Σοβαρές ελλείψεις προσωπικού αντιμετωπίζουν τα ξενοδοχεία και η εστίαση στην Ελλάδα, την ώρα που οι καταγγελίες για εξαντλητικά ωράρια, χαμηλές αποδοχές και παραβίαση εργασιακών δικαιωμάτων εντείνουν τη φυγή εργαζομένων στο εξωτερικό. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Επισιτισμού και Τουρισμού (ΠΟΕΕΤ), περισσότερες από 83.000 θέσεις εργασίας παραμένουν κενές στους δύο κλάδους, παρά τη μεγάλη τουριστική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη διάσταση έχει λάβει η αποχώρηση Ελλήνων μαγείρων από την Κρήτη. Όπως ανέφεραν συνδικαλιστές του τουρισμού, περίπου 500 μάγειρες από το Ηράκλειο επέλεξαν να εργαστούν στο εξωτερικό, με προορισμούς όπως οι Σεϋχέλλες, το Μονακό, η Ελβετία και η Ισπανία. Προτάσεις εργασίας, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, υπήρξαν και από την Κωνσταντινούπολη.
83.000 κενές θέσεις σε ξενοδοχεία και εστίαση
Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό και τον επισιτισμό υπολογίζονται σε περίπου 540.000. Από αυτούς, περισσότεροι από 400.000 απασχολούνται στην εστίαση και περίπου 140.000 στα ξενοδοχεία. Ωστόσο, οι κενές θέσεις εκτιμώνται σε 53.000 στον ξενοδοχειακό κλάδο και 30.000 στην εστίαση.
Η ΠΟΕΕΤ αποδίδει σημαντικό μέρος του προβλήματος στις εργασιακές συνθήκες και στην αδυναμία αποτελεσματικής εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας. Στις καταγγελίες περιλαμβάνονται παραβιάσεις ωραρίων, υποδηλωμένη εργασία και μη εφαρμογή κλαδικών συλλογικών συμβάσεων.
Καταγγελίες για 12ωρα και χαμηλούς μισθούς
Σύμφωνα με τις αναφορές της Ομοσπονδίας, σε επιχειρήσεις καταγράφονται περιπτώσεις όπου οι ψηφιακές κάρτες εργασίας φυλάσσονται από το λογιστήριο και χρησιμοποιούνται με τρόπο που δεν αποτυπώνει τις πραγματικές ώρες απασχόλησης. Έτσι, εργαζόμενοι εμφανίζονται να δουλεύουν πενθήμερο και οκτάωρο, ενώ, σύμφωνα με τις καταγγελίες, εργάζονται περισσότερες ημέρες και ώρες.
Παράλληλα, καταγγέλλεται ότι ορισμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν διαφορετικούς κωδικούς δραστηριότητας, προκειμένου να αποφεύγουν την εφαρμογή των αντίστοιχων κλαδικών συμβάσεων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές για εργαζομένους από τρίτες χώρες. Στη Ρόδο, σύμφωνα με την ΠΟΕΕΤ, απασχολούνται περίπου 9.000 μετακλητοί εργαζόμενοι, κυρίως από τις Φιλιππίνες. Υπάρχουν καταγγελίες για επταήμερη εργασία, δωδεκάωρες βάρδιες και μηνιαίες αποδοχές 700 έως 800 ευρώ, καθώς και για απαιτήσεις επιστροφής μέρους του μισθού ως κάλυψη εξόδων μετακίνησης.
Στο επίκεντρο οι έλεγχοι και το επίδομα ανεργίας
Η Ομοσπονδία αναφέρεται επίσης σε περιστατικά απαίτησης επιστροφής δώρων και υπερωριών, αλλά και σε πιέσεις προς εργαζόμενες να παραιτηθούν. Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών, καθώς στους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου αναφέρονται μόλις πέντε έως έξι επιθεωρητές εργασίας.
Τέλος, ζητά αλλαγές στο επίδομα ανεργίας των εποχικών εργαζομένων, υποστηρίζοντας ότι η τρίμηνη καταβολή του δεν ανταποκρίνεται σε μια τουριστική περίοδο που διαρκεί κατά μέσο όρο έξι έως επτά μήνες. Η καθυστέρηση πληρωμών, που σύμφωνα με τις καταγγελίες μπορεί να φτάσει τους δυόμισι μήνες, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους εργαζομένους.
Το ζήτημα των κενών θέσεων αναδεικνύει μια κρίσιμη πρόκληση για τον ελληνικό τουρισμό: την ανάγκη να συνδυαστεί η αυξημένη ζήτηση με αξιοπρεπείς αμοιβές, νόμιμα ωράρια και ουσιαστική προστασία των εργαζομένων.