Την ανάγκη άμεσης θεσμικής παρέμβασης για τα επικίνδυνα και ανενεργά σεισμόπληκτα ακίνητα αναδεικνύει ο δικηγόρος Σάμου, Δημήτρης Πετρούσκας, περιγράφοντας μια «αποκαρδιωτική και επικίνδυνη» εικόνα σε πολλές γειτονιές: κεραμίδια που πέφτουν, κτίρια που καταρρέουν, οικοδομές ανοιχτές και αφύλακτες.

Όπως επισημαίνει, έχει δημιουργηθεί ένα «σπιράλ ευθύνης» μεταξύ υπηρεσιών και ιδιοκτητών, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να διαιωνίζεται. «Καταλαβαίνουμε όλοι ότι υπάρχει ένα σπιράλ από ευθύνη που πάει και έρχεται», σημειώνει χαρακτηριστικά, ζητώντας να αναληφθεί κεντρική πρωτοβουλία.

Πρόταση για παράλληλη αρμοδιότητα του κράτους

Ο κ. Πετρούσκας προτείνει να δοθεί, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, παράλληλη αρμοδιότητα στο κράτος σε περιπτώσεις όπου μια περιοχή έχει κηρυχθεί σεισμόπληκτη. Μετά την παρέλευση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, το κράτος –μέσω του Υπουργείου Υποδομών– θα μπορεί να παρεμβαίνει σε ακίνητα που παραμένουν επικίνδυνα και ανενεργά.

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία θα έχει η ΔΑΕΦΚ, η οποία, όπως αναφέρει, θα πρέπει να αξιολογεί τις αιτήσεις και να κατηγοριοποιεί τον βαθμό «ωριμότητας» κάθε φακέλου.

«Ιδιοκτησία σημαίνει πρώτα υποχρεώσεις και ακολούθως δικαιώματα», τονίζει, επισημαίνοντας ότι η απόλαυση του δικαιώματος προϋποθέτει σεβασμό στους κανόνες της κοινωνίας και μέριμνα για τη δημόσια ασφάλεια.

Κριτήρια ωριμότητας και απένταξη

Σύμφωνα με την πρόταση, η ΔΑΕΦΚ θα πρέπει να ορίσει σαφώς ποια μελέτη θεωρείται ώριμη και ποια όχι. Ενδεικτικά, σε περιπτώσεις όπου μετά από πέντε χρόνια έχει κατατεθεί μόνο μια αίτηση και φωτοτυπίες ταυτοτήτων, η υπόθεση θα μπορούσε να αξιολογείται με πολύ χαμηλό ποσοστό ωριμότητας (π.χ. 10%).

Κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο, το ακίνητο θα απεντάσσεται από τη διαδικασία της ΔΑΕΦΚ. Στη συνέχεια, ειδικά συνεργεία του Υπουργείου Υποδομών –με κατά παρέκκλιση νομοθεσία και σε παράλληλη δράση με τους ΟΤΑ– θα μπορούν:

Να επανεξετάζουν την επικινδυνότητα.Να χαρακτηρίζουν κτίρια ως ετοιμόρροπα.

Να προχωρούν σε κατεδαφίσεις όπου απαιτείται.

Σε διαφορετική περίπτωση, θα τίθεται σαφής προθεσμία στον ιδιοκτήτη (2-3 έτη) για συμμόρφωση, με επανέλεγχο μετά την παρέλευσή της.

«Οι ΟΤΑ δεν μπορούν να ανταποκριθούν»

Ο κ. Πετρούσκας υπογραμμίζει ότι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης αδυνατούν να διαχειριστούν τον όγκο των υποθέσεων. Παράλληλα, η ύπαρξη φακέλων που παραμένουν ανενεργοί επιβαρύνει τις υπηρεσίες και καθυστερεί όσους ιδιοκτήτες επιδιώκουν πραγματικά να επισκευάσουν τα σπίτια τους.

«Αν το σπίτι δεν πέφτει στη γειτονιά τους, πολλοί ιδιοκτήτες αδιαφορούν», σημειώνει, κάνοντας λόγο για φαινόμενα αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Όπως επισημαίνει, η αδράνεια πέντε και πλέον ετών –ιδίως σε περιπτώσεις κληρονόμων ή συγκληρονόμων– δεν δημιουργεί μόνο γραφειοκρατικό βάρος, αλλά και πραγματικό κίνδυνο τραυματισμού ή απώλειας ζωής.

Πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα

Το πρόβλημα, καταλήγει, είναι διττό: πολιτικό και κοινωνικό. Πολιτικό, διότι απαιτείται άμεση νομοθετική πρωτοβουλία. Κοινωνικό, διότι –όπως τονίζει– «όσο και αν δεν θέλουμε να το δούμε, υπάρχουν συμπολίτες μας που με την αδιαφορία τους θέτουν σε κίνδυνο το κοινωνικό σύνολο».

«Πλέον έχουμε γίνει σαν τους Γαλάτες και φοβόμαστε μην πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας. Δεν είναι αστείο», καταλήγει, περιγράφοντας το αίσθημα ανασφάλειας που επικρατεί σε πολλές γειτονιές με εγκαταλελειμμένα και ετοιμόρροπα κτίρια.

Γιάννης Νέγρης