Η Λαϊκή Συσπείρωση καταψήφισε τον χωροταξικό σχεδιασμό και έθεσε στο επίκεντρο παραγωγή, υποδομές και ανάγκες των νησιωτών
Η συζήτηση για το μοντέλο ανάπτυξης των νησιών βρέθηκε στο επίκεντρο της παρέμβασης της Λαϊκής Συσπείρωσης Βορείου Αιγαίου στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Η παράταξη, με επικεφαλής την Αγλαΐα Κυρίτση, καταψήφισε το πλαίσιο που τέθηκε προς γνωμοδότηση και υποστήριξε ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός δεν μπορεί να εξετάζεται μόνο με όρους επενδύσεων, χωρίς παράλληλη αξιολόγηση των επιπτώσεων στην παραγωγή, το περιβάλλον και την καθημερινότητα των κατοίκων.
Η τοποθέτηση αφορούσε τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη Βιομηχανία. Η παράταξη υποστήριξε ότι οι επιλογές χωροθέτησης συνδέονται άμεσα με τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθούν οι οικονομικές δραστηριότητες στα νησιά και με το αν θα διατηρηθεί η δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να παράγουν και να παραμένουν στον τόπο τους.
Κριτική στη διαδικασία και στις προτεραιότητες
Η Αγλαΐα Κυρίτση έθεσε ζήτημα και για τον χρόνο κατά τον οποίο έγινε η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Σύμφωνα με τη θέση της παράταξης, η ουσιαστική παρέμβαση θα έπρεπε να έχει πραγματοποιηθεί κατά το στάδιο της διαβούλευσης, ώστε να καταγραφούν εγκαίρως οι ανάγκες και οι ιδιαιτερότητες των νησιών.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκε η αντίθεση ανάμεσα στην προσέλκυση επενδύσεων και στη διατήρηση της παραγωγικής βάσης. Η Λαϊκή Συσπείρωση υποστήριξε ότι ένας σχεδιασμός για το Βόρειο Αιγαίο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αγροτική και κτηνοτροφική δραστηριότητα, την αλιεία, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τις δημόσιες υποδομές.
Η κρίση στην κτηνοτροφία της Λέσβου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στη Λέσβο εξαιτίας του αφθώδους πυρετού. Η επιζωοτία έχει προκαλέσει εκτεταμένες θανατώσεις ζώων και σοβαρές συνέπειες για τους κτηνοτρόφους. Η παράταξη συνέδεσε την κρίση με την ανάγκη προστασίας της παραγωγικής δραστηριότητας και ουσιαστικής στήριξης των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στις άμεσες απώλειες του ζωικού κεφαλαίου. Στο πολιτικό σκεπτικό της Λαϊκής Συσπείρωσης εντάσσονται και οι επιπτώσεις σε χωριά, οικογένειες, τυροκομικές επιχειρήσεις και συνολικά στην τοπική οικονομία.
Παράλληλα, η παράταξη αναφέρθηκε στα προβλήματα των μικρών αλιέων, υποστηρίζοντας ότι η αλιεία αποτελεί ακόμη έναν κλάδο που χρειάζεται στήριξη αντί για πρόσθετες πιέσεις.
Το αντιμόνιο της Χίου και ο ενεργειακός σχεδιασμός
Ξεχωριστή θέση στην παρέμβαση είχε η υπόθεση του αντιμονίου στη Χίο. Η σχεδιαζόμενη έρευνα και εκμετάλλευση του κοιτάσματος στη Βόρεια Χίο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και αποτελεί αντικείμενο δικαστικής αντιπαράθεσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η Λαϊκή Συσπείρωση έθεσε το ζήτημα στο ευρύτερο πλαίσιο της αξιοποίησης του φυσικού πλούτου, θέτοντας ερωτήματα για τα οφέλη και τις πιθανές επιπτώσεις μιας τέτοιας δραστηριότητας στην τοπική κοινωνία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκε η κριτική για τον σχεδιασμό νέων ενεργειακών εγκαταστάσεων και έργων ΑΠΕ στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Η παράταξη υποστήριξε ότι η ενεργειακή πολιτική πρέπει να εξετάζεται παράλληλα με το κόστος ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά και με την προστασία του φυσικού χώρου.
Συγκοινωνίες, υπηρεσίες και δημογραφικό
Στην παρέμβαση τέθηκε ακόμη το ζήτημα των δημόσιων συγκοινωνιών. Η Λαϊκή Συσπείρωση συνδέει την επάρκεια των δρομολογίων με την καθημερινή λειτουργία των νησιωτικών κοινωνιών, από τη μετακίνηση των μαθητών μέχρι την πρόσβαση των κατοίκων σε υπηρεσίες υγείας και εργασίας.
Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία, σύμφωνα με την παράταξη, σε μια περίοδο κατά την οποία το δημογραφικό αποτελεί κεντρική πρόκληση για πολλά νησιά. Η θέση της είναι ότι η παραμονή των νέων στον τόπο τους δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη θέσεων εργασίας, αλλά και από τη λειτουργία σχολείων, δομών υγείας, μεταφορών και άλλων βασικών δημόσιων υπηρεσιών.
Η πολιτική διάσταση της αντιπαράθεσης
Η Λαϊκή Συσπείρωση συνέδεσε τη συζήτηση για τον χωροταξικό σχεδιασμό με τις ευρύτερες πολιτικές επιλογές στην ενέργεια και τις διεθνείς σχέσεις. Η αναφορά στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ εντάχθηκε από την παράταξη στην κριτική της για τις ενεργειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου και ο Στρατηγικός Διάλογος της 7ης Οκτωβρίου πραγματοποιούνται με θέματα όπως η ενέργεια, η άμυνα και η περιφερειακή ασφάλεια στην ατζέντα.
Τι ζητά η Λαϊκή Συσπείρωση
Η παράταξη υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός για τα νησιά πρέπει να ξεκινά από τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων. Μεταξύ των προτεραιοτήτων που θέτει είναι η προστασία της αγροτικής γης και του περιβάλλοντος, η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, οι αξιόπιστες δημόσιες συγκοινωνίες και η στελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών.
Με την καταψήφιση του πλαισίου, η Λαϊκή Συσπείρωση επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από το ερώτημα «πόσες επενδύσεις μπορούν να χωρέσουν στα νησιά» στο ερώτημα «τι ανάπτυξη χρειάζονται οι άνθρωποι που ζουν σε αυτά».
Η συγκεκριμένη αντιπαράθεση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς ζητήματα όπως οι ΑΠΕ, το αντιμόνιο στη Χίο, η παραγωγή στη Λέσβο και οι υποδομές παραμένουν ανοιχτά και συνδέονται πλέον άμεσα με τη συζήτηση για το παραγωγικό και δημογραφικό μέλλον του Βορείου Αιγαίου.