Νέους κανόνες για τις μαθητικές μετακινήσεις σε Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια θέτει το πλαίσιο που τέθηκε σε εφαρμογή από τη φετινή σχολική χρονιά. Οι ρυθμίσεις αφορούν τις εκπαιδευτικές δράσεις, τις εκδρομές, τις μετακινήσεις με λεωφορεία, τις αρμοδιότητες των συνοδών εκπαιδευτικών, αλλά και τις υποχρεώσεις των τουριστικών γραφείων.

Οι δύο σχετικές υπουργικές αποφάσεις εκδόθηκαν τον Αύγουστο του 2026 και αντικαθιστούν τις βασικές αντίστοιχες ρυθμίσεις του 2020. Για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση πρόκειται για την ΥΑ 109113/ΓΔ4/19-8-2026, ΦΕΚ Β΄ 5237/19-8-2026, ενώ για την Πρωτοβάθμια ισχύει η ΥΑ Φ.12/109328/Δ1/19-8-2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5344/31-8-2026.

Από εκδρομή σε εκπαιδευτική δράση

Το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει τις μετακινήσεις των μαθητών ως εκπαιδευτικές δράσεις που συνδέονται με το σχολικό πρόγραμμα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται εκπαιδευτικές επισκέψεις, δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, δραστηριότητες ενεργού πολίτη, Erasmus+, αθλητικές δράσεις και επισκέψεις στο εξωτερικό.

Τι αλλάζει στα Δημοτικά

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση προβλέπεται για πρώτη φορά ελάχιστος αριθμός έξι εκπαιδευτικών δράσεων ανά τμήμα και σχολικό έτος.

Παράλληλα, προβλέπονται έως έξι εκπαιδευτικές επισκέψεις και έως εννέα συνολικά δράσεις συγκεκριμένων κατηγοριών, ενώ μπορεί να πραγματοποιείται μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη ανά τμήμα. Για ομάδες μαθητών που υλοποιούν εγκεκριμένα προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων προβλέπονται έως δύο επισκέψεις στο εσωτερικό ανά σχολικό έτος.

Στα Δημοτικά προβλέπεται επίσης τριμελής Επιτροπή Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων, με εξαίρεση τα ολιγοθέσια σχολεία και τα νηπιαγωγεία. Η επιτροπή αποτελείται από τον διευθυντή ή προϊστάμενο και δύο μόνιμους εκπαιδευτικούς και έχει ρόλο στον συντονισμό των δράσεων που απαιτούν μετακίνηση και στην εξεύρεση μεταφορικών μέσων.

Οι κανόνες για Γυμνάσια και Λύκεια

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση προβλέπονται έως πέντε σχολικοί περίπατοι, έως εννέα διδακτικές επισκέψεις ανά τάξη, τμήμα ή εκπαιδευτική ομάδα και μία ημερήσια εκπαιδευτική εκδρομή.

Το πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης πολυήμερες εκδρομές όπου προβλέπονται, μετακινήσεις στο εξωτερικό, συμμετοχές σε συνέδρια και διαγωνισμούς, δράσεις Erasmus+ και σχολικές αθλητικές δραστηριότητες. Για την τελευταία τάξη των Γενικών και Επαγγελματικών Λυκείων προβλέπεται πολυήμερη εκδρομή έως πέντε ημέρες, με δυνατότητα επέκτασης έως επτά όταν περιλαμβάνονται έως δύο ημέρες αργίας.

Για ημερήσιες και πολυήμερες εκδρομές απαιτείται κατά κανόνα συμμετοχή τουλάχιστον του 70% των μαθητών της τάξης ή των τμημάτων που μετακινούνται. Στις δομές Ειδικής Αγωγής το αντίστοιχο ποσοστό για εκπαιδευτικές δράσεις μειώνεται στο 50%.

Έλεγχοι στα λεωφορεία πριν από τη μετακίνηση

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην οδική ασφάλεια. Για μετακινήσεις με τουριστικά λεωφορεία προβλέπεται ενημέρωση της αρμόδιας υπηρεσίας Τροχαίας και αποστολή στοιχείων πριν από την αναχώρηση.

Στα στοιχεία περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα δεδομένα του οχήματος και του οδηγού, η άδεια κυκλοφορίας, η άδεια οδήγησης, το ασφαλιστήριο, καθώς και στοιχεία ΚΤΕΟ και ταχογράφου. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα τροχονομικού ελέγχου πριν από την αναχώρηση.

Παράλληλα, το πλαίσιο προβλέπει υποχρεώσεις για τον αρχηγό της δράσης και τους συνοδούς εκπαιδευτικούς σχετικά με την ασφάλεια των μαθητών και την αποτροπή πρόκλησης βλάβης σε τρίτους. Το συγκεκριμένο ζήτημα έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την εκπαιδευτική κοινότητα, η οποία εκτιμά ότι ορισμένες από τις προβλέψεις διευρύνουν τις ευθύνες των εκπαιδευτικών.

Περισσότερες υποχρεώσεις για τους συνοδούς

Οι εκπαιδευτικοί έχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις σχετικά με την ενημέρωση και την εποπτεία των μαθητών, την πρόβλεψη ασφαλών σημείων συγκέντρωσης και την καταγραφή ιατρικών αναγκών, αλλεργιών ή ειδικής διατροφής. Μετά την ολοκλήρωση πολυήμερης δράσης προβλέπεται σύνταξη έκθεσης για τη διεξαγωγή της, την τήρηση του προγράμματος και την επίτευξη των εκπαιδευτικών στόχων.

Στη Δευτεροβάθμια προβλέπεται ένας εκπαιδευτικός ανά 25 μαθητές για μετακινήσεις στο εσωτερικό και ένας ανά 20 μαθητές για μετακινήσεις στο εξωτερικό. Ο αρχηγός της δράσης δεν υπολογίζεται στην αναλογία, ενώ είναι δυνατό να οριστούν έως δύο επιπλέον συνοδοί σε ειδικά αιτιολογημένες περιπτώσεις.

Τι ισχύει για κινητά και βιντεοσκοπήσεις

Οι κανόνες σχολικής ζωής επεκτείνονται και στις εκπαιδευτικές μετακινήσεις. Σε περίπτωση που μαθητής φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί ή μαγνητοφωνεί χωρίς συναίνεση άλλους μαθητές, συνοδούς ή τρίτα πρόσωπα, προβλέπεται παράδοση της ηλεκτρονικής συσκευής στους συνοδούς για φύλαξη.

Η συσκευή επιστρέφεται στον γονέα ή κηδεμόνα μετά το τέλος της δράσης, ενώ το περιστατικό καταγράφεται στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής.

Νέες απαιτήσεις για τουριστικά γραφεία

Αυστηρότερες είναι και οι διαδικασίες για τα τουριστικά γραφεία που αναλαμβάνουν μαθητικές μετακινήσεις. Προβλέπεται η υποβολή συγκεκριμένων δικαιολογητικών, ενώ για τον υπεύθυνο και το προσωπικό που θα συμμετέχει στη συνοδεία μαθητών απαιτείται απόσπασμα ποινικού μητρώου.

Παράλληλα ζητούνται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, καθώς και ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής αστικής ευθύνης και σχετικών εξόδων. Για τις πολυήμερες μετακινήσεις προβλέπεται διαδικασία πρόσκλησης ενδιαφέροντος και αξιολόγησης προσφορών με συμμετοχή εκπροσώπων της σχολικής κοινότητας.

Οι αντιδράσεις των εκπαιδευτικών

Η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας έχει αναγνωρίσει την παιδαγωγική αξία των εκπαιδευτικών επισκέψεων και των δράσεων εκτός σχολείου, αλλά διατυπώνει ενστάσεις για τον τρόπο εφαρμογής του νέου πλαισίου.

Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, η τριμελής επιτροπή, οι εκθέσεις, οι καταχωρίσεις στο mySchool και οι διαδικασίες έγκρισης αυξάνουν το διοικητικό και γραφειοκρατικό βάρος των σχολείων. Η Ομοσπονδία ζητά, μεταξύ άλλων, σαφή οριοθέτηση των ευθυνών των συνοδών, πλήρη νομική κάλυψη των εκπαιδευτικών και διενέργεια των τεχνικών και ασφαλιστικών ελέγχων από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές.

Ανάλογες παρεμβάσεις έχουν γίνει και από την Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, η οποία ζητά κυρίως σαφέστερο διαχωρισμό αρμοδιοτήτων και πιο λειτουργικές διαδικασίες. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται κεντρικό ή περιφερειακό μητρώο μεταφορέων και διαφορετική διαδικασία για τις μικρές ημερήσιες μετακινήσεις.

Το κόστος των μετακινήσεων

Το οικονομικό σκέλος παραμένει επίσης στο επίκεντρο. Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα σύμπραξης σχολικών μονάδων για την από κοινού οργάνωση εκπαιδευτικών μετακινήσεων, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων και τον περιορισμό του κόστους ανά μαθητή.

Η ΔΟΕ ζητά παράλληλα κρατική οικονομική μέριμνα, ώστε το οικογενειακό εισόδημα να μην αποτελεί παράγοντα αποκλεισμού μαθητών από εκπαιδευτικές δράσεις.

Το ζήτημα των νυχτερινών μετακινήσεων

Ξεχωριστή συζήτηση έχει προκαλέσει και το ωράριο των οδικών μετακινήσεων στις πολυήμερες εκδρομές. Ο Σύλλογος Τουριστικών Γραφείων Νομού Τρικάλων έχει ζητήσει τροποποίηση της σχετικής διάταξης, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται σαφέστερη διατύπωση για το επιτρεπόμενο ωράριο και ζητώντας να αποσαφηνιστεί ρητά ότι οι μαθητικές οδικές μετακινήσεις πραγματοποιούνται μεταξύ 06:00 και 22:00.

Το νέο πλαίσιο αλλάζει έτσι τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι μαθητικές μετακινήσεις, συνδυάζοντας περισσότερες εκπαιδευτικές δράσεις με αυξημένες διαδικασίες ασφάλειας και ελέγχου. Η εφαρμογή των νέων κανόνων έχει ήδη ανοίξει συζήτηση για το πώς θα κατανεμηθούν στην πράξη οι ευθύνες ανάμεσα στα σχολεία, τους εκπαιδευτικούς, τους μεταφορείς, τα τουριστικά γραφεία και τις αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες.