Μια νέα πρόταση για τη φορολογική αντιμετώπιση των νησιών καταθέτει το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή, με τροπολογία που προβλέπει επέκταση της μείωσης των συντελεστών ΦΠΑ στα μικρότερα νησιά και παράλληλη επιστροφή μέρους των εσόδων ΦΠΑ στις τοπικές κοινωνίες μεγαλύτερων νησιών.
Η τροπολογία κατατέθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2026 στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και προβλέπει δύο διαφορετικές παρεμβάσεις, ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε νησιού. 
Μείωση ΦΠΑ 30% στα νησιά έως 3.100 κατοίκους
Η πρώτη αλλαγή αφορά όλα τα νησιά της ελληνικής επικράτειας με μόνιμο πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη απογραφή.
Για τα νησιά αυτά προτείνεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 μείωση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 30%, με την εφαρμογή να εντάσσεται στο υφιστάμενο πλαίσιο του Κώδικα ΦΠΑ.
Σήμερα το ειδικό καθεστώς μειωμένων συντελεστών προβλέπεται για συγκεκριμένες νησιωτικές περιοχές, μεταξύ των οποίων τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, η Σαμοθράκη και τα Δωδεκάνησα, υπό πληθυσμιακές προϋποθέσεις.
Η προτεινόμενη ρύθμιση διευρύνει το μέτρο ώστε να καλύπτει μικρά νησιά ανεξάρτητα από τη διοικητική περιφέρεια στην οποία ανήκουν. 
Ειδικός μηχανισμός για τα μεγαλύτερα νησιά
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά νησιά με πληθυσμό έως 130.000 κατοίκους, τα οποία δεν υπάγονται ήδη στο καθεστώς της μείωσης ΦΠΑ κατά 30%.
Για αυτά προβλέπεται ένας μηχανισμός αντισταθμιστικής απόδοσης εσόδων. Συγκεκριμένα, θα υπολογίζεται η διαφορά μεταξύ του ΦΠΑ που εισπράττεται από συγκεκριμένες συναλλαγές και του ποσού που θα προέκυπτε εάν εφαρμόζονταν μειωμένοι κατά 30% συντελεστές.
Το αντίστοιχο ποσό θα επιστρέφει στις νησιωτικές τοπικές κοινωνίες μέσω ειδικού λογαριασμού. 
Ειδικός λογαριασμός στην Τράπεζα της Ελλάδος
Η τροπολογία προβλέπει τη δημιουργία Ειδικού Λογαριασμού Νησιωτικής Αντιστάθμισης ΦΠΑ στην Τράπεζα της Ελλάδος, υπό το Σύστημα Λογαριασμών Θησαυροφυλακίου.
Στον λογαριασμό θα τηρούνται διακριτές λογιστικές μερίδες ανά νησί ή νησιωτικό δήμο. Τα ποσά θα προορίζονται αποκλειστικά για δράσεις και έργα που εξυπηρετούν τις ανάγκες των κατοίκων και των τοπικών κοινοτήτων του αντίστοιχου νησιού.
Η πρόταση προβλέπει ότι οι πόροι μπορούν να κατευθύνονται σε υποδομές και υπηρεσίες που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών. 
Πώς θα υπολογίζεται η επιστροφή
Ο προσδιορισμός των ποσών θα βασίζεται στα φορολογικά και διοικητικά δεδομένα της ΑΑΔΕ, καθώς και σε άλλα διαθέσιμα στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη γεωγραφική κατανομή των φορολογητέων συναλλαγών και των εσόδων ΦΠΑ ανά νησί.
Η τροπολογία προβλέπει επίσης κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Με την απόφαση αυτή θα καθοριστούν η μεθοδολογία υπολογισμού, τα στοιχεία που θα χρησιμοποιούνται, ο χρόνος απόδοσης των ποσών, ο τρόπος διαχείρισης του ειδικού λογαριασμού και τα κριτήρια κατανομής των πόρων στους δήμους. 
Στόχος η αντιμετώπιση του αυξημένου νησιωτικού κόστους
Στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας, το ΠΑΣΟΚ συνδέει την πρόταση με τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές περιοχές.
Γίνεται αναφορά στο αυξημένο κόστος μεταφοράς ανθρώπων και αγαθών, στην εξάρτηση από θαλάσσιες και αεροπορικές συνδέσεις, στην περιορισμένη πρόσβαση σε ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες και υποδομές, αλλά και στις έντονες εποχικές μεταβολές της οικονομικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, η πρόταση συνδέει την επιστροφή πόρων προς τα μεγαλύτερα νησιά με τις πιέσεις που προκαλεί η έντονη τουριστική δραστηριότητα στις υποδομές, στην κοινωνική συνοχή και στο περιβάλλον. 
Από 1η Ιανουαρίου 2027 η προτεινόμενη εφαρμογή
Η τροπολογία προβλέπει ως ημερομηνία έναρξης ισχύος την 1η Ιανουαρίου 2027.
Με τη συγκεκριμένη πρόταση, η παρέμβαση διαφοροποιείται ανάλογα με το πληθυσμιακό μέγεθος: τα μικρότερα νησιά θα επωφελούνται άμεσα από μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ενώ για τα μεγαλύτερα νησιά προβλέπεται μηχανισμός επιστροφής πόρων στις τοπικές κοινωνίες.
Η τροπολογία υπογράφεται από βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ, με πρώτο υπογράφοντα τον Νίκο Ανδρουλάκη.