Η αρθρογράφος επικαλείται την ελληνική αγγελία Α 3504/26 και υποστηρίζει ότι η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την τουρκική επιχειρηματολογία
Νέα διάσταση στη συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές διαφορές στο Αιγαίο δίνει η Κύρα Αδάμ, η οποία σε άρθρο της στη «δημοκρατία» επικεντρώνεται στις τουρκικές δραστηριότητες με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και στο ζήτημα της κυριαρχίας ελληνικών νησίδων και βραχονησίδων.
Η αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η τουρκική αμφισβήτηση δεν περιορίζεται στη ρητορική γύρω από την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, αλλά εκδηλώνεται και στην πράξη, μέσω δραστηριοτήτων στρατιωτικών αεροσκαφών και UAV στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η αγγελία Α 3504/26 στο επίκεντρο
Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης της Κύρας Αδάμ αποτελεί η ελληνική αγγελία Α 3504/26, την οποία η ίδια παρουσιάζει ως τεκμήριο για τη δραστηριότητα τουρκικών UAV.
Σύμφωνα με την περιγραφή της, από τις 22 έως τις 27 Σεπτεμβρίου τουρκικά στρατιωτικά UAV πραγματοποιούσαν καθημερινές πτήσεις με αφετηρία το αεροδρόμιο του Νταλαμάν. Η διαδρομή τους περιλάμβανε είσοδο στην περιοχή του FIR Αθηνών μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου και συνέχιση προς βορειότερες περιοχές, πριν από την επιστροφή στην Τουρκία.
Η Αδάμ υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια αυτών των πτήσεων τα τουρκικά UAV πέρασαν πάνω από σειρά βραχονησίδων τις οποίες η Άγκυρα εντάσσει στη δική της επιχειρηματολογία περί περιοχών των οποίων η κυριαρχία δεν έχει, κατά την τουρκική θέση, κατοχυρωθεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες ή συμφωνίες.
Δύο διαφορετικά μέτωπα σύμφωνα με την αρθρογράφο
Η Κύρα Αδάμ διαχωρίζει το ζήτημα σε δύο επίπεδα.
Το πρώτο αφορά τη γνωστή ελληνοτουρκική διαφορά για το εύρος του ελληνικού εναέριου χώρου μεταξύ των 6 και 10 ναυτικών μιλίων από τις ελληνικές ακτές. Όπως αναφέρει, η Τουρκία συνδέει τη θέση της με το όριο των 6 ναυτικών μιλίων και υποστηρίζει ότι αυτό πρέπει να αποτελεί το αντίστοιχο όριο του ελληνικού εναέριου χώρου.
Το δεύτερο επίπεδο αφορά τις ελληνικές νησίδες και βραχονησίδες. Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία της Αδάμ, η τουρκική θεωρία των «γκρίζων ζωνών» χρησιμοποιείται για να αμφισβητηθεί η ελληνική κυριαρχία σε συγκεκριμένους γεωγραφικούς σχηματισμούς του Αιγαίου.
Η ίδια θεωρεί ότι η δεύτερη αυτή διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή, κατά την άποψή της, η συστηματική επανάληψη τέτοιων ενεργειών μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.
Η κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η κριτική της Κύρας Αδάμ προς την κυβέρνηση.
Η αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η Αθήνα κρατά το ζήτημα σε χαμηλό επίπεδο δημόσιας αντιπαράθεσης και δεν αναδεικνύει επαρκώς, κατά την άποψή της, την τουρκική αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας.
Στο επίκεντρο της κριτικής της βρίσκεται και η απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών σε τουρκικές αναφορές προς τον ΟΗΕ σχετικά με το καθεστώς των βραχονησίδων. Η Αδάμ θεωρεί προβληματικό το επιχείρημα ότι η ελληνική κυριαρχία στις βραχονησίδες προκύπτει από τις Συνθήκες της Λωζάννης και των Παρισίων, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες συνθήκες δεν περιλαμβάνουν ρητή αναφορά στον όρο «βραχονησίδα».
Η θέση αυτή αποτελεί νομική και πολιτική εκτίμηση της αρθρογράφου και όχι απλή παράθεση επίσημης ελληνικής ή τουρκικής θέσης.
Το άρθρο 12 και το άρθρο 16 της Λωζάννης
Σημαντικό μέρος του δημοσιεύματος αφιερώνεται στη Συνθήκη της Λωζάννης.
Η Αδάμ επικαλείται ειδικότερα το άρθρο 12, το οποίο αναφέρεται στα νησιά που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των τριών ναυτικών μιλίων από τις τουρκικές ακτές, καθώς και το άρθρο 16.
Σύμφωνα με την ερμηνεία που δίνει η ίδια, το άρθρο 16 έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς περιλαμβάνει δήλωση παραίτησης της Τουρκίας από τίτλους και δικαιώματα σε εδάφη και νησιά πέραν των ορίων που καθορίζονται από τη Συνθήκη, με τις εξαιρέσεις και τις ειδικότερες προβλέψεις που περιλαμβάνονται στο ίδιο άρθρο.
Από αυτά τα σημεία η αρθρογράφος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η τουρκική επιχειρηματολογία για την κυριαρχία συγκεκριμένων ελληνικών νησίδων και βραχονησίδων δεν στηρίζεται, κατά την άποψή της, σε επαρκή νομική βάση.
Η αναφορά στην αμερικανική έκθεση
Στο άρθρο γίνεται ακόμη αναφορά σε έκθεση του αμερικανικού Κογκρέσου επί κυβέρνησης Τζο Μπάιντεν, την οποία η Αδάμ επικαλείται ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το ζήτημα των «αμφισβητούμενων» νησίδων και βραχονησίδων έχει παρουσιαστεί και εκτός Ελλάδας.
Η αρθρογράφος αναφέρει τον αριθμό των 126 νησίδων και βραχονησίδων και υποστηρίζει ότι στην έκθεση παρουσιάζονται ως αντικείμενο διαφωνίας που θα μπορούσε να συνδεθεί με διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Το συγκεκριμένο σημείο αποτελεί αναφορά της ίδιας της Αδάμ στο δημοσίευμά της και χρειάζεται χωριστή εξέταση του πρωτογενούς αμερικανικού εγγράφου προκειμένου να αξιολογηθεί το ακριβές περιεχόμενό του.
Το συμπέρασμα της Κύρας Αδάμ
Η βασική θέση της αρθρογράφου είναι ότι η Ελλάδα θα πρέπει, κατά την εκτίμησή της, να αξιοποιήσει με μεγαλύτερη ένταση το διεθνές και νομικό πλαίσιο προκειμένου να αντικρούσει τις τουρκικές θέσεις για τις νησίδες και τις βραχονησίδες του Αιγαίου.
Η ίδια θεωρεί ότι η συνεχής επανάληψη τουρκικών ισχυρισμών και ενεργειών δημιουργεί ένα ζήτημα που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως περιστασιακή ελληνοτουρκική ένταση, αλλά ως μακροχρόνια διαμάχη γύρω από την κυριαρχία και την ερμηνεία των διεθνών συνθηκών.
Το άρθρο της στη «δημοκρατία» καταλήγει, επομένως, σε μια σαφή πολιτική θέση: ότι η Αθήνα πρέπει να απαντήσει πιο ενεργά και με συγκεκριμένη νομική επιχειρηματολογία στις τουρκικές αμφισβητήσεις.
Πηγή: Εφημερίδα «δημοκρατία»
Συντάκτης: Κύρα Αδάμ