Έντονο προβληματισμό προκαλούν στους επαγγελματίες αλιείς της Λέσβου οι κυβερνητικές ανακοινώσεις για την ενίσχυση του αλιευτικού πετρελαίου, καθώς, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο των αλιέων μέσης αλιείας του νησιού, Στρατή Καραντώνη, τα μέτρα δεν απαντούν στις σημερινές οικονομικές πιέσεις του κλάδου.
Η ενίσχυση αυξάνεται αναδρομικά για συγκεκριμένες περιόδους του 2026, όμως οι αλιείς επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα παραμένει: το κόστος λειτουργίας των σκαφών συνεχίζει να είναι υψηλό, ενώ οι τρέχουσες ανάγκες των επιχειρήσεων δεν καλύπτονται από τις ανακοινώσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα.
Αναδρομική η αύξηση της επιδότησης
Με βάση τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, η επιδότηση για το αλιευτικό πετρέλαιο αυξάνεται από 16 σε 32 λεπτά ανά λίτρο για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο 2026. Για την περίοδο από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο, η ενίσχυση διαμορφώνεται στα 24 λεπτά από 12 λεπτά ανά λίτρο.
Παράλληλα, έχει γίνει γνωστό ότι εξετάζεται η αξιοποίηση πρόσθετων πόρων για τους επόμενους μήνες.
Ο Στρατής Καραντώνης υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά χρονικά διαστήματα κατά τα οποία τα αλιευτικά είχαν ήδη δραστηριοποιηθεί και δεν συνιστά λύση για το αυξημένο κόστος της τρέχουσας περιόδου.
«Για αυτή την περίοδο δεν έχει ανακοινωθεί κάτι», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι οι επαγγελματίες περιμένουν να δουν εάν θα υπάρξει νέα παρέμβαση από τον Οκτώβριο και μετά.
Οι υποχρεώσεις συνεχίζονται και με τα σκάφη δεμένα
Το οικονομικό βάρος, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο των αλιέων, δεν περιορίζεται στην κατανάλωση καυσίμων. Τα σκάφη μέσης αλιείας απασχολούν συνήθως σημαντικό αριθμό εργαζομένων, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές, οι μισθοί και οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές συνεχίζουν να συσσωρεύονται ακόμη και κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Στο κόστος προστίθενται οι δαπάνες για καύσιμα, μηχανικούς, επισκευές και συντηρήσεις, καθώς και οι απαιτήσεις που συνδέονται με τη διατήρηση των σκαφών σε λειτουργική και αξιόπλοη κατάσταση.
Για τους αλιείς, επομένως, η παραμονή των σκαφών στα λιμάνια δεν σημαίνει ότι σταματούν οι οικονομικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Η πρόταση της Λέσβου για τις κινητοποιήσεις
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι αλιείς της Λέσβου έχουν προτείνει προς την Ομοσπονδία να εξεταστεί προσωρινή αναστολή της απεργίας, προκειμένου τα σκάφη να επιστρέψουν στη δραστηριότητά τους και να δημιουργηθεί εισόδημα για την κάλυψη των τρεχουσών υποχρεώσεων.
Η πρόταση προβλέπει νέα αξιολόγηση της κατάστασης στις 15 Δεκεμβρίου. Τότε θα μπορούσε να ληφθεί εκ νέου απόφαση για τη συνέχιση ή την αλλαγή της μορφής των κινητοποιήσεων.
Το ζήτημα, όπως το περιγράφει ο εκπρόσωπος των αλιέων, βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πιέσεις: από τη μία η ανάγκη για μέτρα που θα περιορίσουν το λειτουργικό κόστος και από την άλλη η ανάγκη των επιχειρήσεων να συνεχίσουν να παράγουν έσοδα ώστε να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Ενστάσεις και για τον εκσυγχρονισμό των σκαφών
Οι αλιείς εκφράζουν επιφυλάξεις και για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του στόλου, συνολικού προϋπολογισμού 16 εκατ. ευρώ.
Ο Στρατής Καραντώνης υποστηρίζει ότι οι προβλέψεις του προγράμματος δεν επιτρέπουν παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγική δυνατότητα των σκαφών. Κατά την άποψή του, η χρηματοδότηση κατευθύνεται σε βοηθητικές υποδομές και δαπάνες, χωρίς να αντιμετωπίζεται το ζήτημα της παραγωγικής δραστηριότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στις ενισχύσεις που έχουν δοθεί για ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία από προστατευόμενα θαλάσσια είδη, καθώς και στα μέτρα που εφαρμόστηκαν για τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το 2024 και το 2025 καταβλήθηκαν συνολικά 41 εκατ. ευρώ σε περίπου 9.500 επαγγελματίες αλιείς για ζημιές της περιόδου 2022-2024. Επιπλέον, το 2022 είχαν διατεθεί 25 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους και της απώλειας εισοδήματος που συνδέθηκαν με την ενεργειακή κρίση μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι αλιείς της Λέσβου υποστηρίζουν ότι οι συγκεκριμένες ενισχύσεις αφορούν ειδικές κατηγορίες ζημιών ή έκτακτες συνθήκες και δεν αντικαθιστούν μια σταθερή λύση για το σημερινό λειτουργικό κόστος.
Περιορισμένα περιθώρια για αυξήσεις στις τιμές
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η δυνατότητα μετακύλισης του αυξημένου κόστους στην τελική τιμή του ψαριού.
Ο Στρατής Καραντώνης επισημαίνει ότι οι επαγγελματίες αλιείς δεν μπορούν εύκολα να αυξήσουν τις τιμές, καθώς κάτι τέτοιο θα επιβάρυνε περαιτέρω τους καταναλωτές. Ιδιαίτερα σε μια νησιωτική περιοχή όπως η Λέσβος, το αυξημένο κόστος ζωής περιορίζει, σύμφωνα με τον ίδιο, τα περιθώρια για μεγαλύτερες τιμές στην αγορά.
Η συζήτηση για το αλιευτικό πετρέλαιο, επομένως, συνδέεται πλέον με ένα ευρύτερο ζήτημα βιωσιμότητας των επαγγελματικών αλιευτικών επιχειρήσεων.
Οι αλιείς αναμένουν την απόφαση της Ομοσπονδίας για την πορεία των κινητοποιήσεων, ενώ η πρόταση από τη Λέσβο προβλέπει επιστροφή των σκαφώ