Γεράσιμος Τιμοθεάτος: «Η αίσθηση είναι ότι, έστω και δύσκολα, τα καταφέρνουμε» – Το κόστος, το τέλος διανυκτέρευσης, η βραχυχρόνια μίσθωση και οι προκλήσεις της επόμενης σεζόν
Σε μια τουριστική χρονιά που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές αναταράξεις, αυξημένο λειτουργικό κόστος και σημαντικές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις, οι αφίξεις στην Ελλάδα κινούνται με θετικό πρόσημο στις περισσότερες περιοχές και κυρίως στους αμιγώς τουριστικούς προορισμούς.
Ωστόσο, οι αφίξεις από μόνες τους δεν αρκούν για να αποτυπώσουν την πραγματική εικόνα της τουριστικής αγοράς. Το τελικό αποτέλεσμα της σεζόν θα κριθεί από τις διανυκτερεύσεις, τις δαπάνες των επισκεπτών, τον τζίρο των επιχειρήσεων και, συνολικά, από το οικονομικό αποτύπωμα που αφήνει ο τουρισμός στη χώρα.
Αυτό επισημαίνει ο αντιπρόεδρος Οικονομικών της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Γεράσιμος Τιμοθεάτος, περιγράφοντας μια δύσκολη τουριστική περίοδο, αλλά και έναν κλάδο που, παρά τις πιέσεις, εξακολουθεί να εμφανίζει αντοχές.
Θετικές αφίξεις, αλλά όχι ολόκληρη η εικόνα
«Η φετινή ήταν μια δύσκολη χρονιά – μια χρονιά η οποία σε καμία περίπτωση δεν μας έδωσε τη σιγουριά ότι θα είναι ομαλή», σημειώνει ο κ. Τιμοθεάτος, αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρέασαν το διεθνές τουριστικό περιβάλλον.
Όπως εξηγεί, οι διεθνείς εξελίξεις δημιούργησαν από την αρχή αβεβαιότητα για την πορεία της τουριστικής περιόδου.
«Υπήρχαν όλα τα γεωπολιτικά γεγονότα που σίγουρα επηρεάζουν – ή φοβόμασταν εξ αρχής ότι θα επηρεάσουν – τον τουρισμό, και τελικά έτσι κινήθηκε. Από εκεί και πέρα οι αφίξεις νομίζω ότι κινούνται με θετικό πρόσημο, τουλάχιστον στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας και κυρίως στους αμιγώς τουριστικούς προορισμούς».
Ο ίδιος, ωστόσο, επισημαίνει ότι ο αριθμός των αφίξεων δεν αποτελεί από μόνος του ασφαλή δείκτη για την πορεία της τουριστικής οικονομίας.
«Αυτός ο δείκτης από μόνος του δεν μας δείχνει την αλήθεια, γιατί αυτό που μας ενδιαφέρει είναι, αφενός πόσες διανυκτερεύσεις κάνουν οι επισκέπτες μας, αφετέρου πόσα χρήματα ξοδεύουν», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως προσθέτει, το ζητούμενο είναι το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα.
«Η αλήθεια είναι ότι έχει θετικό πρόσημο η κίνηση στα αεροδρόμια, αλλά βεβαίως είναι το αποτύπωμα που αφήνουν οι επισκέπτες μας στη χώρα μας. Το οικονομικό αποτύπωμα, το πόσες διανυκτερεύσεις κάνουν και ποιοι θα είναι τελικά οι τζίροι. Αλλά αυτό βέβαια θα το δούμε, συνολικά, προς το τέλος της σεζόν».
Το κόστος πιέζει το τουριστικό πακέτο
Την ίδια στιγμή, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις, καθώς το συνολικό κόστος του τουριστικού πακέτου παραμένει υψηλό σε σχέση με ανταγωνιστικούς προορισμούς.
«Η αίσθηση είναι ότι, έστω και δύσκολα, τα καταφέρνουμε, γιατί υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη πίεση και πολλές επιβαρύνσεις στο τουριστικό πακέτο, που είναι πολύ υψηλότερο από άλλες ανταγωνίστριες χώρες. Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα τελευταία χρόνια οι επιχειρήσεις του τουρισμού», σημειώνει ο κ. Τιμοθεάτος.
Στο επίκεντρο των προβληματισμών του ξενοδοχειακού κλάδου βρίσκεται η φορολογία, αλλά και το τέλος διανυκτέρευσης, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, επιβαρύνει αποκλειστικά τα ξενοδοχεία.
«Ψηλά στην ατζέντα παραμένει η φορολογία. Η φορολογία στο τουριστικό πακέτο είναι υψηλότερη σε σχέση με τις ανταγωνίστριες χώρες. Από εκεί και πέρα επιβαρύνεται ο τουριστικός κλάδος με το τέλος διανυκτέρευσης. Είναι ένα τέλος το οποίο επιβάλλεται μόνο στα ξενοδοχεία και αποφέρει στο κράτος περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ».
Η θέση της Ομοσπονδίας, όπως την περιγράφει, είναι ότι το συγκεκριμένο βάρος θα πρέπει να κατανέμεται ευρύτερα.
«Η άποψή μας είναι ότι θα έπρεπε όλο αυτό το βάρος να μοιραστεί και σε άλλες επιχειρήσεις και σε άλλους κλάδους, επειδή δεν είναι μονάχα ο ξενοδοχειακός τομέας ο οποίος επιβαρύνει το περιβάλλον».
«Πέφτουν σε έναν κουβά και από εκεί και πέρα εξαφανίζονται»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Τιμοθεάτος και στο ζήτημα της ανταποδοτικότητας των τελών που καταβάλλονται από τον τουριστικό κλάδο.
«Φυσικά και δεν είναι ανταποδοτικά αυτά τα τέλη. Δεν νομίζουμε ότι υπάρχει ανταπόδοση. Πέφτουν σε έναν… κουβά κι από εκεί και πέρα εξαφανίζονται», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα έσοδα θα πρέπει να επιστρέφουν στις τουριστικές περιοχές μέσω έργων και υποδομών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι προορισμοί καλούνται να αντιμετωπίσουν και τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών.
«Σίγουρα αυτά τα χρήματα εισπράττονται για να γίνονται κάποια έργα και υποδομές, ώστε να μπορούν οι περιοχές να ανταποκρίνονται στην αλλαγή των κλιματικών συνθηκών. Δεν το βλέπουμε αυτό που πραγματικά γίνεται και ούτε υπάρχει και κάποια ενημέρωση προς αυτό».
Ο ίδιος συνδέει το ζήτημα και με τις επιβαρύνσεις στον θαλάσσιο τουρισμό, υποστηρίζοντας ότι η επιβολή νέων τελών δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό.
«Στο να δημιουργήσουμε καινούριους φόρους και να τους βάλουμε ένα όμορφο όνομα, από εκεί και πέρα δεν τελειώνει η υποχρέωση του κράτους. Πρέπει αυτά τα χρήματα, από τη στιγμή που εισπράττονται, να φέρουν και μια προστιθέμενη αξία είτε στον προορισμό είτε στο γενικότερο τουριστικό προϊόν. Αυτό όμως δεν το βλέπουμε να γίνεται».
Τα αιτήματα του κλάδου και ο ΦΠΑ
Σε ό,τι αφορά τα αιτήματα της ξενοδοχειακής αγοράς προς την κυβέρνηση, ο κ. Τιμοθεάτος εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις που ζητά ο κλάδος εισακούονται σε περιορισμένο βαθμό.
«Τα αιτήματα που θέτουμε προς την κυβέρνηση, εισακούονται αλλά με το σταγονόμετρο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, σημειώνει ότι δεν υπήρξαν νέες επιβαρύνσεις αντίστοιχες με εκείνες που είχαν ανακοινωθεί τα προηγούμενα χρόνια.
«Ευτυχώς στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν είχαμε δυσάρεστες εκπλήξεις όπως είχαμε στα προηγούμενα χρόνια με την επιβολή του τέλους κλιματικής κρίσης. Από εκεί και πέρα πολύ λίγα εισακούονται».
Στις βασικές διεκδικήσεις της ΠΟΞ παραμένει η μείωση του ΦΠΑ στον τουρισμό, ώστε να περιοριστεί η απόσταση από τις ανταγωνίστριες χώρες.
«Η μείωση του ΦΠΑ στα ίδια επίπεδα με τις ανταγωνίστριες χώρες είναι ένα αίτημα το οποίο ο κλάδος μας το θέτει συνέχεια. Υπήρχαν και υποσχέσεις προεκλογικά ότι θα μειωθεί. Δυστυχώς όμως δεν έχει γίνει τίποτα».
Βραχυχρόνιες μισθώσεις: «Πρέπει να μπουν σε πλαίσια»
Στο ζήτημα της Airbnb και της βραχυχρόνιας μίσθωσης, ο κ. Τιμοθεάτος αναγνωρίζει ότι πρόκειται πλέον για έναν σημαντικό τομέα της οικονομίας, τονίζοντας όμως την ανάγκη για σαφές και ισότιμο πλαίσιο λειτουργίας.
«Είναι ένας κλάδος οικονομίας ο οποίος δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν τον θέλουμε. Πρέπει όμως ο κλάδος αυτός να μπει σε πλαίσια».
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει κυβερνητικές κινήσεις για τη ρύθμιση της αγοράς, θεωρεί όμως ότι δεν επαρκούν.
«Γίνονται βήματα από την κυβέρνηση σε σχέση με τη λειτουργία. Αλλά αυτά τα βήματα γίνονται αργά και δεν είναι αρκετά».
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, θα πρέπει να είναι η αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά και η διασφάλιση ισότιμων όρων μεταξύ των διαφορετικών μορφών τουριστικού καταλύματος.
Το βλέμμα στην επόμενη σεζόν
Ο ξενοδοχειακός κλάδος έχει ήδη στραμμένο το βλέμμα στην επόμενη τουριστική περίοδο, με τις επαφές με τους συνεργάτες του εξωτερικού να βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Ήδη έχουν γίνει τα συμβόλαια για την επόμενη χρονιά. Πιο σαφή εικόνα θα έχουμε σε περίπου ένα μήνα όταν θα πραγματοποιηθεί και η έκθεση στο Λονδίνο, η World Travel Market. Και θα έχουμε τις επαφές με τους tour operators και τους συνεργάτες μας, ώστε να δούμε πώς θα κυλήσει η επόμενη χρονιά».
Παρά τα πρώτα βήματα προετοιμασίας, ο κ. Τιμοθεάτος κρατά επιφυλακτική στάση, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις παραμένουν απρόβλεπτες.
«Σίγουρα, όμως, τα πράγματα είναι ακόμη ρευστά. Πάλι υπάρχουν όλα αυτά τα γεγονότα σε εξέλιξη. Ο πόλεμος, η αύξηση στην ενέργεια, στα καύσιμα κ.λπ. Είναι πράγματα τα οποία είναι δυνατόν να επηρεάσουν την τουριστική κίνηση για την επόμενη χρονιά».
Το μήνυμα για την επόμενη σεζόν είναι αισιόδοξο, αλλά συγκρατημένο.
«Θέλω να πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, συγκρατημένα όμως», καταλήγει ο κ. Τιμοθεάτος.
Η φετινή τουριστική περίοδος, επομένως, μπορεί να καταγράφει θετική εικόνα στις αφίξεις, όμως η τελική αποτίμηση δεν θα γίνει μόνο με βάση τον αριθμό των επισκεπτών. Οι διανυκτερεύσεις, οι δαπάνες, ο τζίρος των επιχειρήσεων και το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα θα είναι εκείνα που θα δείξουν τελικά πόσο αποτελεσματική ήταν η φετινή σεζόν για τον ελληνικό τουρισμό.