Αναρτήθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νέο σχέδιο νόμου για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, προχωρώντας σε μία συνολική μεταρρύθμιση του εθνικού πλαισίου διαχείρισης της παράνομης μετανάστευσης, του ασύλου και των επιστροφών.

Με το νέο πλαίσιο, η Ελλάδα ενισχύει αποφασιστικά την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιταχύνει τις διαδικασίες ασύλου και θεσπίζει αυστηρότερους και αποτελεσματικότερους μηχανισμούς επιστροφής για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή νόμιμη παραμονή στη χώρα.

Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο ενσωματώνει τις βασικές προβλέψεις του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου και, ταυτόχρονα, εισάγει εμπροσθοβαρώς κρίσιμα στοιχεία του υπό διαπραγμάτευση νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού Επιστροφών, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, αυστηρού και λειτουργικού συστήματος διαχείρισης μεταναστευτικών ροών.

Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι σαφής: υποχρεωτικός προέλεγχος όλων των παράτυπα εισερχόμενων μεταναστών, ταχύτατες διαδικασίες ασύλου, αυστηρότερο καθεστώς κράτησης και ενίσχυση των επιστροφών μέσω ευρωπαϊκής συνεργασίας, Frontex, Eurodac και νέων μηχανισμών όπως τα λεγόμενα «Return Hubs» σε τρίτες χώρες.

Και μπορεί στις 144 σελίδες του σχεδίου νόμου να μην υπάρχει ούτε μία αναφορά στη Λέσβο ή στη Βάστρια, όμως στην πραγματικότητα το νησί βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής.
Η Λέσβος δεν είναι απλώς ένα ακόμη σημείο εισόδου. Είναι ένα από τα βασικά εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και το νέο νομοσχέδιο δείχνει καθαρά ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου προορίζονται να αποτελέσουν τον χώρο όπου θα εφαρμοστεί στην πράξη το νέο μοντέλο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.

Στο κείμενο του νομοσχεδίου προβλέπεται ότι τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης και οι Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές ορίζονται ως επίσημα «σημεία ελέγχου διαλογής» των υπηκόων τρίτων χωρών. Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική και επιχειρησιακή σημασία. Οι δομές δεν αντιμετωπίζονται πλέον απλώς ως χώροι προσωρινής παραμονής ή φιλοξενίας. Μετατρέπονται σε κεντρικούς μηχανισμούς ελέγχου, καταγραφής, επιτήρησης, βιομετρικής ταυτοποίησης και διαχείρισης της πρόσβασης στην ίδια την Ευρώπη.

Με άλλα λόγια, η Βάστρια δεν σχεδιάζεται μόνο ως μία νέα δομή. Σχεδιάζεται ως τμήμα του νέου ευρωπαϊκού συστήματος συνοριακής διαχείρισης.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει υποχρεωτικό «screening» για όλους όσοι εισέρχονται παράτυπα στη χώρα. Το screening περιλαμβάνει εξακρίβωση στοιχείων, λήψη βιομετρικών δεδομένων, υγειονομικούς ελέγχους και ελέγχους ασφαλείας.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει ένα αυστηρό καθεστώς παραμονής των μεταναστών κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαλογής. Προβλέπεται περιορισμός της ελευθερίας κυκλοφορίας ή ακόμη και κράτηση μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία. 

Η πρόβλεψη αυτή αποτυπώνει τη βαθύτερη αλλαγή φιλοσοφίας που επιχειρείται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η λογική της «διαχείρισης υποδοχής» αντικαθίσταται σταδιακά από μια λογική αυστηρής συνοριακής επιτήρησης και γρήγορης διαλογής.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι τα νησιά όπως η Λέσβος μετατρέπονται σε περιοχές όπου η Ευρώπη θα επιχειρεί να ξεχωρίζει, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ποιος δικαιούται διεθνή προστασία και ποιος οδηγείται σε διαδικασία επιστροφής. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν και οι προβλέψεις για τις συνοριακές διαδικασίες ασύλου. Το νομοσχέδιο θεσπίζει αυστηρά χρονοδιαγράμματα, ταχύτερη απόρριψη αιτήσεων που θεωρούνται προδήλως αβάσιμες και ειδικές διαδικασίες για υπηκόους χωρών με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας. Πίσω από τις τεχνικές διατυπώσεις, διαμορφώνεται ένα νέο πολιτικό δόγμα: ταχύτητα, έλεγχος και επιστροφές.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά στους λεγόμενους «Κόμβους Επιστροφής» (Return Hubs).

Το νομοσχέδιο δεν διευκρινίζει πού θα λειτουργήσουν αυτοί οι κόμβοι ούτε εάν θα συνδεθούν με ελληνικές δομές πρώτης γραμμής. Ωστόσο, η ίδια η ύπαρξη της πρόβλεψης επιβεβαιώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται πλέον προς ένα μοντέλο πολύ πιο επιθετικής πολιτικής επιστροφών, με διακρατικές συμφωνίες και μηχανισμούς απομάκρυνσης όσων δεν λαμβάνουν άσυλο.

Για τη Λέσβο, όλα αυτά δημιουργούν εύλογα ερωτήματα.

   Ποιος θα είναι τελικά ο πραγματικός ρόλος της Βάστριας;
   Θα λειτουργεί μόνο ως δομή καταγραφής και προσωρινής παραμονής;
   Ή θα αποτελέσει έναν πλήρως ελεγχόμενο επιχειρησιακό κόμβο του νέου ευρωπαϊκού μεταναστευτικού συστήματος;

Το βέβαιο είναι ότι το νέο νομοσχέδιο επιβεβαιώνει κάτι που στο νησί πολλοί ήδη αντιλαμβάνονταν: το μεταναστευτικό δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια έκτακτη κρίση. Αντιμετωπίζεται ως μια μόνιμη συνθήκη διαχείρισης συνόρων.

πηγή:lesvosnews.net