Ο αφθώδης πυρετός που χτύπησε τη Λέσβο δεν είναι ένα απομονωμένο τοπικό επεισόδιο όπως  έχει παρουσιαστεί έως τώρα. Είναι κομμάτι μιας ευρύτερης διεθνούς αναζωπύρωσης, η οποία απλώνεται από την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Ασία και την Αφρική, με διαφορετικούς τύπους του ιού και με διαφορετικές κρατικές απαντήσεις. Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: ο κόσμος δεν πολεμά τον αφθώδη με έναν μόνο τρόπο. Άλλες χώρες προχωρούν σε μαζικές θανατώσεις, άλλες επενδύουν σε εμβολιασμό, άλλες εφαρμόζουν μικτό μοντέλο με καραντίνες, έλεγχο μετακινήσεων, επιτήρηση, εργαστηριακή εγρήγορση και στοχευμένη ανοσοποίηση.

Η πιο πρόσφατη παγκόσμια αποτίμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH – Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων) δείχνει ότι το 2025 ο αφθώδης πυρετός καταγράφηκε σε Αφρική, Ασία και Ευρώπη, με τον τύπο Ο να είναι ο πιο διαδεδομένος, καθώς αντιστοιχούσε περίπου στο 70% των αναφερόμενων εστιών. Το ίδιο κείμενο επισημαίνει και κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό: ο τύπος SAT1 ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά σε Αζερμπαϊτζάν, Αίγυπτο, Ιράκ και Κουβέιτ, δηλαδή έξω από το ιστορικό γεωγραφικό του εύρος. Με απλά λόγια, ο ιός δεν ταξιδεύει πια μέσα σε “παραδοσιακά όρια”. Αλλάζει χάρτη.

Η ίδια παγκόσμια έκθεση δείχνει και το μέγεθος της γεωγραφικής πίεσης. Στην Αφρική ο αφθώδης ήταν το 2025 η πρώτη νόσος σε αριθμό εστιών μεταξύ των ασθενειών που δηλώθηκαν στο διεθνές σύστημα, με 685 εστίες σε 11 χώρες. Στην Ασία και τον Ειρηνικό καταγράφηκαν 1.650 εστίες σε 7 χώρες, ενώ στη Μέση Ανατολή ο αφθώδης ήταν με διαφορά η πιο συχνά δηλούμενη νόσος.

Αυτή η εικόνα πρέπει να αποτελέσει τροφή για σκέψη και να δούμε γιατί η υπόθεση της Λέσβου δεν πρέπει να διαβαστεί μόνο ως ελληνική ή νησιωτική κρίση, αλλά ως μέρος μιας περιφερειακής και διεθνούς εξάπλωσης του ιού.

Η Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO – Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας) στην ταχεία εκτίμηση κινδύνου για τον τύπο αφθώδη SAT1 είναι ακόμη πιο σαφής. Αναφέρει ότι η επιδημία SAT1 που καταγράφηκε αρχικά στο Ιράκ τον Μάρτιο του 2025 επεκτάθηκε στη συνέχεια, με αναφορές από Αζερμπαϊτζάν, σταθμό καραντίνας στο Μπαχρέιν, Κύπρο, Αίγυπτο, Ιράν, Ισραήλ, Κουβέιτ, Λίβανο και Τουρκία, ενώ η Ελλάδα (περίπτωση Λέσβου)  περιλαμβάνεται στις χώρες που αξιολογούνται ως εκτεθειμένες στον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς.

Ο ίδιος ο WOAH, σε κάλεσμα που δημοσίευσε στις 15 Απριλίου 2026, ζήτησε από τα κράτη να επικαιροποιήσουν τις εθνικές και περιφερειακές εκτιμήσεις κινδύνου, να λάβουν αναλογικά μέτρα βασισμένα στην επιστήμη και να ενισχύσουν τόσο την κλινική επιτήρηση όσο και τη διαγνωστική ικανότητα, ιδίως σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Το διεθνές μήνυμα ειναι : επιτήρηση, ταχύτητα και σφιχτή αντίδραση.

Εδώ όμως αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι: πώς αντιδρούν τα κράτη. Γιατί οι χώρες δεν απαντούν όλες με το ίδιο εργαλείο.  Μια έρευνα που αξίζει να ληφθεί υπόψιν σε αυτή την κρίσιμη κατάσταση που βιώνει η Λέσβος. Ας δούμε το θέμα αναλυτικά με βάση την έρευνα που έχουμε κάνει. Ο ίδιος ο WOAH εξηγεί ότι η στρατηγική ελέγχου του αφθώδους διαφέρει από χώρα σε χώρα και εξαρτάται από την επιδημιολογική εικόνα. Ως γενικά μέτρα αναφέρει τον έλεγχο πρόσβασης ανθρώπων και εξοπλισμού στις μονάδες, τον έλεγχο εισόδου νέων ζώων, την καθαριότητα και απολύμανση, την έγκαιρη δήλωση ύποπτων περιστατικών, αλλά και, όταν χρειάζεται, την θανάτωση όλων των μολυσμένων, αναρρωμένων και ευπαθών ζώων επαφής, μαζί με ασφαλή καταστροφή σφαγίων και προϊόντων.

Η Γερμανία είναι το πιο καθαρό παράδειγμα του σκληρού ευρωπαϊκού μοντέλου εκρίζωσης. Στην παρουσίαση που έγινε στο πλαίσιο της περιφερειακής τεχνικής ανταλλαγής του WOAH για την Ευρώπη, καταγράφεται ότι η εστία του 2025 εξαλείφθηκε, ότι δεν υπήρξε διασπορά σε άλλες εγκαταστάσεις, άλλες περιοχές ή άλλα κράτη μέλη, ότι λήφθηκε υπόψη και ο ρόλος της άγριας ζωής στην επιτήρηση, ότι εγκρίθηκε ζώνη εγκλωβισμού στις 12 Μαρτίου 2025 και ότι αποκαταστάθηκε το καθεστώς απαλλαγής χωρίς εμβολιασμό για το υπόλοιπο της χώρας. Με απλά λόγια, η Γερμανία κινήθηκε με άμεση εκρίζωση, στενό γεωγραφικό κλείδωμα της εστίας και επιθετική επιτήρηση γύρω από αυτήν.

Η Ουγγαρία και η Σλοβακία ακολούθησαν επίσης σκληρή γραμμή, αλλά σε πιο σύνθετο περιβάλλον. Η παρουσίαση της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG SANTE – Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων) καταγράφει ότι μετά το ξέσπασμα στην Ουγγαρία στις 7 Μαρτίου 2025 επιβλήθηκε γενική ακινητοποίηση μετακινήσεων, ενώ στις 11 Μαρτίου υιοθετήθηκαν ενδιάμεσα ευρωπαϊκά επείγοντα μέτρα και περιορισμοί τόσο για την Ουγγαρία όσο και για τη Σλοβακία. Στις 21 Μαρτίου 2025 καταγράφηκαν τρεις εστίες στη Σλοβακία και και εκεί εφαρμόστηκε ακινητοποίηση μετακινήσεων. Άρα το πρώτο αντανακλαστικό ήταν σαφές: “παγώνουμε” τις μετακινήσεις για να αγοράσουμε χρόνο.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία του 2025 δείχνει επίσης ότι στις χώρες αυτές η αντιμετώπιση δεν περιορίστηκε σε μία μόνο πράξη. Σε διαφορετικά στάδια συνδυάστηκαν απαγορεύσεις μετακίνησης, ζώνες περιορισμού, απολυμάνσεις, θανάτωση των προσβεβλημένων κοπαδιών και εντατική εργαστηριακή και επιδημιολογική παρακολούθηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ευρωπαϊκό υλικό αναφέρεται και σε χρήση εμβολιασμού ως συμπληρωματικού εργαλείου πριν από την τελική απομάκρυνση ζώων, κάτι που δείχνει πως η Ευρώπη, όταν πιέζεται, δεν λειτουργεί μόνο με το δίπολο “ή εμβολιάζω ή θανατώνω”, αλλά με πιο σύνθετα επιχειρησιακά σχήματα.

Η Κύπρος είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό κοντινό παράδειγμα για τη σημερινή συζήτηση, επειδή χτυπήθηκε από τον ίδιο τύπο, τον SAT1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι κινητοποίησε για την Κύπρο πάνω από 1 εκατομμύριο δόσεις εμβολίου από την ευρωπαϊκή τράπεζα εμβολίων και παράλληλα έστειλε τρεις αποστολές της Ευρωπαϊκής Ομάδας Κτηνιατρικής Έκτακτης Ανάγκης (EUVET – Ευρωπαϊκή Ομάδα Κτηνιατρικής Έκτακτης Ανάγκης), οι οποίες έδωσαν εξειδικευμένες συστάσεις επί τόπου. Αυτό δείχνει ότι όταν η πίεση θεωρηθεί μεγάλη, η Ευρώπη δεν μένει μόνο στις θανατώσεις και στις απαγορεύσεις, αλλά ανοίγει και το χαρτί του μαζικού εμβολιασμού.

Στην Τουρκία, η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού φαίνεται να στηρίζεται κυρίως σε μαζικό εμβολιασμό, περιορισμούς στις μετακινήσεις και καραντίνες, και όχι σε ένα μοντέλο γενικευμένων θανατώσεων όπως αυτό που εφαρμόστηκε στη Λέσβο. Το τουρκικό Υπουργείο Γεωργίας έχει ανακοινώσει ότι ο τύπος SAT1 εμφανίστηκε ξανά στη χώρα το 2025, ότι επιβλήθηκαν αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και ότι διανεμήθηκαν 20,7 εκατομμύρια δόσεις εμβολίου, ενώ συνεχίστηκε και νέος κύκλος εμβολιασμού. Παράλληλα, για τις διαπεριφερειακές μετακινήσεις βοοειδών άνω των δύο μηνών απαιτείται πλέον εμβολιασμός με σκεύασμα που καλύπτει και τον τύπο SAT1, με ελάχιστο διάστημα 21 ημερών πριν από τη μεταφορά. Η διεθνής εκτίμηση κινδύνου της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών περιλαμβάνει επίσης την Τουρκία στο ευρύτερο κύμα εξάπλωσης του SAT1 στην περιοχή, κάτι που δείχνει ότι η χώρα αντιμετωπίζει τον αφθώδη ως διαρκή περιφερειακή απειλή και όχι ως μεμονωμένο επεισόδιο

Η περίπτωση της Νότιας Αφρικής δείχνει ένα τελείως διαφορετικό μέτωπο: όχι μια μεμονωμένη εστία που κλείνει γρήγορα, αλλά μια παρατεταμένη, πολυεστιακή κρίση. Στην επίσημη τεχνική έκθεση της 31ης Μαρτίου 2026 καταγράφονται 1.205 ανοικτές εστίες και 27 κλειστές, με ανοιχτές εστίες σχεδόν σε όλη τη χώρα. Στην Ανατολική Επαρχία ο τύπος που επιβεβαιώθηκε το 2026 ήταν ο SAT1, ενώ στην ίδια χώρα παραμένουν ενεργές ή πρόσφατες και εστίες SAT2 και SAT3. Σε κάποια σημεία εφαρμόστηκε καραντίνα και ελεγχόμενη σφαγή, ενώ σε άλλα η νόσος συνδέεται και με δεξαμενές άγριας ζωής, γεγονός που κάνει την πλήρη εκρίζωση πολύ πιο δύσκολη.

Γι’ αυτό και η Νότια Αφρική στράφηκε ανοιχτά στον μαζικό εμβολιασμό. Σε επίσημες ανακοινώσεις του νοτιοαφρικανικού κράτους, ο υπουργός Γεωργίας αναφέρει ότι από τον Φεβρουάριο του 2026 είχαν παραληφθεί 4 εκατομμύρια δόσεις εμβολίου, είχαν ήδη εμβολιαστεί πάνω από 2 εκατομμύρια ζώα, και ότι η χώρα προχωρά σε καθεστώς τακτικού εμβολιασμού για τον αφθώδη πυρετό. Οι ίδιες ανακοινώσεις μιλούν για προσέγγιση βάσει κινδύνου, με προτεραιότητα στις περιοχές με υψηλή συγκέντρωση ευπαθών ζώων, αλλά και για ενίσχυση της επιτήρησης και των συστημάτων ταχύτερης αναφοράς. Αυτό είναι ένα τελείως διαφορετικό μοντέλο από το καθαρά ευρωπαϊκό “σβήσε αμέσως την εστία”.

Ακόμη πιο χρήσιμο είναι ότι η ίδια η Νότια Αφρική παραδέχεται πως οι πρόσφατες αυξήσεις των αναφερόμενων κρουσμάτων οφείλονται όχι μόνο στη διασπορά, αλλά και στη βελτίωση της κρατικής ικανότητας εντοπισμού και στην ανίχνευση υποκλινικών περιστατικών, δηλαδή ζώων που φέρουν τον ιό χωρίς εμφανή συμπτώματα. Αυτό έχει τεράστια σημασία και για την ελληνική συζήτηση, γιατί δείχνει πόσο εύκολα μια χώρα μπορεί να παρερμηνεύσει τους αριθμούς αν δεν ξέρει αν βλέπει πραγματική έκρηξη ή καλύτερη ανίχνευση.

Υπάρχει όμως και ένα τρίτο μοντέλο, πιο μακροχρόνιο και λιγότερο θεαματικό: τα επίσημα εθνικά προγράμματα ελέγχου. Η σελίδα του WOAH για τον αφθώδη και η σχετική απόφαση του 2025 δείχνουν ότι χώρες όπως η Μποτσουάνα, το Μαρόκο, η Ναμίμπια, η Ινδία, η Μογγολία, η Ταϊλάνδη και το Κιργιστάν έχουν επίσημα αναγνωρισμένα προγράμματα ελέγχου του αφθώδους πυρετού. Αυτό σημαίνει ότι δεν λειτουργούν με τη λογική “δεν έχουμε νόσο και αν έρθει θα τη σβήσουμε αμέσως”, αλλά με πιο μόνιμη αρχιτεκτονική πρόληψης, επιτήρησης, παρεμβάσεων και, συχνά, εμβολιασμών. Είναι χώρες που ζουν με έναν διαρκή κίνδυνο και χτίζουν πάνω του μόνιμη πολιτική.

Η Μποτσουάνα είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση, γιατί δείχνει ότι ακόμη και μια χώρα με οργανωμένο, επίσημο πρόγραμμα ελέγχου του αφθώδους πυρετού δεν είναι πλήρως ασφαλής παντού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων αναφέρει ότι ορισμένες ζώνες της χώρας έχουν αναγνωριστεί ως απαλλαγμένες από τη νόσο, ενώ σε άλλες το καθεστώς αυτό έχει ανασταλεί λόγω νέων κινδύνων ή κρουσμάτων. Αυτό δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να διαταραχθεί η ισορροπία, ακόμη και όταν υπάρχει κρατική στρατηγική και μόνιμος μηχανισμός ελέγχου. Στην πράξη, η Μποτσουάνα δεν αντιμετωπίζει τον αφθώδη ως ένα πρόβλημα που τελειώνει μόλις σβήσει μια εστία, αλλά ως μια διαρκή μάχη που απαιτεί συνεχή έλεγχο των ζωνών, των μετακινήσεων και του εμπορίου.

Στην Ινδία, στη Μογγολία, στην Ταϊλάνδη και στο Κιργιστάν, το ότι ο WOAH αναγνωρίζει επίσημα προγράμματα ελέγχου σημαίνει πως η αντιμετώπιση έχει πιο μόνιμο χαρακτήρα και βασίζεται σε εθνική κτηνιατρική υποδομή, επιτήρηση, εργαστήρια και διαδοχικά βήματα μείωσης του κινδύνου. Δεν πρόκειται για χώρες που απλώς αντιδρούν όταν σκάει το πρόβλημα, αλλά για χώρες που χτίζουν χρόνια “άμυνα” απέναντι στον αφθώδη, επειδή γνωρίζουν ότι ο ιός δεν είναι περαστικός επισκέπτης.

Η εικόνα στην αμερικανική ήπειρο είναι διαφορετική και ίσως διδακτική. Το Παναμερικανικό Κέντρο Αφθώδους Πυρετού και Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας (PANAFTOSA – Παναμερικανικό Κέντρο Αφθώδους Πυρετού και Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας) και ο Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας αναφέρουν ότι από το 2021 έως το 2025 υπήρξε σημαντική πρόοδος προς μια ήπειρο απαλλαγμένη από τον αφθώδη, με τη Βραζιλία και τη Βολιβία να αναγνωρίζονται το 2025 ως χώρες απαλλαγμένες χωρίς εμβολιασμό. Το σχέδιο δράσης για την περίοδο 2026-2030 είναι αποκαλυπτικό: μιλά για μετάβαση σε καθεστώς χωρίς εμβολιασμό, ενίσχυση της επιτήρησης στα σύνορα, διατήρηση σχεδίων έκτακτης ανάγκης, πρόσβαση σε τράπεζα αντιγόνων και έκτακτα εμβόλια, μόνιμη εκπαίδευση κτηνιατρικών υπηρεσιών και επικαιροποίηση σχεδίων διαχείρισης κρίσης. Δηλαδή στην αμερικανική ήπειρο το ζητούμενο δεν είναι να ζουν με τον αφθώδη, αλλά να ζουν έτοιμοι για την επιστροφή του.

Η περίπτωση της Βραζιλίας είναι εξαιρετικά σημαντική και για έναν ακόμη λόγο: δείχνει πώς μια μεγάλη κτηνοτροφική δύναμη συνδέει το υγειονομικό καθεστώς με την παγκόσμια αγορά. Η επίσημη αναγνώριση ως χώρα απαλλαγμένη από αφθώδη χωρίς εμβολιασμό το 2025 δεν ήταν απλώς υγειονομικό ορόσημο· ήταν και εμπορικό διαβατήριο για δύσκολες αγορές. Γι’ αυτό και στο αμερικανικό σχέδιο μετάβασης δίνεται τόσο μεγάλη έμφαση στα σύνορα, στα σχέδια έκτακτης ανάγκης, στην ετοιμότητα των κτηνιατρικών υπηρεσιών και στην πρόσβαση σε τράπεζες αντιγόνων και έκτακτα εμβόλια. Η απαλλαγή χωρίς εμβολιασμό δεν είναι “χαλάρωση”. Είναι πιο αυστηρή πειθαρχία.

Το μεγάλο μάθημα είναι ότι ο αφθώδης πυρετός δεν είναι μία μόνο νόσος σε μία μόνο γεωγραφικη περιοχη. Είναι ένα παγκόσμιο πεδίο μάχης, όπου αλλάζουν οι τύποι του ιού, αλλάζουν οι οδοί διασποράς, αλλάζουν τα εργαλεία αντιμετώπισης και αλλάζουν και τα όρια ανάμεσα στην υγειονομική πολιτική και στο εμπόριο. Και όσο ο τύπος SAT1 εξαπλώνεται έξω από τα παλιά του όρια, τόσο περισσότερο η συζήτηση για τη Λέσβο θα πρέπει να διαβάζεται όχι μόνο ως τοπική τραγωδία, αλλά ως κομμάτι μιας διεθνούς κρίσης που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Συμπερασματικά  θα λέγαμε οτι το διεθνές τοπίο δείχνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση απέναντι στον αφθώδη πυρετό. Χώρες όπως η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Ελλάδα κινήθηκαν κυρίως με τη γραμμή της εκρίζωσης, δηλαδή με θανάτωση των μολυσμένων κοπαδιών, αυστηρές ζώνες και περιορισμούς μετακίνησης, ενώ άλλες, όπως η Κύπρος και πιο έντονα η Νότια Αφρική, ακολούθησαν πιο σύνθετο μοντέλο, συνδυάζοντας εμβολιασμό, περιοριστικά μέτρα και, όπου κρίθηκε αναγκαίο, απομάκρυνση ή θανάτωση ζώων. Η Τουρκία έχει επιλέξει το μαζικό εμβολιασμό. Την ίδια ώρα, χώρες όπως η Μποτσουάνα, το Μαρόκο, η Ναμίμπια, η Ινδία, η Μογγολία, η Ταϊλάνδη και το Κιργιστάν λειτουργούν με μόνιμα κρατικά προγράμματα ελέγχου, που βασίζονται στη μακροχρόνια επιτήρηση, στους ελέγχους και στους εμβολιασμούς, ενώ η Βραζιλία και η Βολιβία προβάλλονται σήμερα ως το αντίθετο παράδειγμα, έχοντας αναγνωριστεί ως χώρες απαλλαγμένες χωρίς εμβολιασμό χάρη σε ισχυρή επιτήρηση, ετοιμότητα και αυστηρό έλεγχο. Εν κατακλείδι ο αφθώδης δεν αντιμετωπίζεται παντού με “μία συνταγή”, αλλά με διαφορετικά εργαλεία ανάλογα με τη γεωγραφία, τον τύπο του ιού, την ένταση της κρίσης και την αντοχή του κάθε κρατικού μηχανισμού. Στη Λέσβο λόγω εντολών της Ε.Ε. έχουμε επιλέξει το χειρότερο τρόπο αντιμετώπισης που αφορά  μια "βιομηχανική κτηνοτροφία" που δεν έχει καμία σχέση βέβαια με την κτηνοτροφία του νησιού μας.

Θερμές ευχαριστίες στην ομάδα  Γεωτεχνικών που βοήθησαν στην έρευνα και σύνταξη του άρθρου

Πηγές:
– Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (WOAH), σελίδα για τον αφθώδη πυρετό
– WOAH, Παγκόσμια τεχνική αποτίμηση για την κατάσταση της υγείας των ζώων, Απρίλιος 2026
– WOAH, κάλεσμα για δράση σχετικά με τη διεθνή εξάπλωση του τύπου SAT1, 15 Απριλίου 2026
– Περιφερειακό Γραφείο Ευρώπης του WOAH, παρουσίαση για τη Γερμανία και τη διαχείριση του αφθώδους
– Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσίαση για τα μέτρα σε Ουγγαρία και Σλοβακία
– Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενημέρωση για την αντιμετώπιση του αφθώδους στην Κύπρο
– Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ταχεία εκτίμηση κινδύνου για τον τύπο SAT1
– Υπουργείο Γεωργίας της Νότιας Αφρικής, τεχνική έκθεση για τις εστίες αφθώδους πυρετού, 31 Μαρτίου 2026
– Κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής, ανακοινώσεις για την πορεία των εμβολιασμών και των μέτρων
– Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας (PAHO) και ΠΑΝΑΦΤΟΣΑ (PANAFTOSA), σχέδιο δράσης 2026-2030 για την απαλλαγή της αμερικανικής ηπείρου από τον αφθώδη πυρετό
– Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας, ανακοίνωση για την αναγνώριση Βραζιλίας και Βολιβίας ως χωρών απαλλαγμένων χωρίς εμβολιασμό

ΠΗΓΗ https://www.lesvosnews.net/