη όμως, η απόφαση αυτή γεννά περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντά.

Το έργο, προϋπολογισμού 33.186 ευρώ, αφορά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και υποδομών ύδρευσης — όχι σε έναν οικισμό, ούτε σε μια κοινότητα με αποδεδειγμένες ανάγκες, αλλά σε μια συγκεκριμένη Μονή. Και εδώ ξεκινά το βασικό ερώτημα: πρόκειται για έργο δημόσιου συμφέροντος ή για στοχευμένη εξυπηρέτηση;

Η επίκληση του “δημόσιου οφέλους”

Η δημοτική αρχή επικαλείται ανάγκες πυρόσβεσης και γενικότερης προστασίας της περιοχής. Όμως πουθενά δεν τεκμηριώνεται σαφώς:

αν οι υποδομές θα είναι προσβάσιμες σε τρίτους,

αν θα ενταχθούν σε επιχειρησιακό σχέδιο πολιτικής προστασίας,

ή αν θα εξυπηρετούν αποκλειστικά τη Μονή.

Όταν το δημόσιο χρήμα επενδύεται σε ιδιωτικό χώρο, η απόδειξη του δημόσιου οφέλους δεν είναι διακοσμητική λεπτομέρεια — είναι προϋπόθεση νομιμότητας.

Και στο τέλος… ιδιοκτησία της Μονής

Το πιο ανησυχητικό σημείο; Μετά την ολοκλήρωση του έργου, η κυριότητα περνά στη Μονή.

Δηλαδή:
ο Δήμος χρηματοδοτεί, υλοποιεί, διαχειρίζεται — και τελικά παραδίδει το έργο σε ιδιωτικό φορέα.

Πόσο συμβατό είναι αυτό με τις αρχές της χρηστής διοίκησης; Και κυρίως: ποια είναι η εγγύηση ότι το έργο θα συνεχίσει να εξυπηρετεί το «δημόσιο συμφέρον» που επικαλείται η απόφαση;

Έλεγχος από τον… ωφελούμενο

Σαν να μην έφτανε αυτό, η Μονή δεν είναι απλώς ωφελούμενος:
αναλαμβάνει και ρόλο εποπτείας.

Ο εκπρόσωπός της ορίζεται πρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης του έργου. Δηλαδή, ο τελικός αποδέκτης του έργου καλείται να ελέγξει την υλοποίησή του.

Σε οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο, αυτό θα ονομαζόταν —τουλάχιστον— σύγκρουση ρόλων.

Αναγκαίο έργο ή επιλεκτική προτεραιότητα;

Σε μια περίοδο που πολλοί οικισμοί αντιμετωπίζουν προβλήματα υποδομών, τίθεται ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα:
με ποια κριτήρια επελέγη η συγκεκριμένη παρέμβαση;

Υπάρχει συνολικός σχεδιασμός για την ύδρευση του νησιού;
Ή πρόκειται για αποσπασματική απόφαση χωρίς ιεράρχηση αναγκών;

Η επόμενη μέρα

Η υπόθεση πλέον περνά στον έλεγχο νομιμότητας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Εκεί θα κριθεί αν πρόκειται για μια επιτρεπτή συνεργασία ή για μια απόφαση που αγγίζει τα όρια της καταχρηστικής διάθεσης δημόσιων πόρων.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι τεχνικό.

Είναι πολιτικό:
ποιος ωφελείται τελικά από το έργο — η κοινωνία ή ένας συγκεκριμένος αποδέκτης;

Και αυτό, όσο κι αν επιχειρείται να καλυφθεί πίσω από τεχνικούς όρους και νομικές διατυπώσεις, παραμένει ανοιχτό.

Γιάννης Νέγρης