Το πρωτόκολλο του 2015 αποκαλύπτει ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί η προβλεπόμενη δωδεκάμηνη δοκιμαστική λειτουργία της εγκατάστασης. Η επιτροπή παραλαβής δήλωνε αδυναμία να διαπιστώσει τη λειτουργία της μονάδας, ενώ μέλος της αρνήθηκε να υπογράψει, διατυπώνοντας σοβαρές επιφυλάξεις. Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε τελικά το πρωτόκολλο το 2016. Σήμερα, η απάντηση της Διαχειριστικής Αρχής του Βορείου Αιγαίου αποκαλύπτει την ύπαρξη εισαγγελικής πραγματογνωμοσύνης και ανοίγει νέα ερωτήματα για την ολοκλήρωση, την παραλαβή και την οικονομική εκκαθάριση του έργου
.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα δημόσιου ενδιαφέροντος αναδεικνύεται μέσα από δύο διοικητικά έγγραφα που αφορούν την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων του πρώην Δήμου Βαθέος Σάμου. Πρόκειται για το πρωτόκολλο προσωρινής και οριστικής παραλαβής της 28ης Σεπτεμβρίου 2015 και την πρόσφατη απάντηση της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο», με ημερομηνία 11 Νοεμβρίου 2026.
Η αντιπαραβολή των δύο εγγράφων αναδεικνύει μια σειρά από σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη διαδικασία παραλαβής ενός σημαντικού έργου υποδομής, τη δυνατότητα πιστοποίησης της πραγματικής λειτουργίας του, την τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων και την οικονομική ολοκλήρωσή του.
Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο βρίσκεται στο ίδιο το πρωτόκολλο παραλαβής: η αρμόδια επιτροπή αναγνώριζε ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί ούτε πιστοποιηθεί η προβλεπόμενη δωδεκάμηνη δοκιμαστική λειτουργία της εγκατάστασης, ενώ παράλληλα δήλωνε ότι δεν μπορούσε να διαπιστώσει τη λειτουργία της.
Παρά τα δεδομένα αυτά, το πρωτόκολλο εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2016.
Η παραλαβή του έργου και οι υπογραφές της επιτροπής
Το πρωτόκολλο συντάχθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2015 από επιτροπή που είχε συγκροτηθεί με την απόφαση 246/31-8-2015 του Δημοτικού Συμβουλίου.
Το έργο αφορούσε την «Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Δήμου Βαθέος Ν. Σάμου» και είχε ανατεθεί στην κοινοπραξία Κ/Ξ Μηχανολογική Ελλάδος Α.Ε. – Αφοί Βλάχου.
Στην επιτροπή συμμετείχαν ο δημοτικός σύμβουλος Αντώνιος Σίμος, η Ανθή Ειρήνη Κουκούρα, ο Ευγένιος Δελώνης και ο Ανάσης Πολυκράτης, με τις αντίστοιχες ιδιότητές τους ως μηχανικοί.
Στο κείμενο του πρωτοκόλλου αναφέρεται ότι η επιτροπή μετέβη στον τόπο του έργου, παρουσία του αναδόχου, προκειμένου να ελέγξει την ποιότητα των εκτελεσμένων εργασιών, την κατάσταση των κατασκευών και τις ποσότητες της τελικής επιμέτρησης.
Καταγράφονται οι κατασκευαστικές και ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που αφορούσαν τις δεξαμενές βιολογικής επεξεργασίας, τις δεξαμενές τελικής καθίζησης, τα αντλιοστάσια, τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας ιλύος, τις κλίνες ξήρανσης, τους αγωγούς λυμάτων και ιλύος, το κτίριο διοίκησης, τους ηλεκτρικούς πίνακες και τα συστήματα αυτοματισμού.
Στον ίδιο κατάλογο περιλαμβάνονται και οι υποδομές που σχετίζονται με τη διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων.
Η καταγραφή αυτή αποτυπώνει το κατασκευαστικό αντικείμενο του έργου. Δεν συνοδεύεται, ωστόσο, από αναλυτική έκθεση αποτελεσμάτων δοκιμών, εργαστηριακών αναλύσεων ή μετρήσεων που να πιστοποιούν την αποτελεσματικότητα της βιολογικής επεξεργασίας υπό πραγματικές συνθήκες λειτουργίας.
Και εδώ ακριβώς αρχίζει το ουσιαστικό ζήτημα: άλλο είναι να έχουν κατασκευαστεί οι εγκαταστάσεις και άλλο να έχει αποδειχθεί ότι μπορούν να λειτουργήσουν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τεχνικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Η παραδοχή που αλλάζει την εικόνα της παραλαβής
Στη δεύτερη σελίδα του πρωτοκόλλου, στην παράγραφο 7 των παρατηρήσεων, περιλαμβάνεται μια ιδιαίτερα σημαντική διαπίστωση.
Η επιτροπή αναφέρει ότι δεν είχε γίνει ούτε είχε πιστοποιηθεί η δωδεκάμηνη δοκιμαστική λειτουργία – τεχνική υποστήριξη της εγκατάστασης.
Ως αιτία αναφέρεται ότι δεν είχε υπάρξει η δυνατότητα μεταφοράς των λυμάτων από τον κεντρικό συλλεκτήριο αγωγό της πόλης της Σάμου προς την εγκατάσταση επεξεργασίας.
Μάλιστα, στο ίδιο σημείο διευκρινίζεται ότι για το συγκεκριμένο ζήτημα δεν ευθύνεται ο ανάδοχος του έργου.
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ίδια η επιτροπή παραδέχεται ότι, εξαιτίας της έλλειψης σύνδεσης με το δίκτυο, δεν μπορούσε να διαπιστώσει τη λειτουργία της εγκατάστασης.
Πρόκειται για μια σαφή καταγραφή ενός αντικειμενικού περιορισμού κατά τον χρόνο σύνταξης του πρωτοκόλλου.
Το ερώτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το αν είχαν ολοκληρωθεί οι κατασκευαστικές εργασίες. Αφορά το πώς μπορούσε να πιστοποιηθεί η ολοκλήρωση ενός έργου επεξεργασίας λυμάτων χωρίς να έχει προηγηθεί η προβλεπόμενη δοκιμαστική λειτουργία του.
Η δωδεκάμηνη δοκιμαστική λειτουργία δεν αποτελεί μια τυπική λεπτομέρεια. Είναι το στάδιο κατά το οποίο μπορεί να ελεγχθεί στην πράξη η συμπεριφορά του εξοπλισμού, η συνεργασία των επιμέρους μονάδων, η αποτελεσματικότητα της επεξεργασίας, οι αυτοματισμοί και η συνολική λειτουργική επάρκεια της εγκατάστασης.
Χωρίς πραγματική τροφοδοσία με λύματα, δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν τα ίδια συμπεράσματα που θα προέκυπταν από μια ολοκληρωμένη δοκιμή υπό πραγματικές συνθήκες.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το έργο ήταν κατασκευαστικά ελαττωματικό ή ότι η παραλαβή ήταν παράνομη. Σημαίνει όμως ότι η λειτουργική του επάρκεια δεν αποδεικνύεται από το συγκεκριμένο πρωτόκολλο.
Η άρνηση υπογραφής και οι σοβαρές επιφυλάξεις μέλους της επιτροπής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τρίτη σελίδα του πρωτοκόλλου, όπου υπάρχει χειρόγραφη δήλωση του δημοτικού συμβούλου Αντωνίου Σίμου, μέλους της επιτροπής παραλαβής.
Η δήλωση φέρει ημερομηνία 18 Νοεμβρίου 2015 και καταγράφει την αντίθεσή του στη διαδικασία παραλαβής.
Ο ίδιος δηλώνει ότι διαφωνεί με την παραλαβή του έργου κατά τον συγκεκριμένο χρόνο και αρνείται να υπογράψει το πρωτόκολλο.
Επικαλείται τα άρθρα 73, 74 και 75 του Ν. 3669/2008, διατυπώνοντας την άποψη ότι δεν είχαν τηρηθεί ορθά οι διαδικασίες παραλαβής.
Στη χειρόγραφη παρέμβασή του υποστηρίζει ότι το έργο δεν μπορούσε να παραληφθεί ποιοτικά, καθώς δεν είχε ακόμη τεθεί σε λειτουργία.
Επισημαίνει επίσης ότι δεν είχε καταστεί δυνατό να διαπιστωθεί η καλή λειτουργία της εγκατάστασης και, κατά συνέπεια, να αρχίσει να υπολογίζεται ο προβλεπόμενος συμβατικός χρόνος εγγύησης και υποχρεωτικής συντήρησης.
Παράλληλα, θέτει ζήτημα αναλυτικής ποσοτικής και ποιοτικής παραλαβής των ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών και των εγκαταστάσεων.
Η συγκεκριμένη δήλωση αποκτά ιδιαίτερη αποδεικτική βαρύτητα επειδή βρίσκεται ενσωματωμένη στο ίδιο το έγγραφο της παραλαβής. Δεν πρόκειται για μια μεταγενέστερη πολιτική τοποθέτηση ή μια εκ των υστέρων καταγγελία. Είναι μια καταγεγραμμένη διαφωνία μέλους της αρμόδιας επιτροπής, διατυπωμένη κατά τον χρόνο που εξεταζόταν η παραλαβή.
Ασφαλώς, η διαφωνία ενός μέλους δεν ακυρώνει αυτομάτως τη διαδικασία ή την απόφαση της πλειοψηφίας. Αναδεικνύει, όμως, ότι υπήρχαν συγκεκριμένες τεχνικές και διαδικαστικές επιφυλάξεις, οι οποίες έπρεπε να αξιολογηθούν με ιδιαίτερη προσοχή.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν οι επιφυλάξεις αυτές εξετάστηκαν ουσιαστικά από τα αρμόδια όργανα και αν υπήρξε τεκμηριωμένη απάντηση στα ζητήματα που τέθηκαν.
Η απόφαση 73/2016: Έγκριση κατά πλειοψηφία
Στις τελευταίες τρεις σελίδες του πρώτου εγγράφου περιλαμβάνεται απόσπασμα από το πρακτικό της 4ης συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου, της 28ης Μαρτίου 2016.
Πρόκειται για την απόφαση 73/2016, με θέμα την έγκριση του πρωτοκόλλου προσωρινής και οριστικής παραλαβής του έργου.
Σύμφωνα με την εισήγηση που παρουσιάστηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο, η υπηρεσία ζήτησε την έγκριση του πρωτοκόλλου της 28ης Σεπτεμβρίου 2015, με τις παρατηρήσεις της επιτροπής παραλαβής.
Το Δημοτικό Συμβούλιο, αφού έλαβε υπόψη την εισήγηση, τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις και το πρωτόκολλο, αποφάσισε κατά πλειοψηφία την έγκρισή του.
Στην απόφαση καταγράφεται ότι μειοψήφησε ο δημοτικός σύμβουλος Αντώνιος Σίμος, ο οποίος επέμεινε στις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει ως μέλος της επιτροπής παραλαβής.
Εδώ ανακύπτει ένα κρίσιμο ζήτημα διοικητικού και τεχνικού ελέγχου.
Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε ένα πρωτόκολλο το οποίο περιείχε ρητή αναφορά στη μη πραγματοποίηση της δωδεκάμηνης δοκιμαστικής λειτουργίας και στην αδυναμία της επιτροπής να διαπιστώσει τη λειτουργία της εγκατάστασης.
Από τα έγγραφα που εξετάζονται δεν προκύπτει ποια πρόσθετα τεχνικά στοιχεία αξιολογήθηκαν προκειμένου να θεωρηθεί επαρκής η διαδικασία παραλαβής ούτε πώς αντιμετωπίστηκαν οι επιφυλάξεις του μέλους της επιτροπής.
Δεν προκύπτει επίσης, από το συγκεκριμένο απόσπασμα, πότε και με ποια διαδικασία ολοκληρώθηκε τελικά η δοκιμαστική λειτουργία.
Η έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου αποτελεί διοικητική πράξη. Δεν αποτελεί, από μόνη της, τεχνική πιστοποίηση ότι η εγκατάσταση είχε λειτουργήσει επιτυχώς.
Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική για την αξιολόγηση της υπόθεσης.
Τα οικονομικά στοιχεία: Τελική δαπάνη 3,628 εκατομμυρίων ευρώ
Το πρωτόκολλο περιλαμβάνει και τα οικονομικά στοιχεία του έργου.
Σύμφωνα με τη δεύτερη σελίδα, ο αρχικός προϋπολογισμός ανερχόταν σε 3.430.600 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Η τελική συνολική δαπάνη αναγράφεται στα 3.628.341,88 ευρώ.
Αναλυτικότερα, καταγράφονται:
Δαπάνη εργασιών: 2.745.989,40 ευρώ.
Αναθεωρήσεις: 372.030,31 ευρώ.
Τόκοι υπερημερίας: 27.262,40 ευρώ.
ΦΠΑ: 483.059,77 ευρώ.
Η τελική δαπάνη εμφανίζεται αυξημένη κατά 197.741,88 ευρώ σε σχέση με τον αρχικό συνολικό προϋπολογισμό.
Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ότι η εκτέλεση του έργου ανατέθηκε με έκπτωση 0% επί του προϋπολογισμού της μελέτης, ενώ η συμβατική έναρξη των εργασιών τοποθετείται στις 19 Μαΐου 2009.
Ως συμβατική προθεσμία αναφέρονται οι 18 μήνες για την κατασκευή και οι 12 μήνες για την τεχνική υποστήριξη, με συνολική παράταση έως τις 11 Μαΐου 2013, ενώ ως ημερομηνία ολοκλήρωσης αναφέρεται η 30ή Μαρτίου 2013.
Η αναφορά στους τόκους υπερημερίας και στις αναθεωρήσεις δημιουργεί πρόσθετο πεδίο ελέγχου.
Δεν συνιστά από μόνη της ένδειξη παρατυπίας. Απαιτεί, όμως, αντιπαραβολή με τους αναλυτικούς λογαριασμούς, τις πιστοποιήσεις, τις αποφάσεις αναθεώρησης και τα έγγραφα οικονομικής εκκαθάρισης.
Ειδικά από τη στιγμή που το έργο είχε σημαντική οικονομική επιβάρυνση, η πλήρης διαφάνεια ως προς το τι κατασκευάστηκε, τι πιστοποιήθηκε και τι τελικά πληρώθηκε είναι αυτονόητη απαίτηση δημόσιου ελέγχου.
Η απάντηση του 2026 και η αναφορά στην εισαγγελική πραγματογνωμοσύνη
Το δεύτερο έγγραφο, με αριθμό πρωτοκόλλου 2303 και ημερομηνία 11 Νοεμβρίου 2026, προέρχεται από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο».
Αφορά αίτημα χορήγησης διοικητικών εγγράφων σχετικά με την παραλαβή της εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων του Δήμου Βαθέος Σάμου.
Η υπηρεσία επιβεβαιώνει ότι το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής ΙΙ, κατά την περίοδο 2000–2006, και ότι διατηρεί αρχείο που αφορά την παρακολούθηση και τα οικονομικά στοιχεία του έργου.
Στη συνέχεια διευκρινίζει ότι οι αποφάσεις συγκρότησης των επιτροπών, τα πρωτόκολλα παραλαβής και τα πρακτικά συνεδριάσεων αποτελούν έγγραφα που εκδίδονται από τον Δήμο Σάμου και δεν αφορούν άμεσα τη δημοσιονομική παρακολούθηση που ασκεί η ίδια.
Η απάντηση αυτή έχει σημασία, καθώς αποσαφηνίζει ότι η Διαχειριστική Αρχή δεν αναλαμβάνει να πιστοποιήσει τη νομιμότητα της διαδικασίας παραλαβής ή την τεχνική λειτουργία της εγκατάστασης.
Η πλέον αξιοσημείωτη αναφορά βρίσκεται στη δεύτερη σελίδα.
Η υπηρεσία γνωστοποιεί ότι για το έργο έχει συνταχθεί έκθεση πραγματογνωμοσύνης, κατόπιν προανακριτικής παραγγελίας Α24/611 της Εισαγγελέως Πλημμελειοδικών Σάμου.
Προσθέτει ότι, δεδομένης της διερεύνησης από τις δικαστικές αρχές, αυτές είναι πλέον οι αρμόδιες για τη συλλογή των εγγράφων που αφορούν το έργο.
Η αναφορά αυτή δεν επιτρέπει να εξαχθεί συμπέρασμα για το περιεχόμενο της πραγματογνωμοσύνης ή για την ύπαρξη ποινικών ευθυνών. Δεν γνωρίζουμε αν έχουν διαπιστωθεί παρατυπίες, τεχνικές αστοχίες ή άλλες παραβάσεις.
Επιβεβαιώνει, όμως, ότι υπάρχει πραγματογνωμοσύνη στο πλαίσιο προανακριτικής διερεύνησης και ότι το έργο βρίσκεται στο πεδίο ενδιαφέροντος των δικαστικών αρχών.
Αυτό καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την πρόσβαση στο πόρισμα, στον βαθμό που επιτρέπεται από τη σχετική διαδικασία, καθώς και στα τεχνικά στοιχεία που αποτέλεσαν τη βάση της πραγματογνωμοσύνης.
Πέντε έγγραφα που φωτίζουν την πορεία ολοκλήρωσης του έργου
Η απάντηση της Διαχειριστικής Αρχής δεν περιορίζεται στις διευκρινίσεις περί αρμοδιότητας.
Στη δεύτερη σελίδα αναφέρεται ότι για την ολοκλήρωση της σχετικής πράξης επισυνάπτονται πέντε έγγραφα:
Έκθεση ελέγχου κλεισίματος της Υπηρεσίας.
Έντυπο Τελικής Έκθεσης ΕΥΔ Ταμείου Συνοχής.
Επιστολή της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης και Παρακολούθησης Λοιπών Αναπτυξιακών Προγραμμάτων.
Πρωτόκολλο Προσωρινής και Οριστικής Παραλαβής του Δήμου Σάμου.
Έγγραφο αποπληρωμής του έργου.
Η ύπαρξη αυτών των εγγράφων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την πλήρη ανασύνθεση της διοικητικής και οικονομικής πορείας του έργου.
Ειδικότερα, η έκθεση ελέγχου κλεισίματος και η τελική έκθεση του Ταμείου Συνοχής μπορούν να αποσαφηνίσουν τι ακριβώς θεωρήθηκε ολοκληρωμένο στο πλαίσιο της χρηματοδότησης.
Το έγγραφο αποπληρωμής μπορεί να δώσει πληροφορίες για την οικονομική εκκαθάριση.
Ωστόσο, πρέπει να γίνει σαφές ότι η αποπληρωμή ενός συγχρηματοδοτούμενου έργου δεν αποτελεί αυτομάτως απόδειξη επιτυχούς λειτουργίας του.
Η οικονομική ολοκλήρωση και η τεχνική λειτουργική πιστοποίηση είναι διαφορετικά αντικείμενα και απαιτούν διαφορετικά αποδεικτικά στοιχεία.
Επομένως, τα πέντε έγγραφα πρέπει να εξεταστούν αναλυτικά και όχι απλώς να θεωρηθεί ότι η ύπαρξή τους επιλύει τα ερωτήματα που έχουν ανακύψει.
Το κρίσιμο ερώτημα: Πότε άρχισε πραγματικά να λειτουργεί ο βιολογικός καθαρισμός;
Από τη συνδυαστική εξέταση των δύο εγγράφων προκύπτει ένα βασικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο:
Πότε ακριβώς άρχισε να λειτουργεί πραγματικά η εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων του Βαθέος και πότε ολοκληρώθηκε επιτυχώς η προβλεπόμενη δοκιμαστική λειτουργία;
Το πρωτόκολλο του 2015 αναφέρει ότι δεν υπήρχε δυνατότητα μεταφοράς λυμάτων από τον κεντρικό συλλεκτήριο αγωγό προς τη μονάδα.
Δεν προσδιορίζει, όμως, πότε κατασκευάστηκε ή ολοκληρώθηκε η απαιτούμενη σύνδεση, πότε έγινε η πρώτη τροφοδοσία με λύματα και πότε πραγματοποιήθηκαν οι προβλεπόμενες δοκιμές.
Ούτε η απάντηση της Διαχειριστικής Αρχής του 2026 παρέχει αυτές τις πληροφορίες.
Είναι συνεπώς απαραίτητο να αναζητηθούν τα σχετικά πρωτόκολλα έναρξης και ολοκλήρωσης δοκιμαστικής λειτουργίας, τα ημερολόγια λειτουργίας, οι αναλύσεις των εισερχόμενων και εξερχόμενων λυμάτων και οι πιστοποιήσεις της εγκατάστασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εργαστηριακές αναλύσεις που αφορούν το οργανικό φορτίο, το χημικά απαιτούμενο οξυγόνο και τα αιωρούμενα στερεά, καθώς και οι μετρήσεις που αποδεικνύουν αν τηρούνταν οι προβλεπόμενες απαιτήσεις επεξεργασίας.
Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η πραγματική λειτουργική απόδοση της εγκατάστασης δεν μπορεί να αξιολογηθεί με ασφάλεια.
Τα ερωτήματα που απαιτούν απαντήσεις από τον Δήμο
Η υπόθεση θέτει συγκεκριμένα ερωτήματα προς τη σημερινή δημοτική αρχή και τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες.
Πρώτον: Πότε ολοκληρώθηκε η σύνδεση του κεντρικού συλλεκτήριου αγωγού της πόλης της Σάμου με την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων;
Δεύτερον: Πότε άρχισε η πραγματική τροφοδοσία της εγκατάστασης με λύματα;
Τρίτον: Πραγματοποιήθηκε η προβλεπόμενη δωδεκάμηνη δοκιμαστική λειτουργία και, εφόσον πραγματοποιήθηκε, ποια είναι τα σχετικά πρωτόκολλα και οι πιστοποιήσεις;
Τέταρτον: Ποια ήταν τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων και των ελέγχων απόδοσης της εγκατάστασης;
Πέμπτον: Πότε άρχισε και πότε ολοκληρώθηκε η συμβατική περίοδος εγγύησης και τεχνικής υποστήριξης;
Έκτον: Ποια ήταν η ακριβής διαδικασία που ακολουθήθηκε για την τελική οικονομική εκκαθάριση και αποπληρωμή του έργου;
Έβδομον: Υπάρχουν παρατηρήσεις, τεχνικές εκθέσεις ή πορίσματα ελέγχων που καταγράφουν προβλήματα στη λειτουργία ή στην κατασκευή της εγκατάστασης;
Όγδοον: Ποια έγγραφα και ποια τεχνικά δεδομένα τέθηκαν υπόψη των αρμόδιων οργάνων όταν εγκρίθηκε το πρωτόκολλο παραλαβής το 2016;
Πρόκειται για ερωτήματα που δεν μπορούν να απαντηθούν με γενικές διαβεβαιώσεις περί ολοκλήρωσης του έργου. Απαιτούν συγκεκριμένα διοικητικά και τεχνικά τεκμήρια.
Ένα έργο δημόσιας υποδομής που απαιτεί πλήρη διαφάνεια
Η εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί κρίσιμη υποδομή για τη δημόσια υγεία, την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Η κατασκευή της, η παραλαβή της και η λειτουργία της δεν είναι απλώς διαδικαστικά στάδια ενός δημόσιου έργου. Συνδέονται άμεσα με την αποτελεσματική διαχείριση των αστικών λυμάτων και την προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος.
Γι' αυτό και η διαχείριση ενός έργου τέτοιας σημασίας οφείλει να συνοδεύεται από πλήρη τεκμηρίωση σε κάθε στάδιο.
Τα δύο έγγραφα που εξετάζονται δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι υπήρξε παράνομη παραλαβή, οικονομική ζημία ή ευθύνη συγκεκριμένων προσώπων. Δεν επιτρέπουν, επίσης, να εξαχθεί συμπέρασμα για το περιεχόμενο της εισαγγελικής πραγματογνωμοσύνης.
Αναδεικνύουν, όμως, ένα συγκεκριμένο και απολύτως τεκμηριωμένο γεγονός: τον Σεπτέμβριο του 2015 η επιτροπή παραλαβής δήλωνε ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί ούτε πιστοποιηθεί η προβλεπόμενη δωδεκάμηνη δοκιμαστική λειτουργία και ότι δεν μπορούσε να διαπιστώσει τη λειτουργία της εγκατάστασης.
Παρά την καταγραφή αυτή, το πρωτόκολλο εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2016, με καταγεγραμμένη μειοψηφία μέλους της επιτροπής.
Έντεκα και πλέον χρόνια αργότερα, η απάντηση της Διαχειριστικής Αρχής του Βορείου Αιγαίου γνωστοποιεί την ύπαρξη έκθεσης πραγματογνωμοσύνης στο πλαίσιο προανακριτικής διερεύνησης και παραθέτει τα έγγραφα που σχετίζονται με το κλείσιμο και την αποπληρωμή του έργου.
Η υπόθεση, επομένως, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή διοικητική εκκρεμότητα του παρελθόντος.
Απαιτείται να δοθούν στη δημοσιότητα, στον βαθμό που επιτρέπεται, τα στοιχεία που θα αποσαφηνίσουν πότε λειτούργησε πραγματικά η εγκατάσταση, αν ολοκληρώθηκε η προβλεπόμενη δοκιμαστική περίοδος, ποια ήταν τα αποτελέσματα των τεχνικών ελέγχων και με ποια ακριβώς τεκμηρίωση ολοκληρώθηκε η οικονομική και διοικητική διαδικασία.
Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι ακριβώς κατασκευάστηκε, τι παραλήφθηκε, τι πιστοποιήθηκε και τι πληρώθηκε με δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους.
Το ζητούμενο δεν είναι η εκ των προτέρων απόδοση ευθυνών. Είναι η πλήρης αποκάλυψη των πραγματικών δεδομένων. Και το πρώτο ερώτημα που απαιτεί απάντηση παραμένει το ίδιο: Πώς πιστοποιήθηκε η παραλαβή ενός έργου, όταν η ίδια η επιτροπή παραλαβής κατέγραφε ότι δεν μπορούσε ακόμη να διαπιστώσει τη λειτουργία του;
Γιάννης Νέγρης