.
.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση «φρενάρει» τον σχεδιασμό της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Σάμου – Δεν υπάρχει ακόμη περιβαλλοντική άδεια για την απόληψη αδρανών από τα ρέματα
Μια υπόθεση που μέχρι σήμερα παρουσιάζεται κυρίως ως τεχνική λεπτομέρεια ενός μεγάλου οδικού έργου αποκτά πλέον σαφώς διαφορετική διάσταση.
Τα επίσημα έγγραφα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου αποκαλύπτουν ότι ο σχεδιασμός για την απόληψη αδρανών υλικών από τις κοίτες υδατορεμάτων της Σάμου προσέκρουσε σε σοβαρές περιβαλλοντικές και αδειοδοτικές εκκρεμότητες.
Και το πλέον κρίσιμο στοιχείο είναι αυτό: μέχρι τις 26 Αυγούστου 2026 δεν είχε εκδοθεί ούτε Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ούτε έγγραφο απαλλαγής από την περιβαλλοντική αδειοδότηση για την απόληψη των αδρανών και την κατασκευή και λειτουργία του εργοταξίου.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που γεννά εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάστηκε και υποβλήθηκε ο σχετικός φάκελος από τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου.
Γιατί η αρμόδια περιβαλλοντική υπηρεσία δεν τον θεώρησε πλήρη.
Και όχι μόνο αυτό.
Έκρινε ότι η απόληψη υλικών από τις κοίτες των υδατορεμάτων δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως απλή «διαφοροποίηση μικρής κλίμακας».
Ο φάκελος δεν ήταν πλήρης
Το έγγραφο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης με ημερομηνία 26 Μαΐου 2026 είναι αποκαλυπτικό.
Η υπηρεσία απαντά στη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Σάμου μετά την κατάθεση φακέλου που αφορούσε, μεταξύ άλλων, τη χωροθέτηση και λειτουργία εργοταξίου με μονάδα σκυροδέματος και την απόληψη αδρανών υλικών από τις κοίτες υδατορεμάτων.
Η ετυμηγορία της αρμόδιας υπηρεσίας είναι σαφής:
Ο φάκελος δεν κρίνεται πλήρης.
Ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να προωθηθεί για κοινοποίηση στους αρμόδιους φορείς.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μια απλή εκκρεμότητα που αφορά κάποιο συμπληρωματικό σχέδιο ή ένα τυπικό δικαιολογητικό.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ζητά μια μακρά σειρά ουσιαστικών στοιχείων, τα οποία κρίθηκαν αναγκαία προκειμένου να αξιολογηθεί η νομιμότητα και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σχεδιασμού.Το «μικρής κλίμακας» δεν πέρασε
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της υπόθεσης.
Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων είχε καταθέσει φάκελο «Διαφοροποίησης Μικρής Κλίμακας» για την απόληψη αδρανών υλικών από τις κοίτες των υδατορεμάτων.
Η αρμόδια περιβαλλοντική υπηρεσία, όμως, ήταν κατηγορηματική:
η συγκεκριμένη απόληψη δεν εμπίπτει στις διαφοροποιήσεις μικρής κλίμακας.
Όπως αναφέρει στο έγγραφό της, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις ως αυτοτελή έργα υπόκεινται σε περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν μπορούσε να κλείσει με μια απλή διαδικαστική διευθέτηση.
Χρειαζόταν κανονική περιβαλλοντική αξιολόγηση.
Και αυτή, μέχρι τις 26 Αυγούστου, δεν είχε ολοκληρωθεί.
37.000 κυβικά από τέσσερα ρέματα
Το μέγεθος της υπόθεσης κάνει τα παραπάνω ακόμη πιο σοβαρά.
Στο νεότερο έγγραφο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης γίνεται ρητή αναφορά σε δημοσιογραφικό ερώτημα σχετικά με την απόληψη 37.000 κυβικών μέτρων υλικού από τέσσερα ρέματα της Σάμου.
Μιλάμε δηλαδή για μια σημαντική ποσότητα υλικού και για παρεμβάσεις σε υδατορέματα, σε ένα νησί όπου η διαχείριση των υδάτων και οι πλημμυρικοί κίνδυνοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον ζήτημα.
Κι όμως, όταν η αρμόδια υπηρεσία εξέτασε τον φάκελο, ζήτησε να παρουσιαστούν με ακρίβεια:
οι ποσότητες απόληψης από κάθε υδατόρεμα,
η κοκκομετρία των υλικών,
η μορφολογία της κάθε κοίτης,
οι οριογραμμές και οι γραμμές πλημμύρας,
η αρχική και η τελική μορφή της κοίτης,
οι εκτάσεις απόληψης,
οι οικισμοί που βρίσκονται πλησίον των ρεμάτων,
η λεκάνη απορροής,
καθώς και τυχόν απαιτούμενα έργα διευθέτησης.
Το ερώτημα είναι αυτονόητο:
Αν όλα αυτά ήταν απαραίτητα για να αξιολογηθεί περιβαλλοντικά η παρέμβαση, γιατί δεν υπήρχαν εξαρχής στον φάκελο;
Και το εργοτάξιο προκαλεί ερωτήματα
Τα προβλήματα, όμως, δεν σταματούν στα ρέματα.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις αεροφωτογραφίες που προσκομίστηκαν, στο γήπεδο όπου προβλεπόταν να εγκατασταθεί το εργοτάξιο φαίνεται να υπάρχει υφιστάμενη δραστηριότητα.
Γι' αυτό ζητά πρόσφατες φωτογραφίες, πιθανή ΑΕΠΟ και υπεύθυνες δηλώσεις σχετικά με την υφιστάμενη δραστηριότητα.
Το ζήτημα δεν είναι καθόλου αμελητέο.
Η ίδια υπηρεσία επισημαίνει ότι στην περίπτωση δραστηριότητας που εγκαταστάθηκε και λειτουργούσε χωρίς περιβαλλοντικούς όρους μετά την έναρξη ισχύος του Ν. 4014/2011, δεν είναι δυνατή η αδειοδότησή της, εκτός εάν σήμερα δεν υφίσταται πλέον.
Επομένως, πριν ακόμη φτάσουμε στην απόληψη των υλικών, υπάρχουν ερωτήματα που αφορούν και τον ίδιο τον χώρο εγκατάστασης του εργοταξίου.
Από πού θα έρθει το νερό; Πού θα πάνε τα νερά πλύσης;
Η εικόνα των ελλείψεων γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική αν δει κανείς τον κατάλογο των συμπληρωματικών στοιχείων που ζήτησε η Αποκεντρωμένη.
Η υπηρεσία ζητά να αποσαφηνιστεί από πού θα προμηθεύεται νερό το εργοτάξιο και η μονάδα σκυροδέματος.
Ζητά να αποτυπωθεί πώς θα γίνεται η διαχείριση των νερών πλύσης.
Ζητά να αποτυπωθούν οι θέσεις της κινητής μονάδας σκυροδέματος και των σωρών υλικών.
Ζητά στοιχεία για τη χρήση γης, την πρόσβαση στο γήπεδο, τη δασική κατάσταση και μια σειρά ακόμη τεχνικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων.
Όλα αυτά δεν συνθέτουν την εικόνα ενός φακέλου που απλώς «χρειάζεται λίγη δουλειά».
Συνθέτουν την εικόνα ενός σχεδιασμού που, σύμφωνα με την ίδια την αρμόδια υπηρεσία, χρειάζεται ουσιαστική συμπλήρωση πριν μπορέσει να προχωρήσει η περιβαλλοντική διαδικασία.
Και σήμερα; Καμία περιβαλλοντική έγκριση
Το δεύτερο έγγραφο, με ημερομηνία 26 Αυγούστου 2026, έρχεται να κλείσει προσωρινά τον κύκλο των ερωτημάτων.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση δηλώνει ρητά ότι δεν έχει εκδώσει ΑΕΠΟ ούτε έγγραφο απαλλαγής από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης για την κατασκευή και λειτουργία του εργοταξίου και για την απόληψη αδρανών από τις κοίτες των υδατορεμάτων.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι η πορεία του φακέλου θα κριθεί από τα συμπληρωματικά στοιχεία που έχουν ζητηθεί.
Άρα, μέχρι σήμερα, η υπόθεση δεν έχει λάβει το περιβαλλοντικό «πράσινο φως».
Οι Τεχνικές Υπηρεσίες οφείλουν απαντήσεις
Κανείς δεν αμφισβητεί την ανάγκη να ολοκληρωθεί ένα κρίσιμο οδικό έργο.
Κανείς όμως δεν μπορεί να θεωρεί λεπτομέρεια την περιβαλλοντική αδειοδότηση όταν πρόκειται για παρεμβάσεις σε κοίτες υδατορεμάτων και για απόληψη δεκάδων χιλιάδων κυβικών μέτρων υλικού.
Και ακριβώς επειδή πρόκειται για δημόσιο έργο, οι πολίτες της Σάμου δικαιούνται καθαρές απαντήσεις.
Πώς υπολογίστηκαν τα 37.000 κυβικά;
Πόσα κυβικά προβλέπονται ανά ρέμα;
Γιατί κατατέθηκε η απόληψη ως «διαφοροποίηση μικρής κλίμακας», όταν η αρμόδια υπηρεσία έκρινε ότι δεν εμπίπτει σε αυτή τη διαδικασία;
Γιατί ο φάκελος δεν ήταν πλήρης;
Ποια ήταν η υφιστάμενη δραστηριότητα στο γήπεδο του εργοταξίου που εντοπίστηκε στις αεροφωτογραφίες;
Έχουν πλέον κατατεθεί όλα τα συμπληρωματικά στοιχεία που ζητήθηκαν;
Και, πάνω απ' όλα:
Ποιος μπορεί σήμερα να διαβεβαιώσει τους πολίτες ότι μια παρέμβαση τέτοιας κλίμακας στα ρέματα της Σάμου έχει πλήρως τεκμηριωμένες και περιβαλλοντικά ασφαλείς προϋποθέσεις, όταν η αρμόδια υπηρεσία λέει ότι ο φάκελος δεν ήταν επαρκής και ότι μέχρι τις 26 Αυγούστου δεν είχε εκδοθεί περιβαλλοντική έγκριση;
Η διαφάνεια δεν είναι εμπόδιο στο έργο
Το θέμα δεν είναι να σταματήσει ένα έργο.
Το θέμα είναι να μη βαφτίζεται «μικρής κλίμακας» κάτι που η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή χαρακτηρίζει διαφορετικά.
Το θέμα είναι να μην παρουσιάζεται ως τελειωμένη μια διαδικασία που, σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα, βρίσκεται ακόμη σε στάδιο συμπλήρωσης και αξιολόγησης.
Και το θέμα είναι, κυρίως, να μην ζητείται από τους πολίτες να εμπιστευθούν διαβεβαιώσεις όταν υπάρχουν επίσημα έγγραφα που γεννούν συγκεκριμένα και σοβαρά ερωτήματα.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση έκανε αυτό που όφειλε: έλεγξε τον φάκελο, εντόπισε ελλείψεις και ζήτησε στοιχεία.
Τώρα είναι η σειρά της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Σάμου να δώσει τις απαντήσεις.
Γιατί τα 37.000 κυβικά δεν είναι απλώς ένας αριθμός.
Είναι τα ρέματα της Σάμου.
Και σε αυτά, η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει τι ακριβώς σχεδιάζεται, πώς θα γίνει και με ποια περιβαλλοντική τεκμηρίωση.
Ιωάννης Μ.Νέγρης