Στα 11 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 6% του ΑΕΠ, ανήλθε η άμεση συνεισφορά του τουρισμού στην ελληνική οικονομία το 2019, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ). Η ανάλυση αναδεικνύει ότι η αύξηση των αφίξεων και των τουριστικών εσόδων δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει μεγαλύτερα οφέλη για την εγχώρια παραγωγή και τους εργαζομένους.
Τι δείχνει η μελέτη του ΚΕΠΕ
Η μελέτη με τίτλο «Η συνεισφορά του τουρισμού στην ελληνική οικονομία», η οποία δημοσιεύεται στη σειρά «Μελέτες» του ΚΕΠΕ, εξετάζει την επίδραση της τουριστικής δραστηριότητας στο ΑΕΠ, στην απασχόληση και στους υπόλοιπους παραγωγικούς κλάδους.
Το Τουριστικό Άμεσο ΑΕΠ διαμορφώθηκε το 2019 σε περίπου 11 δισ. ευρώ. Το μέγεθος αφορά την άμεση συμβολή του τουρισμού και δεν περιλαμβάνει το σύνολο των έμμεσων και πολλαπλασιαστικών επιδράσεων που προκαλεί η τουριστική δαπάνη στην οικονομία.
Για την ανάλυση χρησιμοποιούνται εργαλεία όπως οι Δορυφόροι Λογαριασμοί Τουρισμού, οι πίνακες εισροών-εκροών και η εξέταση των αλυσίδων αξίας. Με αυτόν τον τρόπο αποτυπώνονται οι σχέσεις του τουρισμού με άλλες οικονομικές δραστηριότητες και το ποσοστό της δαπάνης που κατευθύνεται στην εγχώρια παραγωγή.
Οι εισαγωγές περιορίζουν τα οφέλη
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα είναι ότι η αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων δεν μεταφράζεται υποχρεωτικά σε ανάλογη ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας. Η εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες περιορίζει την προστιθέμενη αξία που παραμένει στη χώρα.
Το ζήτημα αφορά, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών των τουριστικών μονάδων με εγχώρια προϊόντα. Όσο περισσότερες προμήθειες προέρχονται από την ελληνική παραγωγή, τόσο μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής δαπάνης μπορεί να στηρίξει άλλους κλάδους της οικονομίας.
Η ποιότητα της εργασίας παραμένει ζητούμενο
Η μελέτη αναγνωρίζει ότι ο τουρισμός δημιουργεί θέσεις εργασίας και επαγγελματικές ευκαιρίες, ιδιαίτερα για νέους και γυναίκες. Παράλληλα, επισημαίνει τις δυσκολίες που σχετίζονται με τις χαμηλές αμοιβές και τις επισφαλείς συνθήκες απασχόλησης.
Επομένως, η συμβολή του κλάδου δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται κάθε χρόνο. Σημαντικά κριτήρια αποτελούν επίσης η σταθερότητα της εργασίας, οι αποδοχές και οι δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης.
Στόχος η σύνδεση με την ελληνική παραγωγή
Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων που αναδεικνύει το ΚΕΠΕ βρίσκεται η ενίσχυση των εγχώριων αλυσίδων αξίας, με έμφαση στη συνεργασία του τουρισμού με τον αγροδιατροφικό τομέα. Η στενότερη σύνδεση ξενοδοχείων, εστίασης και ελληνικών παραγωγών μπορεί να ενισχύσει τη διάχυση των οικονομικών οφελών σε περισσότερες επιχειρήσεις και περιοχές.
Παράλληλα, προτείνεται η βελτίωση της στατιστικής παρακολούθησης μέσω ολοκληρωμένων Δορυφόρων Λογαριασμών Τουρισμού, ώστε να αποτιμώνται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι πραγματικές επιδράσεις του κλάδου.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, είναι η μετάβαση σε ένα μοντέλο που δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση των επισκεπτών, αλλά θα ενισχύει την παραγωγικότητα, την εγχώρια επιχειρηματικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.