Σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και ενδεχόμενων ευθυνών των αρμόδιων προϊσταμένων ανακύπτουν από τη διαχείριση φερτών υλικών σε υδατορέματα της Σάμου, στο πλαίσιο έργων που υλοποιεί η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών.
Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. ΟΕ 14682/13-02-2026 έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας, δεν διατυπώνεται αντίρρηση για τη λήψη σημαντικών ποσοτήτων φερτού υλικού από πολλαπλά ρέματα του νησιού — μεταξύ αυτών το Κερκήτειο, οι Πεταλίδες, τα Πλατανάκια και ο Φουρνιώτης — προκειμένου να χρησιμοποιηθούν σε έργα οδοποιίας.

Ωστόσο, το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο είναι σαφές και περιοριστικό. Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο εξηκοστό όγδοο, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 25 του ν. 5116/2024 (ΦΕΚ Α’ 100/03.07.2024), προβλέπεται ότι:

«Κατά παρέκκλιση του άρθρου 200 του ν. 3463/2006 (Α’ 114), […] επιτρέπεται η απευθείας δωρεάν παραχώρηση […] των φερτών υλικών, τα οποία προκύπτουν κατά τις σχετικές εργασίες καθαρισμού των υδατορεμάτων».

Η διατύπωση της διάταξης δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: τα υλικά πρέπει να προκύπτουν ως αποτέλεσμα αναγκαίων εργασιών καθαρισμού και όχι ως προϊόν οργανωμένης και εκτεταμένης απόληψης.

Υπό το πρίσμα αυτό, η ταυτόχρονη αναφορά σε πολλαπλές θέσεις και σε ιδιαίτερα μεγάλες ποσότητες υλικών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς το εάν οι παρεμβάσεις της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών παραμένουν εντός του πλαισίου του καθαρισμού ή αν στην πράξη προσεγγίζουν δραστηριότητες εκμετάλλευσης αδρανών υλικών, για τις οποίες απαιτείται διαφορετική αδειοδοτική διαδικασία.

Περαιτέρω, η ίδια διάταξη προβλέπει δωρεάν παραχώρηση προς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όχι δημιουργία οικονομικού οφέλους υπέρ του αναδόχου. Εφόσον τα υλικά αυτά αξιοποιούνται χωρίς να αποτυπώνεται η αξία τους στη σύμβαση και χωρίς αντίστοιχη απομείωση του κόστους του έργου, ενδέχεται να προκύπτει ζήτημα αδικαιολόγητης οικονομικής ωφέλειας και ενδεχόμενης ζημίας του Δημοσίου.

Η ευθύνη για την ορθή εφαρμογή της διάταξης, τον καθορισμό του αντικειμένου των εργασιών και την οικονομική διαχείριση των έργων ανήκει στη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και στην ιεραρχία των προϊσταμένων της. Οι τελευταίοι υπέχουν υποχρέωση ελέγχου της νομιμότητας και διασφάλισης ότι οι παρεμβάσεις δεν υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο από τον νόμο πλαίσιο.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί απόκλιση από τις ανωτέρω προϋποθέσεις, ενδέχεται να ανακύπτουν ζητήματα διοικητικής, πειθαρχικής ή και άλλης ευθύνης, ιδίως ως προς την προστασία της δημόσιας περιουσίας και την τήρηση των αρχών της χρηστής διοίκησης.

Το ζήτημα, πλέον, δεν αφορά μόνο την εκτέλεση τεχνικών έργων, αλλά τη συμμόρφωση με συγκεκριμένες και ρητές νομοθετικές προβλέψεις, τις οποίες η αρμόδια υπηρεσία οφείλει να εφαρμόζει απαρέγκλιτα.

Γιάννης Νέγρης