«Οι δεξιότητες συναντούν τις ανάγκες της αγοράς» – Το Helios+ χτίζει ολιστική ένταξη στην Κρήτη
Ένα ζήτημα «πρώτης γραμμής» για την Ελλάδα – το Μεταναστευτικό - και ένα πρόγραμμα που υποστηρίζει την ένταξη των προσφύγων στη χώρα μας, σε αρμονία με την Εθνική Στρατηγική Ένταξης. Λίγες ημέρες μετά την εκδήλωση παρουσίασης της υλοποίησης του προγράμματος Helios+ στην Κρήτη, που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο, η Επικεφαλής του ΔΟΜ στην Ελλάδα, Sanja Celebic Lukovac μιλάει στο neakriti.gr για τον δεύτερο κύκλο του προγράμματος, το αυξημένο ενδιαφέρον για το «πλέγμα» των υποστηρικτικών υπηρεσιών, αλλά και την κυβερνητική «γραμμή» απέναντι στο Μεταναστευτικό.

· Έχοντας την εμπειρία του πρώτου προγράμματος Helios, ποιες ήταν οι προκλήσεις ή τα κενά που καταγράφηκαν τότε και στα οποία "απαντά" το Helios+;

Το πρόγραμμα HELIOS το οποίο ξεκίνησε το 2019, συνέβαλε σημαντικά στις ζωές των προσφύγων στην Ελλάδα υποστηρίζοντας την ένταξη τους και συμβάλλοντας στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής Ένταξης. Χτίζοντας πάνω σ’ αυτό το θεμέλιο, το HELIOS+ ενσωματώνει μαθήματα προκειμένου να ενισχύσει περαιτέρω τον αντίκτυπο του Προγράμματος.

Ένα πεδίο στο οποίο το πρόγραμμα επικεντρώνει είναι η ενσωμάτωση των επιμέρους Περιφερειακών Στρατηγικών. Στο HELIOS+ η διάσταση αυτή έχει πλήρως ενσωματωθεί στη διαδικασία σχεδιασμού και προγραμματισμού. Το HELIOS+ αποκεντρώνει το προηγούμενο κεντροποιημένο πλαίσιο δίνοντας έμφαση στα τοπικά χαρακτηριστικά, μέσα από μια προσέγγιση επικεντρωμένη στις Περιφέρειες, η οποία μας δίνει τη δυνατότητα να αναπτύσσουμε τεκμηριωμένες πολιτικές με μετρήσιμα ποσοτικά αποτελέσματα.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο ενίσχυσης του προγράμματος είναι η Επαγγελματική Κατάρτιση, ανάγκη την οποία εξέφρασαν ως κρίσιμη οι ίδιοι οι συμμετέχοντες. Το HELIOS+ τώρα περιλαμβάνει επιλογές επαγγελματικής κατάρτισης, ώστε να υποστηρίζει καλύτερα την πρόσβαση των συμμετεχόντων στην αγορά εργασίας και να βελτιώσει τις πιθανότητες τους για απασχόληση.

Τέλος το πρόγραμμα αναβαθμίζει την υποστήριξη στην εσωτερική κινητικότητα, υποστηρίζοντας την μετακίνηση των ωφελούμενων μεταξύ Περιφερειών, ώστε να έχουν πρόσβαση σε προοπτικές απασχόλησης, ευκαιρίες ένταξης και σε ήδη δομημένα κοινωνικά δίκτυα. Αυτό περιλαμβάνει καθοδήγηση και συμβουλευτική μέσω της πανελλαδικής πλατφόρμας heliospiti.com, διασφαλίζοντας για τους συμμετέχοντες ευελιξία και δίνοντας σε αυτούς που έχουν την επιθυμία να μετακινηθούν τη δυνατότητα να παίρνουν αποφάσεις έχοντας ολοκληρωμένη εικόνα και πληροφόρηση.

· Είναι μεγαλύτερη η ανταπόκριση από ωφελούμενους;

Από την έναρξη των δραστηριοτήτων στην Κρήτη τον Μάρτιο του 2025, έχουμε παρατηρήσει έντονο ενδιαφέρον από τα άτομα που είναι ήδη εγγεγραμμένα στο πρόγραμμα και διαμένουν στο νησί. Για όσους ζουν εκεί πριν από την έναρξη του έργου, η κύρια ζήτηση αφορά στα μαθήματα ελληνικής γλώσσας, τα οποία συμβάλλουν στην ταχύτερη και πιο άμεση ένταξη, στη βελτίωση της αλληλεπίδρασης με την τοπική κοινότητα και στη συμμετοχή σε τοπικές δράσεις.

Για τους νεοαφιχθέντες συμμετέχοντες, οι κύριες ανάγκες επικεντρώνονται στην αναβάθμιση επαγγελματικών δεξιοτήτων, στην απόκτηση άδειας οδήγησης, καθώς και στη στήριξη για την αυτόνομη διαβίωση - όπως βοήθεια στην αναζήτηση κατοικίας, πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και άλλες βασικές υπηρεσίες.

Καταγράφουμε σταθερά περίπου 20 νέες εγγραφές κάθε μήνα, γεγονός που υποδηλώνει ένα συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον. Αξιοσημείωτο είναι ότι το ενδιαφέρον προέρχεται όχι μόνο από τους ίδιους τους ωφελούμενους, αλλά και από τοπικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων πολλών μικρού μεγέθους κατασκευαστικών εταιρειών.

Η Κρήτη προσφέρει ένα πολυδιάστατο περιβάλλον και ένα ευρύ φάσμα οικονομικών ευκαιριών. Στόχος μας είναι να ευθυγραμμίσουμε τις δεξιότητες των συμμετεχόντων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αλλά και με τις προσωπικές τους προσδοκίες, ώστε να διαμορφώσουμε μια πραγματικά ολιστική διαδρομή ένταξης.

Μετά την επίσημη εκδήλωση έναρξης, αναμένουμε περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής και σχεδιάζουμε την ενίσχυση των δράσεων ευαισθητοποίησης και ένταξης σε ολόκληρη την Κρήτη.

· Ποια είναι τα αριθμητικά δεδομένα για το πρόγραμμα Helios+ στην Κρήτη και συνολικά στην Ελλάδα;

Το πρόγραμμα στην Κρήτη ξεκίνησε τις εγγραφές και την παροχή υπηρεσιών 11 μήνες πριν. Μέχρι σήμερα έχουν εγγραφεί 226 άτομα με ένα μέσο όρο 21 εγγραφές το μήνα. Το πρόγραμμα έχει υποστηρίξει 129 νοικοκυριά με επιδότηση ενοικίου.

Οι κύριες ανησυχίες των συμμετεχόντων αφορούν στην υπέρβαση των γλωσσικών εμποδίων και τη διασφάλιση σταθερής ή καλύτερα αμειβόμενης απασχόλησης. Ένα μεγάλο ποσοστό έχει επίσης εκφράσει έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση πρόσθετων τεχνικών δεξιοτήτων, προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστικό σε μια μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας.

· Στο πρώτο πρόγραμμα Helios είχε υπάρξει μια αρχική περίοδος προβληματισμού από κάποιες πλευρές. Είναι πιο ομαλά τα πράγματα τώρα από την αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες;

Οι τοπικές αρχές είναι οι κύριοι στρατηγικοί μας εταίροι στην υλοποίηση του HELIOS+ και ο ρόλος τους είναι κομβικός για την επιτυχία του προγράμματος. Στην Κρήτη η συνεργασία με τις τοπικές αρχές είναι αρκετά ισχυρή, τόσο σε επίπεδο ηγεσίας όσο και σε επίπεδο δημόσιων υπηρεσιών.

Επίσης έχουμε επισημοποιήσει τη συνεργασία αυτή με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας με δύο από τους σημαντικότερους Δήμους του νησιού, των Χανίων και του Ηρακλείου, όπου ήδη λειτουργούν Κέντρα Ένταξης HELIOS+.

Το Πρόγραμμα έχει ισχυρά στοιχεία αποκέντρωσης και στοχεύει στο να επεκτείνει τις προσπάθειες ένταξης εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, σε μικρότερες κοινότητες και λιγότερο αστικές περιοχές όπου η ένταξη συχνά είναι πιο εύκολη και γρήγορη.

Την ίδια στιγμή έχουμε επιλέξει έναν αξιόπιστο τοπικό εταίρο υλοποίησης για την Κρήτη, την Εκπαιδευτική και Αναπτυξιακή Εταιρία Πλοηγός, που υλοποιεί πολλούς κρίσιμους Πυλώνες του προγράμματος, όπως η αναζήτηση επιλογών στέγασης, η αναζήτηση απασχόλησης, η διοργάνωση εκδηλώσεων κοινωνικής συνοχής και η προώθηση στην αγορά εργασίας. Οι σύγχρονες ανάγκες της αγοράς για εργατικά χέρια είναι αρκετά υψηλές και το HELIOS+ προσπαθεί να τις εντάξει σε ένα ολιστικό σχέδιο ένταξης για κάθε συμμετέχοντα.

Συνολικά, το πρόγραμμα Helios+ επιδιώκει να προσφέρει αμοιβαία οφέλη στις τοπικές κοινότητες, στις τοπικές επιχειρήσεις και στους ίδιους τους συμμετέχοντες στο έργο.

· Ωφελούμενοι περιγράφουν αφενός ένα πολύ βοηθητικό και υποστηρικτικό περιβάλλον από το πρόγραμμα, αφετέρου μια πολύ συμπεριληπτική κοινωνία που δεν τους αντιμετωπίζει ρατσιστικά - αντιθέτως τους "αγκαλιάζει". Είναι αυτή η εικόνα που έχετε κι εσείς;

Είναι πολύ ενθαρρυντικό ν’ ακούω κάτι τέτοιο από εσάς, ότι οι συμμετέχοντες πράγματι μοιράζονται θετικές εμπειρίες, κυρίως ότι έχουν πρόσβαση σε υποστηρικτές υπηρεσίες και ουσιαστικές σχέσεις στην καθημερινότητα τους. Αυτό που σταθερά παρατηρούμε είναι ότι όταν τα προγράμματα, οι τοπικές αρχές και οι κοινότητες επενδύουν στην ένταξη, αυτό βοηθάει να δημιουργηθούν οι συνθήκες για αμοιβαία κατανόηση και ισχυρή κοινωνική συνοχή. Αυτή εξάλλου είναι και η προσέγγιση πίσω από πρωτοβουλίες όπως το HELIOS+ το οποίο στοχεύει ταυτόχρονα και στους ανθρώπους που εγγράφονται σε αυτό και στις κοινωνίες υποδοχής σαν κομμάτι ενός κοινού ταξιδιού ένταξης.

· Οι περισσότεροι πρόσφυγες αναφέρουν ότι (άσχετα με το ποιο ήταν το αρχικό τους σχέδιο) πλέον η εγκατάσταση στην Κρήτη αποτελεί επιλογή τους. Ποιοι είναι οι παράγοντες που τους οδηγούν σε αυτή την απόφαση;

Οι αποφάσεις σχετικά με το που θα εγκατασταθεί κανείς συχνά παίρνονται στη βάση πρακτικών σκέψεων. Στην περίπτωση της Κρήτης, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την πρόσβαση σε ευκαιρίες απασχόλησης, τη διαθεσιμότητα υποστηρικτικών υπηρεσιών και ένα περιβάλλον που δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να ξαναχτίσουν τις ζωές τους με σταθερότητα και αξιοπρέπεια.

Στην ένταξη συντελούν πολλοί παράγοντες. Η διαρκής συνεργασία ανάμεσα στις αρχές, τους τοπικούς φορείς, και τους εταίρους μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία συνθηκών όπου οι άνθρωποι νοιώθουν ότι έχουν τη δυνατότητα να σχεδιάσουν το μέλλον τους.

Γι’ αυτό το λόγο πρωτοβουλίες που επενδύουν στην ένταξη και την εμπλοκή σε τοπικό επίπεδο, όπως το HELIOS+ είναι τόσο σημαντικές στην υποστήριξη της βιώσιμης ένταξης.

· Ποια είναι η άποψή σας για τους κυβερνητικούς χειρισμούς για το μεταναστευτικό;

Η Μετανάστευση είναι ένα περίπλοκο και πολυδιάστατο ζήτημα που όλες οι χώρες διαχειρίζονται με διαφορετικούς τρόπους. Ο ρόλος μας, ως διεθνής οργανισμός, είναι να υποστηρίζουμε την Κυβέρνηση της Ελλάδας με βάση τα διεθνή πρότυπα, παρέχοντας τεχνογνωσία και διαχειριστική υποστήριξη που προάγει την ασφαλή, ομαλή και με ανθρωπιστικό χαρακτήρα μετανάστευση. Σ’ αυτό το πλαίσιο, θα ήθελα να επισημάνω ότι το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου είναι κομβικός εταίρος του HELIOS+ και η συνεργασία μας συνεχίζει να ενδυναμώνει την αποτελεσματική με ανθρωπιστικό πρόσημο διαχείριση της μετανάστευσης.

Συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε στενά με τις εθνικές αρχές και τους εταίρους, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι οι πολιτικές και οι πρακτικές διασφαλίζουν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, το σεβασμό στην αξιοπρέπεια των ανθρώπων σε κίνηση και αναδεικνύουν τις επιχειρησιακές προκλήσεις στη διαχείριση της μετανάστευσης.

· Η τελευταία εξέλιξη από το ελληνικό Κοινοβούλιο, όπως διατυπώθηκε από τον ίδιο τον Υπουργό, περιλαμβάνει την λειτουργία δύο δομών προσωρινής φιλοξενίας (σε Ηράκλειο και Χανιά), ενώ επίσης ειπώθηκε ότι, σε δεύτερο χρόνο, θα εξεταστεί και η λειτουργία δομής κράτησης. Πώς αξιολογείτε αυτό τον σχεδιασμό;

Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις. Ο σχεδιασμός έργων υποδομής είναι σημαντικό κομμάτι της διαχείρισης του μεταναστευτικού, ειδικά στις περιοχές που δέχονται αυξημένες ροές. Από τη σκοπιά του ΔΟΜ, η κύρια προτεραιότητα είναι κάθε διευθέτηση σχετικά με την υποδοχή και τη διαμονή να εφαρμόζεται με βάση τα διεθνή πρότυπα, να εξασφαλίζει την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την πρόσβαση σε υπηρεσίες, ενώ ταυτόχρονα να υποστηρίζει τις τοπικές κοινωνίες. Ο ΔΟΜ στέκεται έτοιμος να υποστηρίξει τις αρχές και τους εταίρους, ώστε να βοηθήσει την προώθηση ανθρωπιστικών και βιώσιμων λύσεων.

πηγή:neakriti.gr