Στη δικαστική προσβολή της υπουργικής απόφασης για την επέκταση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα δημόσια νοσοκομεία προχωρά η Ένωση Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών – Πειραιώς (ΕΙΝΑΠ), χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και ανεφάρμοστη. Η Ένωση επικαλείται νομική γνωμοδότηση, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει σχετική εξουσιοδότηση νόμου, ενώ υποστηρίζει ότι οι προβλεπόμενες διαδικασίες δεν αποτελούν αρμοδιότητα των νοσοκομειακών γιατρών.
Παράλληλα, καλεί τους γιατρούς των ιατρικών τμημάτων του ΕΣΥ να μην εφαρμόζουν το μέτρο, επισημαίνοντας ότι οι πρόσθετες γραφειοκρατικές υποχρεώσεις αφαιρούν πολύτιμο χρόνο από την περίθαλψη των νοσηλευομένων.
Γιατί η ΕΙΝΑΠ αμφισβητεί τη νομιμότητα της απόφασης
Σε επιστολή προς τους διοικητές των νοσοκομείων, η ΕΙΝΑΠ υποστηρίζει ότι η υπουργική απόφαση στερείται νόμιμου ερείσματος, καθώς δεν υπάρχει εξουσιοδοτική διάταξη νόμου που να επιτρέπει την έκδοσή της.
Μάλιστα, εκτιμά ότι η απόφαση κρίθηκε απαραίτητη από το υπουργείο ακριβώς επειδή, χωρίς αυτήν, το συγκεκριμένο μέτρο δεν μπορούσε να εφαρμοστεί.
Η Ένωση τονίζει ότι βασική αποστολή των γιατρών των νοσοκομειακών τμημάτων είναι η θεραπεία των ασθενών και όχι η διεκπεραίωση διοικητικών και γραφειοκρατικών διαδικασιών.
Όπως εξηγεί, η ηλεκτρονική έκδοση άυλων συνταγών και παραπεμπτικών εργαστηριακών εξετάσεων αφορά τους ασθενείς που εξυπηρετούνται στα πρωινά εξωτερικά ιατρεία. Οι συγκεκριμένοι ασθενείς μπορούν στη συνέχεια να απευθυνθούν σε φαρμακεία και διαγνωστικά κέντρα για την εκτέλεσή τους.
Ωστόσο, διαφορετική είναι η περίπτωση των νοσηλευομένων, καθώς, σύμφωνα με την ΕΙΝΑΠ, η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση δεν καθορίζει αντίστοιχη διαδικασία ούτε προβλέπει συγκεκριμένα καθήκοντα για τους γιατρούς.
Αντιδράσεις για τη μεταφορά γραφειοκρατικών ευθυνών στους γιατρούς
Η ΕΙΝΑΠ εκφράζει έντονο προβληματισμό για το ενδεχόμενο καθυστερήσεων στη χορήγηση φαρμάκων, θέτοντας το ερώτημα ποιος θα αναλάβει την ευθύνη εάν ένα φάρμακο δεν είναι διαθέσιμο και ο ασθενής υποστεί βλάβη στο διάστημα μεταξύ της ιατρικής εντολής και της χορήγησής του.
Στο πλαίσιο αυτό, καλεί τους γιατρούς των ιατρικών τμημάτων του ΕΣΥ να μην εμπλακούν στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, προκειμένου να μη στερηθούν οι νοσηλευόμενοι χρόνο από τις υπηρεσίες περίθαλψης.
Η Ένωση επισημαίνει επίσης ότι οι νοσοκομειακοί γιατροί είναι ήδη εξαντλημένοι εξαιτίας των ελλείψεων προσωπικού και των κενών οργανικών θέσεων, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να επωμιστούν πρόσθετες γραφειοκρατικές υποχρεώσεις.
Αντίθετα, υπενθυμίζει ότι, βάσει υπουργικής απόφασης του 2018, την ευθύνη για τον εφοδιασμό του ιατρικού τμήματος με φάρμακα από το φαρμακείο του νοσοκομείου έχει η προϊσταμένη του νοσηλευτικού τμήματος.
Η ΕΙΝΑΠ υπογραμμίζει ακόμη ότι τα στοιχεία καταχωρίζονται στον φάκελο του ασθενούς με ευθύνη του νοσηλευτικού προσωπικού και στο μηχανογραφικό σύστημα κάθε νοσοκομείου. Η διοικητική υπηρεσία μπορεί να αναζητήσει οποιαδήποτε πληροφορία χρειάζεται μέσα από το συγκεκριμένο σύστημα, το οποίο παρέχει και στατιστικά δεδομένα, καθώς και στοιχεία για τις πληρωμές από τον ΕΟΠΥΥ.
Ποιος έχει την ευθύνη για την παραγγελία και τη χορήγηση φαρμάκων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ γιατρών, νοσηλευτών και διοικήσεων των νοσοκομείων.
Σύμφωνα με τη νομική γνωμοδότηση που επικαλείται η ΕΙΝΑΠ:
Ο γιατρός έχει την ευθύνη της θεραπευτικής απόφασης και της εντολής χορήγησης του φαρμάκου.
Ο νοσηλευτής είναι υπεύθυνος για την ορθή εκτέλεση της ιατρικής οδηγίας και τη χορήγηση του φαρμάκου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.
Ο διοικητής του νοσοκομείου φέρει την οργανωτική και διοικητική ευθύνη για την εξασφάλιση επάρκειας και έγκαιρης διαθεσιμότητας φαρμάκων μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η Ένωση υποστηρίζει ότι οι αρμοδιότητες της φαρμακευτικής και νοσηλευτικής υπηρεσίας για τον εφοδιασμό, τη φύλαξη και τη διακίνηση των φαρμάκων δεν μπορούν να μεταφέρονται στους θεράποντες γιατρούς μέσω της ηλεκτρονικής καταχώρισης της αγωγής.
Παράλληλα, απορρίπτει την απόδοση ευθυνών στους γιατρούς για ελλείψεις φαρμάκων, ανεπαρκή αποθέματα ή προβλήματα στον εφοδιασμό.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, η ταύτιση της ευθύνης για την ιατρική εντολή με εκείνη της παραγγελίας και της διαθεσιμότητας του φαρμάκου είναι παραπλανητική, ενώ υπογραμμίζει ότι «η υπογραφή του γιατρού δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την αποποίηση των ευθυνών της Διοίκησης».
Η επάρκεια φαρμάκων και η ασφάλεια των ασθενών
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θέτει η ΕΙΝΑΠ αφορά τη διατήρηση επαρκών αποθεμάτων φαρμάκων στα νοσοκομειακά τμήματα.
Όπως επισημαίνει, η ανάγκη άμεσης θεραπευτικής παρέμβασης, ιδιαίτερα στα επείγοντα περιστατικά, δεν μπορεί να εξαρτάται από την ολοκλήρωση διαδοχικών ηλεκτρονικών και διοικητικών διαδικασιών.
Η Ένωση επαναφέρει το ερώτημα της ευθύνης σε περίπτωση που η έλλειψη ενός φαρμάκου προκαλέσει καθυστέρηση στη θεραπεία και βλάβη στον ασθενή, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των νοσηλευομένων δεν μπορεί να διασφαλίζεται με τη μετακύλιση ευθυνών στους γιατρούς.
Για τον λόγο αυτό ζητά από το υπουργείο Υγείας και τις διοικήσεις των νοσοκομείων να αναλάβουν τις ευθύνες τους, εξασφαλίζοντας επαρκή αποθέματα και πρόσβαση των ασθενών στην αναγκαία φαρμακευτική αγωγή καθ' όλη τη διάρκεια του 24ώρου.
Παράλληλα, διεκδικεί σαφείς διαδικασίες για την αντιμετώπιση ελλείψεων φαρμάκων και τεχνικών προβλημάτων, καθώς και την αναγκαία στελέχωση και διοικητική υποστήριξη, ώστε η καταγραφή των στοιχείων να μην καθυστερεί τη θεραπεία και να μην αφαιρεί χρόνο από την ιατρική φροντίδα.