Νέος γύρος αντιπαράθεσης στο Αιγαίο
Νέο επεισόδιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις καταγράφεται στο Αιγαίο, με Αθήνα και Άγκυρα να ανταλλάσσουν αεροναυτικές οδηγίες και να διατυπώνουν διαφορετικές θέσεις για τη διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων στις ίδιες θαλάσσιες περιοχές.
Η τελευταία εξέλιξη αφορά την τουρκική NOTAM A4401/26, με την οποία η Άγκυρα δηλώνει ότι διατηρεί σε ισχύ προηγούμενες τουρκικές οδηγίες και χαρακτηρίζει «null and void» ελληνικές NOTAM που αφορούν τις επίμαχες περιοχές. Η συγκεκριμένη κίνηση καταγράφεται σε συνέχεια των οδηγιών που είχαν εκδώσει οι δύο πλευρές τις προηγούμενες ημέρες.
Η τουρκική NOTAM και η ελληνική απάντηση
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε με την τουρκική NOTAM A3788/26, μέσω της οποίας ανακοινώθηκαν στρατιωτικές δραστηριότητες σε εκτεταμένες περιοχές του Αιγαίου. Η οδηγία προβλέπει δραστηριότητες σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου.
Η ελληνική πλευρά απάντησε με τη δική της NOTAM A3595/26, δεσμεύοντας δύο περιοχές για ελληνικές αεροναυτικές δραστηριότητες από τις 12 έως τις 20 Οκτωβρίου. Οι περιοχές που ανακοίνωσε η Αθήνα παρουσιάζουν επικάλυψη με τμήματα των περιοχών που περιλαμβάνονται στον τουρκικό σχεδιασμό.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε νέα ανταλλαγή οδηγιών, με την Άγκυρα να ζητά την τροποποίηση των ελληνικών περιοχών και την Αθήνα να διατηρεί τον σχεδιασμό της.
Η Άγκυρα αμφισβητεί την ελληνική NOTAM
Με τη νέα οδηγία A4401/26, η τουρκική πλευρά επαναλαμβάνει τη θέση της ότι οι δικές της NOTAM παραμένουν σε ισχύ και απορρίπτει τις ελληνικές οδηγίες.
Σύμφωνα με το περιεχόμενο που έχει δημοσιοποιηθεί, η Άγκυρα χαρακτηρίζει τις ελληνικές NOTAM «null and void», δηλαδή «άκυρες και ανυπόστατες», υποστηρίζοντας ότι δεν μεταβάλλουν το καθεστώς που επικαλείται η Τουρκία για τις συγκεκριμένες περιοχές.
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο μιας διαφωνίας που αφορά όχι μόνο τον χρόνο και τον χώρο διεξαγωγής των στρατιωτικών ασκήσεων, αλλά και το ζήτημα των αρμοδιοτήτων στο FIR Αθηνών.
Στο επίκεντρο το FIR Αθηνών
Πέρα από τις στρατιωτικές ασκήσεις, βασικό στοιχείο της αντιπαράθεσης είναι η διαφορετική ερμηνεία από τις δύο χώρες των αρμοδιοτήτων που συνδέονται με την έκδοση αεροναυτικών οδηγιών.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να εκδίδει οδηγίες που δεσμεύουν περιοχές εντός της αρμοδιότητας του FIR Αθηνών χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τις ελληνικές αρχές.
Από την πλευρά της, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι περιοχές που περιλαμβάνονται στις δικές της NOTAM βρίσκονται σε διεθνή ύδατα και διεθνή εναέριο χώρο και, με βάση τη δική της θέση, οι σχετικές οδηγίες είναι σε ισχύ.
Έτσι, η διαφωνία αποκτά ευρύτερη διάσταση, καθώς συνδέεται με το ποια πλευρά θεωρεί ότι έχει αρμοδιότητα για την έκδοση και αναγνώριση αεροναυτικών οδηγιών στις συγκεκριμένες περιοχές.
Οι ημερομηνίες των στρατιωτικών δραστηριοτήτων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι δύο πλευρές έχουν προγραμματίσει στρατιωτικές δραστηριότητες σε χρονικά διαστήματα που αλληλοεπικαλύπτονται.
Η ελληνική NOTAM προβλέπει αεροναυτικές δραστηριότητες από τις 12 έως τις 20 Οκτωβρίου, ενώ η τουρκική οδηγία καλύπτει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με τις σχετικές δεσμεύσεις να εκτείνονται μέσα στον Οκτώβριο.
Η χρονική και γεωγραφική επικάλυψη των περιοχών είναι αυτή που έχει προκαλέσει τη νέα ανταλλαγή ανακοινώσεων μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Το Αιγαίο παραμένει στο επίκεντρο
Η νέα αντιπαράθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται ξανά υπό στενή παρακολούθηση, με το Αιγαίο να αποτελεί ένα από τα βασικά πεδία διαφωνίας.
Οι NOTAM δεν αποτελούν από μόνες τους στρατιωτική σύγκρουση. Αφορούν την ενημέρωση της αεροπορικής κυκλοφορίας για συγκεκριμένες δραστηριότητες και περιοχές. Ωστόσο, όταν οι οδηγίες των δύο χωρών αφορούν επικαλυπτόμενες περιοχές και συνοδεύονται από διαφορετικές θέσεις για τη δικαιοδοσία, αποκτούν σημαντική διπλωματική και πολιτική βαρύτητα.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει εάν η ανταλλαγή NOTAM θα παραμείνει σε επίπεδο διοικητικής και διπλωματικής αντιπαράθεσης ή εάν θα υπάρξουν νέες κινήσεις από Αθήνα και Άγκυρα.
Για το Αιγαίο, πάντως, το συγκεκριμένο επεισόδιο επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της στρατιωτικής δραστηριότητας, των αρμοδιοτήτων στο FIR Αθηνών και των διαφορετικών θέσεων που εξακολουθούν να χωρίζουν Ελλάδα και Τουρκία.