Το CDU καταγράφει ιστορικές απώλειες στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και υποχωρεί στο Βερολίνο – Πρώτη η AfD στο ένα κρατίδιο, πρώτη η Αριστερά στη γερμανική πρωτεύουσα – «Είναι μια καταστροφή», παραδέχθηκε ο καγκελάριος

Σε νέα φάση πολιτικής πίεσης εισέρχεται η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς μετά τα αποτελέσματα των εκλογών στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και το Βερολίνο, καθώς οι Χριστιανοδημοκράτες υπέστησαν σημαντικές απώλειες, ενώ η AfD και η Αριστερά κατέγραψαν ισχυρή άνοδο.

Οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου διαμορφώνουν ένα νέο σκηνικό στη Γερμανία. Η AfD πέρασε στην πρώτη θέση στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία με 37%, ενώ στο Βερολίνο η Αριστερά αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 24,5%.

Στον αντίποδα, το CDU του Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα ιδιαίτερα αρνητικό αποτέλεσμα. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία περιορίστηκε στο 5,5%, ενώ στο Βερολίνο έπεσε στο 20%, από 28,2% στις εκλογές του 2023.

Ιστορική πτώση για το CDU

Το μεγαλύτερο πλήγμα για τον Μερτς ήρθε από το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Σύμφωνα με την πρώτη πρόβλεψη της ARD, η AfD συγκέντρωσε 37%, περνώντας για πρώτη φορά στην πρώτη θέση στο συγκεκριμένο κρατίδιο.

Το SPD της πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέζιγκ ακολούθησε με 35,5%, ενώ η Αριστερά έλαβε 7,5%. CDU και Πράσινοι κινήθηκαν στο 5,5%, με τους Χριστιανοδημοκράτες να βρίσκονται οριακά πάνω από το εκλογικό όριο.

Η επίδοση του CDU αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτελεί, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, τη χειρότερη επίδοση του κόμματος σε κρατιδιακές εκλογές από την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

Την ίδια ώρα, η AfD υπερδιπλασίασε το ποσοστό της σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της στα ανατολικά κρατίδια.

Η πρωτιά της, πάντως, δεν σημαίνει αυτομάτως και συμμετοχή στην κυβέρνηση. Τα υπόλοιπα κόμματα έχουν αποκλείσει συνεργασία μαζί της, γεγονός που αναμένεται να καταστήσει δύσκολο τον σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Ανατροπή στο Βερολίνο

Στο Βερολίνο, η εικόνα ήταν διαφορετική ως προς τον νικητή, αλλά εξίσου δύσκολη για το CDU.

Η Αριστερά κατέλαβε την πρώτη θέση με 24,5%, καταγράφοντας εντυπωσιακή άνοδο σε σχέση με το 12,2% των εκλογών του 2023. Το CDU ακολούθησε με 20%, έχοντας χάσει 8,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Η AfD συγκέντρωσε 16%, οι Πράσινοι 15%, το SPD 12% και το BSW 5%.

Η αλλαγή των συσχετισμών στη γερμανική πρωτεύουσα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το CDU είχε αναδειχθεί πρώτη δύναμη το 2023. Η απώλεια της πρωτιάς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο κυβερνητικός συνασπισμός CDU-SPD βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια, με τη στεγαστική κρίση και το ύψος των ενοικίων να αποτελούν βασικά ζητήματα της προεκλογικής περιόδου.

«Είναι μια καταστροφή»

Ο Φρίντριχ Μερτς δεν επιχείρησε να υποβαθμίσει το αποτέλεσμα. Μιλώντας μετά την ανακοίνωση των πρώτων προβλέψεων, χαρακτήρισε «καταστροφή» την επίδοση του CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.

Παρά την έκταση της ήττας, ωστόσο, ο καγκελάριος έστειλε μήνυμα ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει ούτε την καγκελαρία ούτε τη μεταρρυθμιστική ατζέντα της κυβέρνησής του.

Ο Μερτς υποστήριξε ότι η Γερμανία δεν μπορεί να επιστρέψει στο παρελθόν και ότι η κυβέρνηση πρέπει να συνεχίσει την προσπάθεια αλλαγών. Παράλληλα, συνέδεσε τις μεταρρυθμίσεις με την ανάγκη αντιμετώπισης της ενίσχυσης αυταρχικών πολιτικών τάσεων στη χώρα.

Η πίεση είχε ξεκινήσει πριν από τις κάλπες

Η νέα εκλογική ήττα δεν ήρθε σε πολιτικό κενό. Η πίεση προς τον Μερτς είχε αυξηθεί ήδη τις προηγούμενες εβδομάδες, μετά την εκλογική επιτυχία της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και την έναρξη συζητήσεων στο εσωτερικό της γερμανικής Κεντροδεξιάς για την πορεία της κυβέρνησης.

Τέσσερις ημέρες πριν από τις εκλογές, οκτώ πρωθυπουργοί κρατιδίων που προέρχονται από το CDU εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους στον καγκελάριο, σε μια προσπάθεια να κλείσει η συζήτηση για την ηγεσία του κόμματος. Αντίστοιχη στήριξη είχε εκφράσει και ο Μάρκους Ζέντερ, πρωθυπουργός της Βαυαρίας και επικεφαλής της CSU.

Τα αποτελέσματα, ωστόσο, επαναφέρουν το ζήτημα στο προσκήνιο.

Νέα πολιτική εξίσωση

Η επόμενη ημέρα βρίσκει τη γερμανική πολιτική σκηνή με περισσότερες εκκρεμότητες παρά απαντήσεις. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η AfD έχει την πρωτιά, αλλά όχι έναν προφανή δρόμο προς την κυβέρνηση. Στο Βερολίνο, η Αριστερά ανατρέπει τις ισορροπίες και υποχρεώνει τα κόμματα να αναζητήσουν νέες συμμαχίες.

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ο Μερτς επιμένει ότι θα συνεχίσει την πολιτική του. Το ερώτημα που πλέον τίθεται είναι κατά πόσο το CDU μπορεί να ανακόψει τις απώλειές του, ενώ η AfD ενισχύεται και το κομματικό τοπίο, ιδιαίτερα στα ανατολικά της χώρας, μεταβάλλεται με ταχύτητα.

Οι εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου δεν οδηγούν σε άμεση αλλαγή κυβέρνησης στο Βερολίνο. Καταγράφουν, όμως, μια σαφή πολιτική προειδοποίηση για τον Μερτς και ανοίγουν έναν νέο κύκλο εσωτερικών πιέσεων, κυβερνητικών διαπραγματεύσεων και αναζήτησης νέων ισορροπιών στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.