Σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους, έντονων διακυμάνσεων στις τιμές, κλιματικής αστάθειας και αβεβαιότητας γύρω από τις αγροτικές ενισχύσεις, η επιλογή της καλλιέργειας δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο στις τιμές της προηγούμενης χρονιάς.

Ο πρόεδρος του ΘΕΣγη, Παναγιώτης Καλφούντζος, μιλώντας στο onlarissa.gr, αναλύει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η συμβολαιακή γεωργία στη νέα πραγματικότητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ο παραγωγός να γνωρίζει πριν από τη σπορά το κόστος, τις απαιτήσεις της αγοράς, τις ποιοτικές προδιαγραφές και τις δυνατότητες διάθεσης της παραγωγής.

Όπως επισημαίνει, στον ΘΕΣγη περισσότερο από το 95% των προϊόντων που διαχειρίζεται εντάσσεται πλέον σε μοντέλο συμβολαιακής γεωργίας, ενώ στα επόμενα βήματα περιλαμβάνεται και η συμβολαιακή για το τριφύλλι.

«Πόσο εύκολη είναι σήμερα η απόφαση για το τι θα καλλιεργήσει ο παραγωγός;»

«Κάθε άλλο παρά εύκολη. Ο παραγωγός καλείται να αποφασίσει μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, οι καιρικές συνθήκες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες και οι τιμές των αγροτικών προϊόντων μπορούν να μεταβληθούν σημαντικά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Πρέπει σίγουρα να ξεφύγουμε από το παλιό μοντέλο, όπου η επιλογή της καλλιέργειας βασιζόταν, ως επί το πλείστον, στο ύψος των τιμών που επικρατούσαν την προηγούμενη χρονιά, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός για τη διάθεση της παραγωγής.

Βλέπουμε σήμερα τις συνέπειες αυτής της λογικής, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα όσπρια που παραμένουν αδιάθετα στις αποθήκες των παραγωγών.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο “τι μπορώ να καλλιεργήσω;”. Η επιλογή της καλλιέργειας θα πρέπει να συνδεθεί με τα δεδομένα της αγοράς, τις παραγωγικές δυνατότητες κάθε περιοχής και εκμετάλλευσης, αλλά και τις μελλοντικές προοπτικές».

«Ποια μπορεί να είναι η συμβολή της συμβολαιακής γεωργίας;»

«Για εμάς, η συμβολαιακή γεωργία δεν είναι απλώς μια εμπορική συμφωνία αγοράς ενός προϊόντος σε μια συγκεκριμένη τιμή, αλλά ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια του παραγωγού.

Η ουσία βρίσκεται στο να ξεκινά ο σχεδιασμός πριν ακόμη μπει ο σπόρος στο χωράφι. Να γνωρίζουμε τι χρειάζεται η αγορά, ποιες ποσότητες μπορούν να απορροφηθούν, ποιες ποιοτικές προδιαγραφές απαιτούνται και πώς μπορούμε να οργανώσουμε την παραγωγή ώστε να ανταποκρίνεται σε αυτές τις απαιτήσεις.

Για τον ΘΕΣγη, η συμβολαιακή γεωργία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας οργάνωσης της παραγωγής και δημιουργίας μεγαλύτερης αξίας για τον παραγωγό».

«Τι σημαίνει στην πράξη η συμβολαιακή γεωργία για τον παραγωγό;»

«Ο ΘΕΣγη έχει επιλέξει στρατηγικά να επεκτείνει το μοντέλο της συμβολαιακής γεωργίας και σήμερα αυτό αφορά πάνω από το 95% των προϊόντων που διαχειρίζεται.

Η συμβουλευτική ξεκινά πριν από την καλλιέργεια. Εξετάζουμε την κατάλληλη ποικιλία, την καταλληλότητα του εδάφους μέσα από εδαφολογικές αναλύσεις, το κόστος της καλλιέργειας ανά περιοχή, όπως άρδευση και ενοίκια, τα οποία αποτελούν τα βασικότερα αγροτικά έξοδα, αλλά και το μέγεθος της εκμετάλλευσης, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν οικονομίες κλίμακας.

Στην ουσία, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε για τον παραγωγό ένα επιχειρηματικό πλάνο βιωσιμότητας της καλλιέργειας, ώστε οι αποφάσεις του να βασίζονται σε μετρήσιμα δεδομένα και όχι αποκλειστικά στην εμπειρία του».

«Σε ποια προϊόντα εφαρμόζεται σήμερα και ποια είναι τα επόμενα βήματα;»

«Σήμερα εφαρμόζουμε συμβολαιακή γεωργία στα δημητριακά, δηλαδή σιτάρι, κριθάρι και καλαμπόκι, στη ρίγανη και στα ενεργειακά φυτά, ενώ μέσα στον Οκτώβριο θα ανακοινώσουμε τη νέα συμβολαιακή για το τριφύλλι.

Στόχος μας είναι να προσφέρουμε στον παραγωγό ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας, που περιλαμβάνει ελάχιστη εγγυημένη τιμή, εξασφαλισμένη διάθεση, έγκαιρη πληρωμή της παραγωγής, αλλά και τεχνική υποστήριξη που μπορεί να συμβάλει στην αύξηση των αποδόσεων και στη μείωση του κόστους.

Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στο τριφύλλι, καθώς θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα προϊόν με συγκεκριμένη ταυτότητα και σαφή ποιοτικά χαρακτηριστικά, ώστε οι πελάτες μας να γνωρίζουν τις ποιοτικές προδιαγραφές του προϊόντος που προμηθεύονται».

«Ποιες προοπτικές υπάρχουν για τη ρίγανη στη Θεσσαλία;»

«Στη ρίγανη βλέπουμε σημαντικές προοπτικές για τη Θεσσαλία, αλλά θεωρούμε ότι η ανάπτυξη της καλλιέργειας πρέπει να γίνει με σχέδιο και σε σύνδεση με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.

Η αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων χρειάζεται προσεκτική διαχείριση, ώστε να διατηρηθεί η ποιότητα και να αποφευχθεί η δημιουργία πλεονάζουσας προσφοράς που δεν μπορεί να απορροφήσει ομαλά η αγορά.

Η προοπτική αυτή μπορεί να αποτελέσει τη βάση και για το επόμενο βήμα: τη μεταποίηση, τη δημιουργία προϊόντων μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας και την περαιτέρω ανάπτυξη των εξαγωγών.

Δεν αρκεί να αυξάνουμε τις εκτάσεις. Πρέπει παράλληλα να αναπτύσσουμε και την αγορά που θα απορροφήσει την παραγωγή. Οι απαιτήσεις της αγοράς, τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα, δεν είναι απεριόριστες».

«Πώς επηρεάζουν οι εξελίξεις στις επιδοτήσεις την επιλογή των καλλιεργειών;»

«Δεν θα ήθελα να σχολιάσω την τροπή που έχει λάβει σήμερα η κατανομή των πληρωμών. Αυτό είναι ένα θέμα που αφορά τους αρμόδιους φορείς και τελικά θα κριθεί από τον ίδιο τον αγροτικό κόσμο.

Έχουν γίνει σοβαρά και, κατά την άποψή μου, κρίσιμα λάθη, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν αποδοθεί οι αντίστοιχες ευθύνες, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των παραγωγών να περιμένει ακόμη τις πληρωμές του.

Χρειαζόμαστε μια συνεκτική και μακροπρόθεσμη Εθνική Αγροτική Πολιτική. Ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει εγκαίρως τους βασικούς στόχους κάθε νέας ΚΑΠ και τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή του, ώστε να μπορεί να σχεδιάσει με ασφάλεια την παραγωγική του δραστηριότητα.

Δεν μπορούμε να ζητάμε από τον παραγωγό να σχεδιάζει και να επενδύει μακροπρόθεσμα, όταν το θεσμικό και οικονομικό περιβάλλον παραμένει διαρκώς ασταθές».

«Τι σημαίνει τελικά η συμβολαιακή γεωργία για τον ΘΕΣγη;»

«Για τον ΘΕΣγη σημαίνει περισσότερη οργάνωση, καλύτερος σχεδιασμός και μεγαλύτερη αξία για τον παραγωγό.

Ο παραγωγός σήμερα οφείλει να μετράει με ακρίβεια το κόστος παραγωγής και τι του αποφέρει κάθε ευρώ που επενδύει, να έχει εικόνα των ταμειακών του ροών και να ξέρει μέχρι πού μπορεί να φτάσει επενδυτικά χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσής του.

Ο ρόλος ενός σύγχρονου συνεταιρισμού δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη συγκέντρωση και την εμπορία των προϊόντων. Πρέπει να μπορεί να διαβάζει την αγορά, να αξιοποιεί γνώσεις και δεδομένα, να εισάγει τεχνογνωσία και όλα αυτά να τα μετουσιώνει σε πρακτικές αποφάσεις και πραγματικό όφελος για τα μέλη του.

Ο σκοπός που θέλουμε να υπηρετεί ο ΘΕΣγη μέσα από τη συμβολαιακή γεωργία είναι να βοηθά τον παραγωγό να μετατρέψει την παραγωγική του δραστηριότητα σε μια οργανωμένη και τεκμηριωμένη επιχειρηματική επιλογή.

Έχουμε ακόμη δρόμο μπροστά μας, όμως πιστεύουμε ότι έχουμε θέσει τις σωστές βάσεις».

Σύνταξη: Αντώνης Νιανιάς
Πηγή: onlarissa.gr