Η διπλωματική κινητικότητα μεταξύ Αθήνας και Καΐρου επαναφέρει στο προσκήνιο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, με το ενδιαφέρον να στρέφεται ανατολικά του 28ου μεσημβρινού. Η προοπτική συνέχισης των διαπραγματεύσεων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς επηρεάζει τις περιφερειακές ισορροπίες και διασταυρώνεται με τις διεκδικήσεις της Τουρκίας και τις εξελίξεις στη Λιβύη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας του 2020, η οποία καθόρισε μέρος των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών. Ενδεχόμενη πρόοδος θα μπορούσε να διαμορφώσει νέα δεδομένα για τις διπλωματικές κινήσεις στην περιοχή, χωρίς να προεξοφλείται προς το παρόν η επίτευξη νέας συμφωνίας.
Στο τραπέζι η συνέχιση των διαπραγματεύσεων
Η επανεκκίνηση των συνομιλιών συνδέεται με την επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι. Οι δύο πλευρές φέρονται να επανέλαβαν την αντίθεσή τους στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Δικαίου της Θάλασσας.
Το επόμενο βήμα αφορά την εξέταση των τεχνικών και διπλωματικών παραμέτρων μιας πιθανής επέκτασης της οριοθέτησης. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τις διαπραγματεύσεις και τους όρους που θα αποδεχθούν οι δύο χώρες.
Ο 28ος μεσημβρινός και οι τουρκικές διεκδικήσεις
Η περιοχή ανατολικά του 28ου μεσημβρινού αποτελεί σημαντικό πεδίο αντιπαράθεσης, καθώς η Τουρκία υποστηρίζει διαφορετική προσέγγιση ως προς την επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων το Καστελόριζο, στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η ελληνική θέση στηρίζεται στα δικαιώματα των νησιών βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Η οριοθέτηση, ωστόσο, απαιτεί διαπραγματεύσεις και συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών, με βάση τις σχετικές νομικές αρχές και τις ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες.
Μια πιθανή επέκταση της συμφωνίας Ελλάδας – Αιγύπτου θα μπορούσε να ενισχύσει τη διμερή συνεργασία και να επηρεάσει τις διπλωματικές ισορροπίες στην περιοχή.
Η Λιβύη στο επίκεντρο του γεωπολιτικού ανταγωνισμού
Οι εξελίξεις συνδέονται άμεσα και με τη Λιβύη, όπου η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει την επιρροή της, ενώ η Αίγυπτος παρακολουθεί στενά τις κινήσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τα συμφέροντά της.
Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο παραμένει σημείο έντονης διαφωνίας με την Ελλάδα, η οποία αμφισβητεί τη συμβατότητά του με τα δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Για την Αθήνα, η διατήρηση στενών σχέσεων με το Κάιρο αποτελεί σημαντικό στοιχείο της περιφερειακής διπλωματίας. Για την Αίγυπτο, η διαχείριση των σχέσεων τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Τουρκία συνδέεται με ευρύτερες στρατηγικές και οικονομικές επιδιώξεις.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η νέα διπλωματική κινητικότητα θα οδηγήσει σε συγκεκριμένη συμφωνία ή εάν οι διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες θα εξακολουθήσουν να περιορίζουν τα περιθώρια συνεννόησης. Σε κάθε περίπτωση, η πορεία των συνομιλιών αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.