Το επίδομα ανεργίας αλλάζει φιλοσοφία και το νέο μοντέλο βρίσκεται ήδη σε τροχιά αξιολόγησης ενόψει της σχεδιαζόμενης καθολικής εφαρμογής του. Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη για περιορισμό της επιδότησης σε δύο μήνες, θέση την οποία ο ίδιος χαρακτήρισε προσωπική. Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη άποψη δεν αποτελεί κυβερνητική θέση.

Στο μεταξύ, η ΔΥΠΑ έχει ήδη εφαρμόσει πιλοτικά το νέο σύστημα σε περίπου 15.000 ανέργους. Στόχος του πιλοτικού προγράμματος είναι η αξιολόγηση ενός διαφορετικού τρόπου υπολογισμού του επιδόματος, με μεγαλύτερη σύνδεση τόσο με τις προηγούμενες αποδοχές όσο και με τον ασφαλιστικό βίο του δικαιούχου. Η ΔΥΠΑ αναφέρει ότι, μετά την αξιολόγηση, το μοντέλο προβλέπεται να προσαρμοστεί και να εφαρμοστεί καθολικά.

Από τα 565 ευρώ στο νέο κλιμακωτό μοντέλο

Σήμερα η τακτική επιδότηση ανεργίας για κοινούς ανέργους φτάνει τα 565 ευρώ τον μήνα, όταν πληρούνται τα ανώτατα μισθολογικά κριτήρια, και η διάρκεια κυμαίνεται από πέντε έως δώδεκα μήνες, ανάλογα με τις ημέρες εργασίας και τις λοιπές προϋποθέσεις. Το ποσό προσαυξάνεται κατά 10% για κάθε προστατευόμενο μέλος.

Το πιλοτικό μοντέλο λειτουργεί διαφορετικά. Το μηνιαίο ποσό αποτελείται από τρία μέρη:

Το σταθερό μέρος, το μεταβλητό μέρος, που συνδέεται με την ασφαλιστική ιστορία και τις αποδοχές, και το πρόσθετο μέρος, στο οποίο περιλαμβάνονται προσαυξήσεις για προστατευόμενα μέλη και μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και τα Δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων.

Το σταθερό μέρος είναι εμπροσθοβαρές, δηλαδή είναι υψηλότερο στην αρχή της ανεργίας και μειώνεται σταδιακά όσο περνούν οι μήνες.

Με βάση τα ποσά που ισχύουν από την 1η Απριλίου 2026, για μέσο όρο αποδοχών τουλάχιστον ίσο με τον κατώτατο μισθό, το σταθερό μέρος ανέρχεται σε:

719 ευρώ το πρώτο τρίμηνο,
616,25 ευρώ το δεύτερο τρίμηνο,
513,75 ευρώ το τρίτο τρίμηνο,
411 ευρώ το τέταρτο τρίμηνο,
308,25 ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του δεύτερου έτους και
205,50 ευρώ στο δεύτερο εξάμηνο.

Τα ποσά αυτά αφορούν το σταθερό μέρος και όχι το συνολικό επίδομα, ενώ στο μέλλον μπορούν να μεταβληθούν ανάλογα με την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού.

Πώς μπορεί να φτάσει έως τα 1.438 ευρώ

Το νέο μοντέλο προβλέπει και μεταβλητό μέρος, το οποίο προστίθεται στο σταθερό για συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων.

Στο πιλοτικό πρόγραμμα απαιτούνται, μεταξύ άλλων, τουλάχιστον 900 ημέρες ασφάλισης μέσα στους τελευταίους 50 μήνες, χωρίς να υπολογίζονται οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λύση ή λήξη της εργασιακής σχέσης, καθώς και μέσος όρος αποδοχών τουλάχιστον ίσος με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό. Το ύψος του μεταβλητού μέρους υπολογίζεται με βάση τα έτη ασφάλισης και τον μέσο όρο των αποδοχών κατά το κρίσιμο διάστημα.

Το συνολικό ποσό των τριών συνιστωσών δεν μπορεί να ξεπεράσει το διπλάσιο του ποσού του πρώτου τριμήνου του σταθερού μέρους. Με τα δεδομένα της 1ης Απριλίου 2026, αυτό αντιστοιχεί σε ανώτατο όριο 1.438 ευρώ τον μήνα.

Το ποσό των 1.438 ευρώ, επομένως, δεν αποτελεί νέο ενιαίο επίδομα για όλους τους ανέργους, αλλά το ανώτατο όριο που μπορεί να προκύψει στο πιλοτικό σύστημα όταν συνυπολογίζονται οι προβλεπόμενες συνιστώσες.

Έως 24 μήνες για όσους έχουν μεγάλο ασφαλιστικό ιστορικό

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διάρκεια της επιδότησης.

Το πιλοτικό πρόγραμμα προβλέπει ελάχιστη διάρκεια τρεις μήνες και μέγιστη διάρκεια 24 μήνες. Για τον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη οι ημέρες ασφάλισης στους προηγούμενους 74 μήνες, με εξαίρεση τους δύο τελευταίους μήνες πριν από τη λύση ή λήξη της εργασιακής σχέσης.

Για το πρώτο δωδεκάμηνο ισχύει αναλογία δύο μήνες απασχόλησης προς έναν μήνα επιδότησης, ενώ για τη δυνατότητα επιδότησης πέραν των 12 μηνών εφαρμόζεται αναλογία τρία προς ένα.

Στον πίνακα της ΔΥΠΑ, οι 600 έως 974 ημέρες απασχόλησης αντιστοιχούν σε έως 12 μήνες επιδότησης. Η ανώτατη διάρκεια των 24 μηνών προβλέπεται για 1.800 ημέρες απασχόλησης στο σχετικό διάστημα.

Η μεγαλύτερη διάρκεια, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το ποσό παραμένει στα επίπεδα της αρχικής περιόδου. Η επιδότηση μειώνεται σταδιακά, ακριβώς επειδή το μοντέλο είναι εμπροσθοβαρές.

Υψηλότερο κατώφλι εισόδου στο πιλοτικό πρόγραμμα

Υπάρχει και μία σημαντική διαφορά στις προϋποθέσεις εισόδου.

Στο ισχύον σύστημα απαιτούνται, για τους κοινούς ανέργους, κατά κανόνα 125 ημέρες εργασίας στο κρίσιμο 14μηνο, χωρίς να υπολογίζονται οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λύση ή λήξη της εργασιακής σχέσης.

Στο πιλοτικό πρόγραμμα το αντίστοιχο όριο έχει διαμορφωθεί στις 175 ημέρες ασφάλισης στο ίδιο κρίσιμο διάστημα, επίσης χωρίς τους δύο τελευταίους μήνες.

Η διαφορά αυτή αποτελεί ένα από τα σημεία που θα πρέπει να αξιολογηθούν πριν από την τελική καθολική εφαρμογή.

Τι ισχύει τελικά για το 2027

Το νέο σύστημα δεν έχει ακόμη θεσμοθετηθεί ως οριστικό, καθολικό καθεστώς από το 2027. Η ΔΥΠΑ έχει ήδη θεσπίσει και εφαρμόζει το πιλοτικό μοντέλο, ενώ η πλήρης εφαρμογή του θα πρέπει να ακολουθήσει την αξιολόγηση και τις αναγκαίες προσαρμογές.

Οι τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι ο σχεδιασμός κινείται προς καθολική εφαρμογή μέσα στο 2027, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.

Έτσι, το νέο επίδομα δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στη διάρκεια της παροχής. Πρόκειται για διαφορετική αρχιτεκτονική, στην οποία το ύψος της επιδότησης συνδέεται περισσότερο με τον μισθό και τα χρόνια ασφάλισης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της στήριξης κατευθύνεται στους πρώτους μήνες της ανεργίας.

Σημείωση: Τα ποσά του πιλοτικού μοντέλου που αναφέρονται παραπάνω βασίζονται στα επίσημα στοιχεία της ΔΥΠΑ με αναπροσαρμογή από 1/4/2026 και ενδέχεται να διαφοροποιηθούν στην τελική μορφή του συστήματος.