Η μεταφορά 280 μεταναστών από την Κρήτη στη Σάμο μπορεί να παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μια προσωρινή διαδικασία ταυτοποίησης, ωστόσο οι εξηγήσεις που δόθηκαν από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη και τον βουλευτή Σάμου Χριστόδουλο Στεφανάδη αφήνουν σημαντικά αναπάντητα ερωτήματα.

Ο κ. Στεφανάδης έκανε λόγο για «απόλυτα δικαιολογημένη αντίδραση» και «οργή» των κατοίκων της Σάμου απέναντι στην απόφαση μεταφοράς μεταναστών στο νησί. Παρά τη σκληρή αυτή διατύπωση, η παρέμβασή του περιορίστηκε τελικά στη μεταφορά των διαβεβαιώσεων του υπουργείου, χωρίς να συνοδεύεται από συγκεκριμένες απαιτήσεις ή δεσμεύσεις απέναντι στην κυβέρνηση.

Το γεγονός μάλιστα ότι οι μεταφορές είχαν ήδη πραγματοποιηθεί όταν έγιναν οι σχετικές δηλώσεις ενισχύει την εντύπωση ότι η πολιτική παρέμβαση ήρθε εκ των υστέρων, όταν πλέον η απόφαση είχε εφαρμοστεί στην πράξη.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι η Σάμος επελέγη λόγω της εμπειρίας και της επάρκειας του προσωπικού της δομής, ώστε να ολοκληρωθούν γρήγορα οι διαδικασίες καταγραφής και ταυτοποίησης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εξήγηση προκαλεί νέα ερωτήματα.

Αν πράγματι οι δομές της ενδοχώρας αδυνατούν να ανταποκριθούν λόγω υποστελέχωσης, τότε αναδεικνύεται ένα σοβαρό πρόβλημα στη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού. Αντί να ενισχυθούν οι υπηρεσίες εκεί όπου παρουσιάζονται ελλείψεις, η λύση που επιλέγεται είναι η μεταφορά ανθρώπων σε ένα ακριτικό νησί που έχει βρεθεί πολλές φορές στο επίκεντρο του μεταναστευτικού.

Παράλληλα, οι διαβεβαιώσεις περί προσωρινής παραμονής δεν συνοδεύονται από σαφές χρονοδιάγραμμα ούτε από συγκεκριμένα στοιχεία που να επιτρέπουν στους κατοίκους να γνωρίζουν πόσο θα διαρκέσει η διαδικασία και πότε θα ολοκληρωθούν οι μετακινήσεις προς την ενδοχώρα.

Επιπλέον, η κυβερνητική επιχειρηματολογία φαίνεται να αγνοεί την ουσία των αντιδράσεων που εκφράστηκαν από την τοπική κοινωνία, τον Δήμο Ανατολικής Σάμου και άλλους φορείς. Η συζήτηση περιορίζεται σε διοικητικές και τεχνικές παραμέτρους, ενώ παραμένει αναπάντητο το πολιτικό ερώτημα αν οι δομές των νησιών δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για τη διαχείριση των αφίξεων στα ίδια τα νησιά ή αν πλέον μετατρέπονται σε κέντρα υποδοχής μεταφερόμενων πληθυσμών από άλλες περιοχές της χώρας.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι ζητά από τους κατοίκους να εμπιστευθούν ακόμη μία διαβεβαίωση χωρίς να προσφέρει μηχανισμούς ελέγχου, δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα ή εγγυήσεις ότι η σημερινή «έκτακτη» λύση δεν θα αποτελέσει αύριο μια νέα πάγια πρακτική.

Και όσο οι απαντήσεις παραμένουν γενικές και αόριστες, τόσο θα ενισχύεται η δυσπιστία μιας τοπικής κοινωνίας που έχει ακούσει πολλές υποσχέσεις τα τελευταία χρόνια και αναμένει πλέον αποδείξεις αντί για διαβεβαιώσεις.

Γιάννης Νέγρης