Την προηγούμενη εβδομάδα, η Τουρκία, προχώρησε στην έκδοση προεδρικών διαταγμάτων για τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων στην περιοχή νότια του Καστελόριζου και στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Πάρκα που επεκτείνονται πέρα των 6 ν.μ. και βρίσκονται εντός της δυνητικής μας ΑΟΖ, αλλά και σε περιοχές που θα μπορούσαν να ήταν  ελληνικά χωρικά ύδατα, εάν είχαμε επεκτείνει το εύρος τους στα 12 ν.μ.

Μια ενέργεια, που δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία, αφού τα θαλάσσια αυτά πάρκα περιλαμβανόταν στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) που είχε καταθέσει η Τουρκία στις  17 Ιουνίου 2025 στην UNESCO. Έναν σχεδιασμό στο πλαίσιο υλοποίησης της Στρατηγικής της Γαλάζιας Πατρίδας. Έναν σχεδιασμό που χωρίζει το Αιγαίο στη μέση και μεταξύ άλλων περιλαμβάνει «περιοχές για στρατιωτικές ασκήσεις-βολές», «ειδικές περιοχές περιβαλλοντικής προστασίας», «περιοχές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», «θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές» και το πιο σημαντικό μία τεράστια περιοχή την οποία χαρακτηρίζει ως «περιοχή αδειοδότησης της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου-TPAO» η οποία επεκτείνεται ανατολικά της Κρήτης μέχρι την Κύπρο και νότια της γραμμής Καστελόριζο, Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος. Ένα σχέδιο για το οποίο η Ελληνική Κυβέρνηση προτίμησε να τηρήσει σχεδόν «σιγή ισχύος», χωρίς καμιά καταγγελία σε Διεθνείς Οργανισμούς, ίσως, για να μην χαλάσει το πολύτιμο αφήγημα των «ήρεμων νερών» στο οποίο τόσο πολύ έχει επενδύσει.

Ο παραπάνω Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός δημοσιοποιήθηκε από την Τουρκία μόλις δύο μήνες μετά την ψήφιση του δικού μας Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (17 Απριλίου 2025). Σύμπτωση ή συντονισμός κατ΄εντολή; Βέβαια η Κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει έναν πρόχειρο χάρτη στον οποίο τα ελληνικά νησιά εμφανίζονται με 6 ν.μ. Χωρικά Ύδατα και δεν γίνεται κανένας λόγος για ΑΟΖ στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά μόνο για αποτύπωση της μέσης γραμμής της υφαλοκρηπίδας σύμφωνα με τον ν.4001/2011 και όχι με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Και όπως ισχυρίζεται η Τουρκία, δεν μπορείς να επικαλείσαι εθνικούς νόμους σε διεθνείς διαφορές.

Να σημειωθεί βέβαια ότι ο ελληνικός ΘΧΣ εκδόθηκε αφού έφτασε η Ελλάδα να καταδικασθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (υπόθεση C-128/24) επειδή δεν είχε υλοποιήσει την σχετική ευρωπαϊκή οδηγία (ΕΕ) 2014/89. Από το 2014, που εκδόθηκε η οδηγία, πέρασαν 11 χρόνια απραξίας για τις ελληνικές Κυβερνήσεις και όπως διατυπώθηκε στην απόφαση του Δικαστηρίου «τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλούνται εσωτερικές δυσχέρειες, τα γεωγραφικά τους χαρακτηριστικά, αντικειμενικές αδυναμίες, ή ανωτέρα βία για να δικαιολογήσουν την παράβαση των υποχρεώσεών τους». Αυτά ισχυρίστηκε στο Δικαστήριο η Κυβέρνηση της ΝΔ για να δικαιολογήσει την αδράνειά της.

Αυτός, ο έστω πρόχειρος ΘΧΣ παραβιάζεται τώρα με τη δημιουργία των δύο τουρκικών  θαλάσσιων πάρκων.

Όταν το 2020 το τουρκικό ερευνητικό URUS REIS έκανε ανενόχλητο για δυο μήνες έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, ακριβώς έξω από τα χωρικά μας ύδατα, στην γραμμή Καστελόριζο, Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος, ο τότε Υπουργός Επικρατείας κ. Γεραπετρίτης, είχε πει ότι η κόκκινη γραμμή μας είναι στα έξι μίλια. Δηλαδή πέρα από τα 6 ν.μ δεν είχαμε πρόβλημα;

Αυτό ίσως ήταν μια σχεδιασμένη ενέργεια της Τουρκίας για να δοκιμάσει τις αντιδράσεις μας, να αυξήσει τις απαιτήσεις της και πλέον να διεκδικεί κυριαρχικά δικαιώματα, μέσω των θαλάσσιων πάρκων, σε βάρος των δικών μας κυριαρχικών δικαιωμάτων. Βέβαια για να γίνει αυτό πιο εύκολα αποδεκτό, κυρίως στην πλευρά της Ελλάδος, δεν επιχείρησε κάποια γεώτρηση ή κάτι ανάλογο, αλλά επέλεξε έναν πιο ήπιο τρόπο διεκδίκησης. Ένα τρόπο που πολλοί μπορεί και να συμφωνήσουν ή να το θεωρήσουν μια αποδεκτή ή αδιάφορη ενέργεια. Και αυτός ο τρόπος έχει να κάνει με την προστασία του περιβάλλοντος.

Στις 22/6/2023, σε ένα άρθρο που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του ΕΛΙΑΜΕΠ με τίτλο «Προς μια διαφορετική προσέγγιση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: η λογική του αμοιβαίου οφέλους με έμφαση στην περιβαλλοντική διάσταση» οι συγγραφείς του παρότρυναν την Ελλάδα να δεχτεί με την Τουρκία αμοιβαία αποδεκτές λύσεις με έμφαση στην περιβαλλοντική διάσταση. Ακουγόταν περίεργο τότε. Τι σχέση έχει το περιβάλλον με τις τουρκικές διεκδικήσεις; Βέβαια στο άρθρο γινόταν λόγος και για «μαξιμαλιστικούς ισχυρισμούς» της Ελλάδος και για «εθνικούς μύθους», αλλά όλα αυτά θα μπορούσαν να παραμεριστούν έναντι του «κοινού, αδίστακτου εχθρού: της κλιματικής αλλαγής».

Μήπως τελικά τα θαλάσσια πάρκα, τα οποία έχουν μια περιβαλλοντική διάσταση, θα είναι η βάση μιας σχεδιαζόμενης στο παρασκήνιο ελληνοτουρκικής συμφωνίας, η οποία θα υπογραφεί πάνω ή κάτω από το τραπέζι, φανερά ή μυστικά;

Είναι φανερό ότι υπάρχει μία πίεση στην Ελλάδα να δεχτεί παραχωρήσεις στο Αιγαίο, ως μια δήθεν προσέγγιση με την Τουρκία η οποία θα επιφέρει ευημερία και κοινά οφέλη στους δύο λαούς. Πρόσφατα ο Αμερικάνος Πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, μίλησε για την ανάγκη μιας νέας περιφερειακής τάξης πραγμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, αφήνοντας όπως είπε «τις πικρίες του παρελθόντος στο περιθώριο». Μάλιστα είχε παρομοιάσει την παρέμβαση των ΗΠΑ ως μια «γέφυρα» που θα ενώσει τις δύο χώρες. Όταν λοιπόν υπάρχει τέτοια πρόθεση τότε είναι φυσικό στο παρασκήνιο να απεργάζονται λύσεις και τακτικές οι οποίες θα υλοποιηθούν από τις δύο πλευρές.

Στο πλαίσιο αυτό είναι λογικό να αναζητούνται και οι πρόθυμοι πολιτικοί για να συμφωνήσουν στην προσφερόμενη λύση.

Ο Ν. Φίλης στενός συνεργάτης του πρώην Π/Θ κ. Τσίπρα είχε προτείνει μια πολιτική στα ελληνοτουρκικά στο πρότυπο της Συμφωνίας των Πρεσπών, ενώ η Ντόρα Μπακογιάννη είχε μιλήσει για την ανάγκη εθνικής συναίνεσης από τα κόμματα που Κυβέρνησαν την Ελλάδα, για να φτάσουμε σε μία συμφωνία με την Τουρκία. «Μια εθνική συναίνεση έναντι όσων πιστεύουν ότι το Αιγαίο είναι ελληνική θάλασσα». Από τα κόμματά τους κανένας δεν τους έψεξε.

Η Τουρκία με τη δημιουργία των δύο θαλάσσιων πάρκων, επεκτείνει τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε βάρος της Ελλάδος και αύριο ίσως δώσει άδεια και για έρευνα και εκμετάλλευση της περιοχής νότια της γραμμής Καστελλόριζο-Ρόδος-Κάρπαθος. Αυτό άλλωστε καθορίζει ο δικός της ΘΧΣ.

Την ίδια ώρα η Κυβέρνηση θα επαίρεται για την δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στις Κυκλάδες, που όμως περιορίζονται εντός των χωρικών μας υδάτων, γεγονός που δεν μας προσδίδει κανένα επιπλέον κυριαρχικό δικαίωμα ή αρμοδιότητα.

Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να σταματήσει την τουρκική επεκτατικότητα και την φαντασίωση της γαλάζιας πατρίδας;

Να εφαρμόσει το Διεθνές Δίκαιο. Να επεκτείνει άμεσα τα χωρικά της ύδατα παντού στα 12 ν.μ. και να αρχίσει διαπραγματεύσεις με την Κύπρο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι καλό να θυμόμαστε την προτροπή του Καποδίστρια που έλεγε ό,τι «η νίκη θα είναι δική μας, αν βασιλεύσει στην καρδία μας μόνο το αίσθημα το ελληνικό». Όταν οι Έλληνες Κυβερνήτες γίνονται «φιλήκοοι των ξένων», για να αποκομίσουν κάποια πρόσκαιρα οφέλη, τότε υπογράφονται Συμφωνίες τύπου Πρεσπών που αποτελούν εθνική ντροπή και εξευτελισμό.

Και αυτό δεν πρέπει να ξαναγίνει με το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Πρέπει να υπερασπιστούμε τα εθνικά μας δικαιώματα, χωρίς δεύτερη σκέψη.

————————————-

* Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής. Είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην «Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια».

ΠΗΓΗ https://www.militaire.gr/