.
.
Πού είναι η ισονομία του Βορείου Αιγαίου;
Υπάρχουν φορές που οι αριθμοί μιλούν πιο καθαρά από οποιαδήποτε πολιτική αντιπαράθεση.
Και στην περίπτωση του Ηραία–Πυθαγόρεια 2026, οι αριθμοί και οι αποφάσεις της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου δημιουργούν ένα σοβαρό πολιτικό ερώτημα:
Γιατί η Περιφέρεια βρίσκει χρήματα για πολιτιστικές εκδηλώσεις στα άλλα νησιά του Βορείου Αιγαίου, αλλά δεν βρίσκει χρήματα για έναν από τους σημαντικότερους και παλαιότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Σάμου;
Δεν μιλάμε για ένα τυχαίο πανηγύρι.
Μιλάμε για το Ηραία–Πυθαγόρεια, έναν θεσμό που έχει συνδέσει τη Σάμο με τον Πυθαγόρα, την ιστορία, την επιστήμη, την αρχαιολογία, τη φιλοσοφία και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού περιγράφει το φεστιβάλ ως πολυθεματική διοργάνωση με επιστημονικές ομιλίες, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, καλλιτεχνικά και χορευτικά δρώμενα, ξεναγήσεις, παρουσιάσεις βιβλίων και άλλες δράσεις, με βασικό στόχο και την προσέλκυση θεματικού τουρισμού στη Σάμο.
Και όμως, το 2026 η Περιφέρεια φαίνεται να έχει επιλέξει να μην το χρηματοδοτήσει.
Δεν είναι ότι «δεν υπάρχουν χρήματα για τον πολιτισμό»
Αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο.
Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου ανακοίνωσε για το 2026 το «Σχέδιο Δράσης Πολιτισμού», καλώντας τους πολιτιστικούς φορείς των νησιών να καταθέσουν προτάσεις.
Και μάλιστα έθεσε ως στόχο τη χρηματοδότηση πολιτιστικών δράσεων με μαζικό χαρακτήρα και την ανάδειξη υφιστάμενων σημαντικών πολιτιστικών θεσμών.
Άρα το ερώτημα δεν είναι αν η Περιφέρεια έχει πολιτική και χρηματοδοτικό μηχανισμό για τον πολιτισμό.
Έχει.
Το ερώτημα είναι:
Γιατί αυτός ο μηχανισμός δεν λειτούργησε για το Ηραία–Πυθαγόρεια;
100.000 ευρώ για 61 εκδηλώσεις σε Λέσβο και Λήμνο
Τον Ιούνιο του 2026 έγινε γνωστό ότι 61 πολιτιστικές εκδηλώσεις σε Λέσβο και Λήμνο εντάχθηκαν στο πρόγραμμα χρηματοδότησης της Περιφέρειας για το καλοκαίρι του 2026.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των δράσεων ανέρχεται σε 100.000 ευρώ.
Και πολύ σωστά.
Η Λέσβος και η Λήμνος έχουν πλούσια πολιτιστική ζωή και οι τοπικές κοινωνίες τους δικαιούνται στήριξη.
Το ίδιο ακριβώς δικαιούται και η Σάμος.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Δεν ζητάμε να κοπούν χρήματα από τη Λέσβο.
Δεν ζητάμε να κοπούν χρήματα από τη Λήμνο.
Ζητάμε να υπάρχει ισότιμη αντιμετώπιση και για τη Σάμο.
Γιατί όχι το Ηραία–Πυθαγόρεια;
Η Περιφέρεια γνώριζε πολύ καλά ότι το Ηραία–Πυθαγόρεια είναι ένας καθιερωμένος πολιτιστικός θεσμός.
Η ίδια η Περιφέρεια έχει στηρίξει το φεστιβάλ στο παρελθόν.
Για το 2024, μάλιστα, είχε προβλεφθεί συμμετοχή της Περιφέρειας έως 10.000 ευρώ.
Το 2026, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ είχε ήδη εκφράσει δημόσια την αγωνία του για τη χρηματοδότηση, καθώς μέχρι τον Μάιο δεν υπήρχε σαφής απάντηση από την Περιφέρεια.
Και τελικά, ενώ η Περιφέρεια προχωρά σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης πολιτιστικών εκδηλώσεων σε άλλα νησιά, το Ηραία–Πυθαγόρεια μένει χωρίς την αντίστοιχη οικονομική στήριξη.
Γιατί;
Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η Περιφερειακή Αρχή.
Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά στον πολιτισμό
Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου δεν είναι Περιφέρεια Λέσβου.
Δεν είναι Περιφέρεια Χίου.
Δεν είναι Περιφέρεια Σάμου.
Είναι Περιφέρεια όλων των νησιών.
Και όταν η ίδια η Περιφέρεια θέτει ως στόχο την ανάδειξη των σημαντικών πολιτιστικών θεσμών των νησιών, τότε είναι απολύτως εύλογο να ζητάμε να μάθουμε:
Με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν οι δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν;
Ποια πρόταση κατέθεσε το Ηραία–Πυθαγόρεια;
Αξιολογήθηκε;
Ποια βαθμολογία έλαβε;
Ποιο ήταν το ποσό που ζητήθηκε;
Για ποιο λόγο δεν εντάχθηκε ή δεν χρηματοδοτήθηκε;
Και κυρίως:
Γιατί ένας θεσμός που επί χρόνια εκπροσωπεί πολιτιστικά τη Σάμο και έχει σαφή τουριστική και αναπτυξιακή διάσταση δεν θεωρήθηκε άξιος οικονομικής στήριξης το 2026;
Το ζήτημα δεν είναι τα 5.000 ή τα 10.000 ευρώ
Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το ποσό.
Το ζήτημα είναι πολιτικό.
Δεν είναι το αν η Περιφέρεια θα έδινε 5.000, 10.000 ή 15.000 ευρώ.
Το ζήτημα είναι αν η Σάμος έχει την ίδια θέση στον πολιτιστικό σχεδιασμό της Περιφέρειας με τα υπόλοιπα νησιά.
Γιατί όταν υπάρχει ένα οργανωμένο πρόγραμμα πολιτιστικών χρηματοδοτήσεων και εντάσσονται δεκάδες εκδηλώσεις, η απουσία ενός θεσμού όπως το Ηραία–Πυθαγόρεια δεν μπορεί να περνά απαρατήρητη.
Κύριε Μουτζούρη, η Σάμος περιμένει απάντηση
Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου κ. Κωνσταντίνος Μουτζούρης πρέπει να απαντήσει δημόσια και συγκεκριμένα.
Όχι με γενικόλογες αναφορές στην αγάπη για τον πολιτισμό.
Όχι με φωτογραφίες από εκδηλώσεις.
Όχι με ευχολόγια.
Με στοιχεία.
Πόσα χρήματα δόθηκαν για πολιτιστικές δράσεις στη Λέσβο;
Πόσα στη Χίο;
Πόσα στη Λήμνο;
Πόσα στην Ικαρία;
Πόσα στη Σάμο;
Και ειδικά:
Πόσα δόθηκαν στο Ηραία–Πυθαγόρεια;
Η απάντηση, με βάση τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία, είναι ότι το Ηραία–Πυθαγόρεια 2026 δεν έλαβε την αντίστοιχη οικονομική στήριξη από την Περιφέρεια, παρά το γεγονός ότι η Περιφέρεια έχει ενεργό πρόγραμμα χρηματοδότησης πολιτιστικών δράσεων για το 2026.
Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια.
Είναι επιλογή.
Και κάθε επιλογή μιας δημόσιας αρχής πρέπει να μπορεί να εξηγηθεί.
Η Σάμος δεν ζητά χάρη
Η Σάμος δεν ζητά να πάρει τα χρήματα κάποιου άλλου νησιού.
Δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση.
Ζητά το αυτονόητο:
Να μην αντιμετωπίζεται ως ο φτωχός συγγενής του Βορείου Αιγαίου στον πολιτισμό.
Το Ηραία–Πυθαγόρεια δεν είναι μια εκδήλωση που εμφανίστηκε χθες.
Είναι ένας θεσμός που υπηρετεί επί χρόνια την πολιτιστική ταυτότητα της Σάμου και, όπως καταγράφει και το Υπουργείο Πολιτισμού, συνδυάζει πολιτισμό, επιστήμη, ιστορία και θεματικό τουρισμό.
Αν η Περιφέρεια θεωρεί ότι αυτός ο θεσμός δεν αξίζει χρηματοδότηση το 2026, ας το πει καθαρά στους Σαμιώτες.
Αν υπάρχει άλλος λόγος, ας τον δημοσιοποιήσει.
Γιατί όταν υπάρχουν χρήματα για δεκάδες πολιτιστικές εκδηλώσεις στα άλλα νησιά και το Ηραία–Πυθαγόρεια μένει εκτός, η σιωπή δεν είναι απάντηση.
Η Σάμος ζητά εξηγήσεις.
Και αυτή τη φορά, οι εξηγήσεις πρέπει να δοθούν με αριθμούς.
Γιάννης Νέγρης