Και οι τέσσερις Δημοτικές Ενότητες του νησιού στις περιοχές καταλληλότητας

Νέα δεδομένα για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων στη Σάμο δημιουργεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ΄ 694/19.08.2026.

Στο Παράρτημα Ι του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου, η Σάμος περιλαμβάνεται στις περιοχές καταλληλότητας για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών, με όλες τις Δημοτικές Ενότητες του νησιού να περιλαμβάνονται στον σχετικό κατάλογο.

Πρόκειται για τις Δημοτικές Ενότητες:

Βαθέος
Πυθαγορείου
Καρλοβασίων
Μαραθοκάμπου

Η ένταξη της Σάμου στις περιοχές καταλληλότητας δεν σημαίνει ότι ανοίγει αυτομάτως ο δρόμος για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε οποιοδήποτε σημείο του νησιού. Σημαίνει, όμως, ότι δημιουργείται το βασικό χωροταξικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να εξεταστούν νέες επενδυτικές προτάσεις για αιολικούς σταθμούς.

Δεν σημαίνει αυτόματη αδειοδότηση

Ο χαρακτηρισμός μιας Δημοτικής Ενότητας ως «περιοχής καταλληλότητας» αφορά τη γενική δυνατότητα εξέτασης αιολικών εγκαταστάσεων και όχι την καταλληλότητα κάθε επιμέρους θέσης.

Για κάθε πιθανό έργο θα πρέπει να εξεταστεί η ακριβής θέση εγκατάστασης και να τηρηθούν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες χωροθέτησης, περιβαλλοντικής αξιολόγησης και αδειοδότησης.

Καθοριστικό ρόλο θα έχουν οι αποστάσεις από οικισμούς, οι προστατευόμενες περιοχές, οι χρήσεις γης, οι αρχαιολογικοί χώροι, οι ευαίσθητες περιοχές φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και οι επιπτώσεις στο τοπίο της Σάμου.

Με άλλα λόγια, η ένταξη μιας Δημοτικής Ενότητας στον κατάλογο δεν σημαίνει ότι κάθε βουνό ή κάθε κορυφογραμμή της μπορεί να φιλοξενήσει ανεμογεννήτριες.

Το όριο του 4% στις Δημοτικές Ενότητες

Ιδιαίτερη σημασία για τη Σάμο έχει και η πρόβλεψη του νέου Ειδικού Χωροταξικού για τον νησιωτικό χώρο, σύμφωνα με την οποία η μέγιστη κάλυψη εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης κάθε Δημοτικής Ενότητας.

Το 4% δεν αποτελεί διαθέσιμη έκταση για αιολικά πάρκα.

Πρόκειται για ανώτατο όριο, μέσα στο οποίο θα πρέπει να συνυπολογιστούν όλοι οι υπόλοιποι περιορισμοί. Στην πράξη, η έκταση που θα μπορούσε να φιλοξενήσει ένα έργο μπορεί να είναι πολύ μικρότερη.

Επομένως, το γεγονός ότι και οι τέσσερις Δημοτικές Ενότητες της Σάμου χαρακτηρίζονται ως περιοχές καταλληλότητας δεν σημαίνει ότι μπορεί να αναπτυχθεί αιολική δραστηριότητα σε ολόκληρο το νησί.

Προστατευόμενες και ευαίσθητες περιοχές

Το νέο πλαίσιο προβλέπει σειρά περιορισμών και αποκλεισμών.

Μεταξύ άλλων, ιδιαίτερη προστασία ισχύει για περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, υγροτόπους, οικότοπους προτεραιότητας, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, αρχαιολογικές ζώνες, ιστορικούς τόπους και προστατευόμενα μνημεία, οικιστικές περιοχές, ακτές κολύμβησης και άλλες ευαίσθητες περιοχές.

Ειδικά για τις περιοχές Natura 2000 και τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας ισχύουν αυστηρότερες προϋποθέσεις και η δυνατότητα χωροθέτησης εξετάζεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Αυτό σημαίνει ότι πριν από οποιαδήποτε αδειοδότηση στη Σάμο θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η προτεινόμενη θέση δεν προσκρούει στους συγκεκριμένους περιορισμούς.

Το τοπίο της Σάμου στο επίκεντρο

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι η επίδραση των ανεμογεννητριών στο τοπίο.

Κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση απαιτείται εξέταση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει ένα έργο στη φυσιογνωμία της περιοχής, στην ορατότητα των ανεμογεννητριών και στις σημαντικές θέες.

Για ένα νησί όπως η Σάμος, με έντονο ορεινό ανάγλυφο, δασικές και φυσικές περιοχές, παραδοσιακούς οικισμούς και σημαντικά τοπία, η συγκεκριμένη παράμετρος αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Ένα έργο μπορεί επομένως να βρίσκεται σε Δημοτική Ενότητα που χαρακτηρίζεται καταρχήν κατάλληλη και παρ' όλα αυτά η συγκεκριμένη θέση να κριθεί ακατάλληλη λόγω των ιδιαίτερων περιβαλλοντικών ή τοπιακών χαρακτηριστικών της.

Τι ανοίγει στην πράξη

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν αποφασίζει ότι θα κατασκευαστούν αιολικά πάρκα στη Σάμο.

Ανοίγει όμως τη δυνατότητα να υποβληθούν και να εξεταστούν νέες προτάσεις σε περιοχές που μέχρι σήμερα δεν είχαν το ίδιο χωροταξικό καθεστώς.

Αυτό είναι και το σημείο που αναμένεται να προκαλέσει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην τοπική κοινωνία.

Η Σάμος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα νέο δεδομένο: και οι τέσσερις Δημοτικές Ενότητές της χαρακτηρίζονται περιοχές καταλληλότητας για αιολικές εγκαταστάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε συγκεκριμένο έργο θα πληροί όλες τις απαιτήσεις του νέου χωροταξικού και περιβαλλοντικού πλαισίου.

Το επόμενο βήμα, επομένως, δεν είναι η αυτόματη εγκατάσταση ανεμογεννητριών, αλλά η εξέταση συγκεκριμένων θέσεων και συγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων.

Και εκεί θα κριθεί στην πράξη εάν και σε ποιο βαθμό το νέο χωροταξικό πλαίσιο θα μεταφραστεί σε νέα αιολικά έργα στη Σάμο.
Ιωάννης Μ.Νέγρης