Από τις πληρωμένες αναρτήσεις γιατρών στα social media μέχρι πράξεις που φέρεται να πραγματοποιούνται χωρίς την απαιτούμενη ειδικότητα – πώς η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπει το διαδίκτυο σε νέο πεδίο ελέγχου

Δεν χρειάζεται πλέον μια καταγγελία για να μπει ένα ιατρείο στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών.

Μπορεί να αρκεί μια ανάρτηση στο Instagram, μια διαφήμιση στο Facebook, ένα βίντεο στο TikTok ή μια φράση στην ιστοσελίδα ενός γιατρού.

Αυτό είναι το νέο πεδίο που επιχειρεί να ελέγξει το MedWatch, το ψηφιακό εργαλείο του Υπουργείου Υγείας που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζει πιθανές παραβάσεις στη διαδικτυακή δραστηριότητα επαγγελματιών και επιχειρήσεων του χώρου της υγείας.

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά του μεγέθους του εγχειρήματος: 231 περιπτώσεις χαρακτηρίστηκαν ως ισχυρές ενδείξεις πιθανών παραβάσεων μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, ενώ οι 50 από αυτές αφορούν ιατρεία.

Πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν πολύ διαφορετικές υποθέσεις.

Υπάρχουν γιατροί που χρησιμοποιούν τα social media με τρόπο που ενδέχεται να συνιστά διαφήμιση, περιπτώσεις προβολής μαρτυριών ασθενών, ιατρικές πράξεις που εμφανίζονται να ξεπερνούν την ειδικότητα ενός επαγγελματία, αλλά και αναφορές σε επεμβατικές διαδικασίες που, σύμφωνα με τα ευρήματα, θα έπρεπε να πραγματοποιούνται σε διαφορετικό υγειονομικό περιβάλλον.

Ο αλγόριθμος δεν περιμένει την καταγγελία

Το ενδιαφέρον με το MedWatch είναι ότι δεν λειτουργεί με τη λογική του παραδοσιακού ελέγχου.

Δεν περιμένει κάποιος να καταγγείλει έναν γιατρό.

Το σύστημα σαρώνει το διαδίκτυο επανειλημμένα μέσα στην ημέρα, αναζητώντας συγκεκριμένες ενδείξεις σε ιστοσελίδες, social media και ψηφιακές διαφημίσεις.

Η πληροφορία στη συνέχεια διασταυρώνεται με διαθέσιμα μητρώα και στοιχεία, ώστε να εντοπίζονται πιθανές αναντιστοιχίες.

Έτσι, μια φαινομενικά αθώα διαδικτυακή αναφορά μπορεί να οδηγήσει σε έναν πολύ πιο ουσιαστικό έλεγχο.

Για παράδειγμα, εάν ένας γιατρός παρουσιάζει στο διαδίκτυο ότι πραγματοποιεί συγκεκριμένη ιατρική πράξη, το σύστημα μπορεί να εξετάσει εάν η συγκεκριμένη πράξη συνδέεται με την ειδικότητα που εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία.

Και εκεί ακριβώς αρχίζει η ανθρώπινη έρευνα.

Από τον γιατρό-influencer μέχρι το laser

Μία από τις περιπτώσεις που ξεχώρισαν αφορά γιατρό με έντονη παρουσία στα social media, ο οποίος εμφανίζεται σε πληρωμένες αναρτήσεις και χρησιμοποιεί περιεχόμενο με μαρτυρίες ασθενών.

Σε άλλη περίπτωση εντοπίστηκε ιατρείο όπου φέρεται να πραγματοποιούνταν πράξεις που δεν αντιστοιχούσαν στην ειδικότητα του γιατρού.

Το σύστημα εντόπισε επίσης περίπτωση ιατρείου που προέβαλλε επεμβατικές πράξεις οι οποίες, βάσει των στοιχείων που εξετάστηκαν, συνδέονται με νοσοκομειακό περιβάλλον.

Στο μικροσκόπιο μπήκε ακόμη η περίπτωση συσκευής laser που εμφανιζόταν να χρησιμοποιείται και να διαφημίζεται χωρίς να προκύπτει η αντίστοιχη δήλωσή της.

Και υπάρχει ακόμη μία κατηγορία ευρημάτων που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική: η πιθανή αναντιστοιχία της ειδικότητας που προβάλλεται δημόσια με εκείνη που προκύπτει από τα επίσημα μητρώα.

Τα «κόκκινα» δεν είναι καταδίκες

Εδώ βρίσκεται και η σημαντικότερη παράμετρος της νέας διαδικασίας.

Το γεγονός ότι μια υπόθεση χαρακτηρίζεται «κόκκινη» από το MedWatch δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί παράβαση.

Ο αλγόριθμος δεν αποφασίζει εάν κάποιος είναι ένοχος.

Εντοπίζει μοτίβα και στοιχεία που θεωρεί ότι χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

Η τελική αξιολόγηση περνά στους αρμόδιους φορείς και, όπου απαιτείται, στα πειθαρχικά και δικαστικά όργανα.

Αυτό σημαίνει ότι τα 231 ευρήματα αποτελούν ουσιαστικά 231 αφετηρίες ελέγχου και όχι 231 τελεσίδικες παραβάσεις.

Η επόμενη κίνηση ανήκει στους ελεγκτές

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει πλέον πρόσβαση στο σύστημα και καλείται να εξετάσει τις υποθέσεις που έχουν επισημανθεί.

Εφόσον από τη διερεύνηση προκύψει παράβαση, ακολουθεί η προβλεπόμενη πειθαρχική διαδικασία.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδείξεις πρόκλησης ιατρικής βλάβης ή άλλων αξιόποινων πράξεων, η υπόθεση μπορεί να πάρει και δικαστική διάσταση.

Το μεγάλο στοίχημα, επομένως, δεν είναι ο αριθμός που εμφανίζεται στην οθόνη του MedWatch.

Είναι το τι θα αποδειχθεί όταν τα «κόκκινα» περάσουν από τον αλγόριθμο στον άνθρωπο.

Η εποχή της ψηφιακής ιατρικής αλλάζει και τον έλεγχο

Η ιατρική αγορά έχει αλλάξει δραστικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τον ασθενή.

Ο γιατρός δεν βρίσκεται πλέον μόνο στο ιατρείο του. Βρίσκεται στο Instagram, στο TikTok, στο YouTube, στις μηχανές αναζήτησης και στις ψηφιακές διαφημίσεις.

Μαζί με αυτή τη μετατόπιση μεταφέρεται στο διαδίκτυο και ένα μεγάλο μέρος της εποπτείας.

Το MedWatch επιχειρεί να κάνει ακριβώς αυτό: να μετατρέψει το τεράστιο και διαρκώς μεταβαλλόμενο ψηφιακό αποτύπωμα του χώρου της υγείας σε αντικείμενο συστηματικού ελέγχου.

Και αν τα πρώτα ευρήματα αποτελούν μόνο την αρχή, τότε το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει κάτι πιο σημαντικό από έναν αριθμό.

Πόσο από αυτό που βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες μας ως «ιατρική προβολή» είναι πράγματι σύννομο και πόσο χρειάζεται να ελεγχθεί.