Η Ουάσιγκτον στέλνει μήνυμα αποτροπής για Ελλάδα και Τουρκία – Τι είπε για το καλώδιο GSI, τα F-35 και τους S-400
Η αμερικανική πλευρά δεν θέλει να δει την ένταση στο Αιγαίο να μετατρέπεται σε ελληνοτουρκική κρίση. Αυτό ήταν ένα από τα πιο καθαρά μηνύματα που έστειλε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα και μίλησε για τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ελλάδα, την Τουρκία και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε αδιανόητο το ενδεχόμενο σύγκρουσης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Όπως ανέφερε, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα ήταν προς το συμφέρον ούτε της Ελλάδας ούτε της Τουρκίας, αλλά ούτε και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παρέμβαση των ΗΠΑ για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Ιδιαίτερο βάρος στη συζήτηση είχε το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, το γνωστό GSI, καθώς το έργο αντιμετωπίζει εμπόδια στην περιοχή του Αιγαίου.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και των δρόμων μεταφοράς ενέργειας αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να αξιοποιήσουν τη διπλωματική τους επιρροή, προκειμένου να υπογραμμίσουν προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές τη σημασία του έργου.
Ο ίδιος άφησε να εννοηθεί ότι τέτοιου είδους ευαίσθητα ζητήματα δεν λύνονται απαραίτητα μέσα από δημόσιες δηλώσεις, αλλά κυρίως μέσω διακριτικών διπλωματικών επαφών.
Το μήνυμα Ρούμπιο για Ελλάδα και Τουρκία
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο σοβαρής κλιμάκωσης στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, ο Ρούμπιο ήταν κατηγορηματικός. Υποστήριξε ότι μια σύγκρουση ανάμεσα στις δύο χώρες θα ήταν αδιανόητη και εξέφρασε την εκτίμηση ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν πρόκειται να συμβεί.
Παράλληλα, απέφυγε να αναφερθεί δημόσια σε συγκεκριμένες κινήσεις διαμεσολάβησης της αμερικανικής κυβέρνησης, εξηγώντας ότι οι ευαίσθητες διπλωματικές υποθέσεις συχνά αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα μέσα από απευθείας συνομιλίες.
Τα F-35 της Τουρκίας και το «αγκάθι» των S-400
Στο θέμα των τουρκικών F-35, ο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει την επιθυμία να προχωρήσει η παράδοση των αεροσκαφών που η Τουρκία έχει ήδη πληρώσει.
Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό νομικό εμπόδιο: η τουρκική αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Ο Ρούμπιο υπενθύμισε ότι η αμερικανική νομοθεσία θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την παράδοση των F-35 στην Τουρκία. Μέχρι σήμερα, όπως ανέφερε, το ζήτημα των S-400 δεν έχει διευθετηθεί και επομένως η μεταβίβαση των αεροσκαφών δεν μπορεί να προχωρήσει.
Στο τραπέζι και τα ελληνικά F-35
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα έχει θέσει προς εξέταση την προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων για τα δικά της F-35, με τον Ρούμπιο να αναγνωρίζει τη σημασία του ελληνικού αιτήματος.
Όπως ανέφερε, το θέμα εξετάζεται από τις αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες και δεν έχει ακόμη ληφθεί επίσημη απόφαση. Η τελική έγκριση ανήκει στον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο Ρούμπιο, πάντως, αναφέρθηκε θετικά στη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ και στον ρόλο της Ελλάδας στον τομέα της άμυνας και της περιφερειακής ασφάλειας.
Ελλάδα και ΗΠΑ με κοινά συμφέροντα στην περιοχή
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε έτσι ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας. Ενέργεια, άμυνα και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκονται στο επίκεντρο της αμερικανικής προσέγγισης.
Για την Αθήνα, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον δηλώνει πως βλέπει την Ελλάδα ως σημαντικό σύμμαχο, την ώρα που ταυτόχρονα επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία.
Το μήνυμα που προκύπτει από τη συνέντευξη είναι διπλό: οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποτρέψουν μια σοβαρή ελληνοτουρκική κρίση, ενώ παράλληλα θέλουν να προστατεύσουν τα ευρύτερα ενεργειακά και στρατηγικά τους συμφέροντα στην περιοχή.