Το αφήγημα περί «ικανοποιητικής πορείας» του ΕΣΠΑ στο Βόρειο Αιγαίο δεν καταρρέει μόνο από την ψυχρή ανάγνωση των αριθμών. Καταρρέει πρωτίστως από τα ίδια τα λόγια του Περιφερειάρχη.

Στις 19 Ιανουαρίου 2026, ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης, απευθυνόμενος δημόσια στους Δημάρχους των νησιών, ζήτησε επείγουσα επιτάχυνση των διαδικασιών για να προχωρήσουν οι συμβασιοποιήσεις και να απορροφηθούν τα κονδύλια του ΕΣΠΑ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:

«Ζήτησα από όλους να επιταχύνουν τις διαδικασίες ώστε να συμβασιοποιήσουν έργα και να απορροφήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα. Έχουμε ανοίξει πολλά προγράμματα τα οποία περιμένουμε από τους Δήμους να τα εκμεταλλευτούν».

Η δήλωση αυτή δεν είναι ουδέτερη. Είναι έμμεση αλλά σαφής παραδοχή αποτυχίας. Κανείς δεν καλεί σε αγώνα δρόμου όταν το πρόγραμμα «τρέχει» κανονικά. Κανείς δεν ζητά πανικόβλητα επιτάχυνση όταν οι δείκτες είναι ικανοποιητικοί.

Και πράγματι, λίγες μόλις ημέρες αργότερα, τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσαν πλήρως αυτό που ο ίδιος είχε ήδη προαναγγείλει.

Τα επίσημα στοιχεία που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση

Με ημερομηνία αναφοράς 26 Ιανουαρίου 2026, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου εμφανίζεται:

10η θέση πανελλαδικά ανάμεσα σε 13 Περιφέρειες

36% συμβασιοποιήσεις έργων (ο χαμηλότερος κρίσιμος δείκτης υλοποίησης)

77% εντάξεις έργων

78% προσκλήσεις

Με απλά λόγια:
υπάρχουν προσκλήσεις, υπάρχουν εντάξεις, δεν υπάρχουν έργα στο έδαφος.

Την ίδια στιγμή:

η Αττική κινείται στο 62% συμβάσεων,

η Δυτική Μακεδονία στο 60%,

η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στο 58%,

ακόμη και Περιφέρειες με σοβαρά γεωγραφικά και διοικητικά προβλήματα ξεπερνούν το 40–50%.

Το Βόρειο Αιγαίο μένει καθηλωμένο στο 36%.
Δύο χρόνια πριν τη λήξη του ΕΣΠΑ.

Η χρονική σύμπτωση που «καίει»

Η αλληλουχία των γεγονότων είναι απολύτως αποκαλυπτική:

19 Ιανουαρίου 2026: ο Περιφερειάρχης ζητά δημόσια να επιταχυνθούν οι συμβασιοποιήσεις.

26 Ιανουαρίου 2026: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει το Βόρειο Αιγαίο στις τελευταίες θέσεις της χώρας.

Δεν πρόκειται για σύμπτωση.
Πρόκειται για προαναγγελία μιας αρνητικής κατάταξης που ήταν ήδη γνωστή στην Περιφερειακή Αρχή.

Αντί για ανάληψη πολιτικής ευθύνης, επιλέχθηκε η μετακύλιση της πίεσης προς τους Δήμους. Όμως οι συμβασιοποιήσεις των Περιφερειακών Προγραμμάτων δεν είναι αρμοδιότητα των Δήμων. Είναι ευθύνη της Περιφέρειας και της διοίκησής της.

Τελικό συμπέρασμα 

Όταν ένας Περιφερειάρχης:

ζητά τον Ιανουάριο του 2026 «να τρέξουν όλοι» για το ΕΣΠΑ,

διοικεί μια Περιφέρεια που βρίσκεται στην 10η θέση πανελλαδικά,

και έχει μόλις 36% συμβασιοποιημένα έργα,

τότε δεν μιλάμε για ατυχία ή συγκυρία.
Μιλάμε για πολιτική αποτυχία με αποδείξεις και ημερομηνία.

Η δήλωση της 19ης Ιανουαρίου 2026 δεν είναι δικαιολογία.
Είναι ομολογία αδυναμίας — και οι αριθμοί που ακολούθησαν την καθιστούν αδιαμφισβήτητη.

Γιάννης Νέγρης