Η Τουρκία αλλάζει ριζικά το ενεργειακό της μείγμα, επενδύοντας μαζικά στην εγχώρια παραγωγή και στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η νέα αυτή στρατηγική της Άγκυρας απειλεί να περιορίσει δραστικά την επιρροή των δύο μεγαλύτερων παραδοσιακών προμηθευτών της –της Ρωσίας και του Ιράν– και ταυτόχρονα να πλήξει την τελευταία μεγάλη ευρωπαϊκή αγορά τους.

Μέχρι το τέλος του 2028, η Τουρκία αναμένεται να καλύπτει πάνω από το 50% των ενεργειακών της αναγκών από δική της παραγωγή και εισαγωγές LNG, γεγονός που μειώνει σημαντικά την εξάρτησή της από τις εισαγωγές μέσω αγωγών. Αυτή η στροφή, όπως σημειώνει το πρακτορείο, δεν είναι μόνο αποτέλεσμα των οικονομικών παραγόντων αλλά και των γεωπολιτικών πιέσεων: η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει ανοιχτά από τους συμμάχους της, μεταξύ αυτών και την Άγκυρα, να περιορίσουν τις ενεργειακές σχέσεις τους με τη Μόσχα και την Τεχεράνη.

Χαρακτηριστική ήταν η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο στις 25 Σεπτεμβρίου, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να άσκησε προσωπική πίεση για τον τερματισμό των ρωσικών ενεργειακών εισαγωγών.

Η φιλοδοξία του «κόμβου»
Για την Άγκυρα, η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας αποτελεί και εργαλείο γεωπολιτικής αναβάθμισης. Στόχος της είναι να μετατραπεί σε περιφερειακό κόμβο φυσικού αερίου, επανεξάγοντας τόσο το δικό της αέριο όσο και το αμερικανικό LNG προς την Ευρώπη. Σύμφωνα με αναλυτές, η Τουρκία σχεδιάζει να διατηρήσει τη χρήση του ρωσικού και του ιρανικού αερίου κυρίως για την εγχώρια κατανάλωση, ενισχύοντας παράλληλα τις εξαγωγικές της δυνατότητες.

«Η Τουρκία έχει δηλώσει ότι θα εκμεταλλευτεί την παγκόσμια αφθονία του υγροποιημένου φυσικού αερίου», ανέφερε ο Σόχμπετ Καρμπούζ, στέλεχος του Μεσογειακού Οργανισμού για την Ενέργεια και το Κλίμα.

Οι ρωσοϊρανικές συμβάσεις λήγουν
Η Μόσχα παραμένει σήμερα ο βασικός προμηθευτής της Τουρκίας, αλλά το μερίδιό της έχει υποχωρήσει δραματικά – από 60% πριν από είκοσι χρόνια σε 37% το πρώτο εξάμηνο του 2025. Παράλληλα, οι μακροχρόνιες συμβάσεις της Ρωσίας με την τουρκική BOTAS, συνολικής ετήσιας δυναμικότητας 22 δισ. κυβικών μέτρων, πλησιάζουν στη λήξη τους, ενώ και η συμφωνία με το Ιράν για 10 bcm ολοκληρώνεται στα μέσα του 2026.

Αν και η Άγκυρα δεν αποκλείεται να ανανεώσει ορισμένες από αυτές τις συμφωνίες, εκτιμάται πως θα το πράξει με πιο ευέλικτους όρους και μικρότερους όγκους, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ποικιλία και ανεξαρτησία.

Εκτόξευση των εισαγωγών LNG από τις ΗΠΑ
Η Τουρκία έχει ήδη προχωρήσει σε μια σειρά κολοσσιαίων συμφωνιών με αμερικανικές εταιρείες για την προμήθεια LNG, συνολικής αξίας 43 δισ. δολαρίων. Μόνο τον Σεπτέμβριο υπεγράφη 20ετής συμφωνία με την Mercuria. Παράλληλα, οι τερματικοί σταθμοί ΥΦΑ έχουν επεκταθεί ώστε να φτάνουν σε ετήσια δυναμικότητα 58 δισ. κυβικών μέτρων — επαρκή για να καλύψουν τη συνολική εθνική κατανάλωση.

Με βάση τις εκτιμήσεις του Reuters, μέχρι το 2028 η Τουρκία θα διαθέτει πάνω από 26 δισ. κυβικά μέτρα εγχώριας παραγωγής και εισαγωγών LNG, καλύπτοντας πάνω από το μισό της ζήτησης που φτάνει τα 53 bcm. Το υπόλοιπο, περίπου 26 bcm, θα προέρχεται από μειωμένες εισαγωγές μέσω αγωγών.

Οικονομικός ρεαλισμός και γεωπολιτική ισορροπία
Παρά την ενίσχυση των δεσμών με τις ΗΠΑ, η Άγκυρα δεν προτίθεται να κόψει τους δεσμούς με τη Μόσχα. Ο υπουργός Ενέργειας Αλπασλάν Μπαϊρακτάρ δήλωσε πρόσφατα πως η Τουρκία πρέπει να προμηθεύεται φυσικό αέριο από «όλους τους διαθέσιμους προμηθευτές», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι το αμερικανικό LNG προσφέρει πιο ανταγωνιστικές τιμές.

Αναλυτές στη Μόσχα, όπως ο Αλεξέι Μπελογκόριεφ του Ινστιτούτου Ενέργειας και Χρηματοοικονομικών, θεωρούν ότι η BOTAS δύσκολα θα διακόψει πλήρως τις ρωσικές εισαγωγές, καθώς η Gazprom προσφέρει συμφέροντα τιμολόγια που ενισχύουν τη διαπραγματευτική ισχύ της Τουρκίας έναντι άλλων προμηθευτών.

Η Τουρκία ως ενεργειακός «παίκτης»
Η BOTAS έχει ήδη αρχίσει να εξάγει φυσικό αέριο σε χώρες των Βαλκανίων, όπως η Ουγγαρία και η Ρουμανία, εδραιώνοντας σταδιακά τον ρόλο της Τουρκίας ως περιφερειακού κόμβου. Την ίδια ώρα, οι σχέσεις με τη Ρωσία παραμένουν πολυεπίπεδες: η Rosatom κατασκευάζει τον πρώτο πυρηνικό σταθμό της χώρας στο Ακούγιου, ενώ η Μόσχα εξακολουθεί να είναι ο βασικός προμηθευτής αργού πετρελαίου και ντίζελ.

Η μεγάλη εικόνα, ωστόσο, δείχνει μια Τουρκία που κινείται μεθοδικά προς την ενεργειακή της αυτονόμηση — και μια Ρωσία που βλέπει το έδαφος να χάνεται κάτω από την τελευταία της σημαντική ευρωπαϊκή αγορά.