Η εκπαιδευτική μονάδα των ειδικών σχολείων της Σάμου στεγάστηκε στο ΚΕΦΙΑΠ χωρίς να υφίσταται καμία νόμιμη άδεια που να επιτρέπει την εκπαιδευτική χρήση υγειονομικού χώρου. Η διαπίστωση αυτή προκύπτει από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και όχι από ερμηνείες ή διοικητικές εκτιμήσεις.

Το Κέντρο Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης Σάμου αποτελεί δομή του Εθνικού Συστήματος Υγείας και λειτουργεί αποκλειστικά ως υγειονομική μονάδα αποκατάστασης. Η χρήση και ο χαρακτήρας του καθορίζονται ρητά από τη νομοθεσία, ενώ διοικητικά υπάγεται στο Γενικό Νοσοκομείο Σάμου, το οποίο έχει την ευθύνη της νόμιμης διαχείρισης των εγκαταστάσεων.

Η νομοθεσία που διέπει τα ΚΕΦΙΑΠ δεν προβλέπει καμία εκπαιδευτική αρμοδιότητα ούτε δυνατότητα φιλοξενίας σχολικών μονάδων, ανεξαρτήτως του χαρακτήρα τους. Η χρήση των χώρων περιορίζεται αποκλειστικά σε υγειονομικούς σκοπούς αποκατάστασης και κάθε διαφορετική αξιοποίηση προϋποθέτει ειδική και ρητή νομοθετική ρύθμιση. Τέτοια ρύθμιση δεν υφίσταται.

Το Υπουργείο Υγείας έχει εποπτικό και χρηματοδοτικό ρόλο στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, χωρίς αδειοδοτική αρμοδιότητα ως προς την αλλαγή χρήσης κτιρίων. Δεν διαθέτει τη δυνατότητα να μεταβάλλει τον χαρακτήρα υγειονομικών εγκαταστάσεων με διοικητικές πράξεις ή υπηρεσιακές οδηγίες. Οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια στερείται νομικής ισχύος.

Το ίδιο ισχύει και για το Γενικό Νοσοκομείο Σάμου, το οποίο, αν και διοικητικά υπεύθυνο για το ΚΕΦΙΑΠ, δεν μπορεί να επιτρέψει χρήση αντίθετη με τον νόμο. Καμία απόφαση διοικητικού οργάνου δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη νομοθετική πρόβλεψη ή να νομιμοποιήσει χρήση που δεν προβλέπεται.

Η αλλαγή χρήσης κτιρίου, ακόμη και όταν αυτό ανήκει στο Δημόσιο, υπάγεται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Δόμησης. Στην περίπτωση της Σάμου, αρμόδια είναι η Πολεοδομία Σάμου. Χωρίς πολεοδομική άδεια αλλαγής χρήσης και χωρίς έγκριση καταλληλότητας για εκπαιδευτική λειτουργία, η χρήση υγειονομικού χώρου ως σχολικής μονάδας συνιστά αυθαίρετη πράξη.

Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει νόμος που να επιτρέπει εκπαιδευτική χρήση ΚΕΦΙΑΠ, δεν έχει εκδοθεί υπουργική πράξη με ισχύ νόμου και δεν έχει χορηγηθεί πολεοδομική άδεια αλλαγής χρήσης, η στέγαση της εκπαιδευτικής μονάδας στο ΚΕΦΙΑΠ Σάμου πραγματοποιήθηκε χωρίς νόμιμη άδεια. Η ύπαρξη κοινωνικής ανάγκης δεν αναιρεί τη θεσμική υποχρέωση τήρησης της νομιμότητας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για χώρους του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Η συγκεκριμένη περίπτωση καταγράφεται ως παράδειγμα αυθαίρετης αλλαγής χρήσης δημόσιου υγειονομικού χώρου, η οποία δεν στηρίζεται σε καμία προβλεπόμενη διοικητική ή νομοθετική πράξη και δεν μπορεί να θεωρηθεί σύννομη.

Γιάννης Νέγρης